Danıştay 3. Daire E.2020/637 K.2021/53

Dava konusu istem: Münfesih … İletişim Elektronik Bilgisayar Gıda Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin kanuni temsilcisi ve tasfiye memuru olan davacı adına, şirkete ait defter ve belgeleri incelemeye ibraz etmediğinden bahisle 2009 yılının Ekim ila Aralık dönemleri için salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Üçüncü Dairesince, Vergi Mahkemesi kararının, tarhiyatın, Kasım döneminin tasfiye sonrasına ve Ekim ile Aralık dönemine isabet eden kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması üzerine söz konusu bozma hükmüne uyulmak suretiyle Mahkemelerince defter ve belgeler üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen ve hükme esas alınan raporda tespit edildiği şekilde uyuşmazlık konusu dönemde ödenecek katma değer vergisi çıkmadığından yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle cezalı verginin sözü edilen kısmı kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının, sahte faturaları kayıtlarına intikal ettirdiği somut olarak saptandığından yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Defter ve belgelerin ibrazına ilişkin yazının usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğinin anlaşıldığı olayda, defter ve belge ibraz etmeme eyleminden kaynaklı re'sen tarh nedeninin varlığından söz edilemeyeceği düşüncesiyle sonucu itibariyle hukuka uygun olan mahkeme kararına yöneltilen temyiz isteminin reddi gerekeceği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacı ve …'in, 12/11/2009 tarihi itibariyle tasfiyeye giren …İletişim Elektronik Bilgisayar Gıda Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin söz konusu tarihten önce münferiden temsile yetkili kanuni temsilcileri oldukları, davacının, 12/11/2009 tarihi itibariyle tasfiye memuru olarak atandığı söz konusu şirketin.

16/12/2010 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlandığı üzere tasfiyesi sona ererek ticaret sicilinden kaydının silindiği ve tüzel kişiliğinin sona erdiği,tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunda belirtildiği üzere, davacı ve ...adına tanzim edilen iki farklı defter ve belge ibraz yazısının,

tasfiyeye giriş tarihinden önce kanuni temsilci olan …'e 24/06/2014 tarihinde tebliğ edildiği halde ibraz edilmediğinden indirim konusu katma değer vergisi reddedilerek tarhiyat önerilmesi neticesinde münfesih olan şirketin ilgili dönemlerde kanuni temsilcisi ve tasfiye memuru olan davacı adına bakılan davaya konu yapılan cezalı verginin salındığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinde, re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, maddenin vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı halleri düzenleyen bentleri arasında sayılan 3. bendinde,

tutulması mecburi olan defterlerin hepsi veya bir kısmı tutulmamış veya tasdik ettirilmemiş olması veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmemesi hali re'sen tarh sebebi olarak öngörülmüştür.

Aynı Kanun'un 93. maddesinde, tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilumum vesikalar ve yazıların adresleri bilinen gerçek ve tüzel kişilere posta vasıtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak tebliğ edileceği, şu kadar ki ilgilinin kabul etmesi şartiyle tebliğin daire veya komisyonda yapılmasının mümkün olduğu kurala bağlandıktan sonra,

tebliğ yapılacak kimseleri belirleyen 94. maddesinin 2. fıkrasında da tüzel kişilere yapılacak tebliğin, bunların başkan, müdür veya kanuni temsilcilerine, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde idare edenlere veya temsilcilerine yapılacağı, tüzel kişilerin müteaddit müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılmasının yeterli olduğu, son fıkrasında ise tebliğin, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya iş yerlerindeki memur ya da müstahdemlerden birine yapılacağı hükme bağlanmıştır.

6762 sayılı Mülga Türk Ticaret Kanunu'nun 552. maddesinde; anonim şirketin, tasfiye memurlarını tayin ve azilleri, tasfiyenin icrası, ticaret sicilindeki kaydın silinmesi ve ticari defterlerin saklanması hakkındaki hükümleri limited şirketlerde dahi tatbik olunacağı, "Anonim Şirket" faslında yer alan 448. maddesinde; tasfiyenin sonunda evrak ve defterlerin saklanması hakkında 68. madde hükmünün tatbik edileceği, 68. maddenin 3. fıkrasında ise kollektif ve adi komandit şirketlerin her ne suretle olursa olsun infisahı halinde bunlara ait defter ve kağıtlar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki salahiyetli mahkeme tarafından 1. fıkra gereğince saklanmak üzere ortaklardan birine veya notere, diğer şirketlerin infisahı halinde ise notere tevdi olunacağı kural altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan yasal düzenlemelere göre, yasal defter ve belgelerin 6762 sayılı Kanun'a uygun olarak notere usulünce tevdi edilmemiş olması halinde, tasfiyesi tamamlanarak münfesih olan bir şirkete ait yasal defter ve belgelerin muhafaza yükümlülüğü, tasfiye işlerini yürüten tasfiye memuruna aittir.

Olayda, davacının 2009 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerin 6762 sayılı Kanun'a uygun olarak yetkili mahkemece notere tevdi edildiğine yönelik bir iddiası bulunmadığı gibi Vergi Mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere davacıdan istenilmesi üzerine, Mahkemelerinin E:… sayılı dosyasına sunulduğu,

dolayısıyla tasfiye memuru olan davacıda olduğu görülmekle birlikte vergi inceleme elemanınca defter ve belgelerin ibrazına ilişkin yazının, davacının yerleşim yeri adresinde tebliğe çıkarılmasına rağmen ilgili mahalle muhtarı marifetiyle tasfiyesi tamamlanıp tüzel kişiliği ortadan kalkmış olan şirketle bir bağı bulunmayan eski kanuni temsilcilerden biri olan ...'e 24/06/2014 tarihinde tebliğ edildiğinin anlaşıldığı olayda, 213 sayılı Kanun'un 94. maddesinin 2. fıkrasına uygun biçimde yapılmış bir tebligattan, dolayısıyla defter ve belge ibraz etmeme eyleminden kaynaklı re'sen tarh nedeninin varlığından söz edilemeyeceğinden,

yazılı gerekçeyle cezalı verginin kaldırılması yolundaki Vergi Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.