Danıştay 3. Daire E.2021/1697 K.2024/404

Dava konusu istem: Davacının yeminli mali müşavir tasdik raporu uyarınca ihracat istisnasından doğan 2017 yılının Ekim, Kasım ve Aralık dönemlerine ait katma değer vergisinin nakden iadesi talebiyle ilgili olarak, inceleme yapılıp sonucuna göre değerlendirileceği yönünde tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile iade alacağının başvuru tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarece 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 32. maddesinin verdiği yetki uyarınca yayımlanan Katma Değer Vergisi Uygulama Genel Tebliği'nin "KDV İadesinde Ortak Hususlar" başlıklı IV. Bölümünün "Vergi İnceleme Raporu ile İade" kısmında öngörülen düzenleme uyarınca, aksini somut ve hukuken geçerli delil ve tespit ile ortaya koyan vergi inceleme raporu düzenlenmedikçe davacının iade isteminin yeminli mali müşavir tasdik raporuna dayalı olarak yerine getirilmesi gerekmekte iken tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı,

iade edilmemesi hukuka aykırı bulunan tutarların karara göre iadesi tarihine kadar geçen süre için kullanımından mahrum kalındığından, iş bu karar ile iadesine karar verilen tutarın başvuru tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’da öngörülen oranda hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davacıya iadesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiş, iade alacağının başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bakılan davanın iadenin esasına ilişkin değil, yöntemine ilişkin olması ve iade isteminin vergi inceleme sonucuna göre yerine getirilmesi gerektiği yönünde, bir nevi haksız iadelerin önüne geçilmesi amacıyla tedbir niteliğinde tesis edilen yöntem belirleme işlemlerinin, henüz iade istemini kesin olarak karara bağlayan bir işlem de olmaması sebebiyle bu aşamada belirtilen tespitlerin, özellikle, iade talep eden mükelleflerin,

sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma fiilleri ile doğrudan veya dolaylı olarak ilgisi bulunup bulunmadığı ve iadenin tamamen veya kısmen haksız olabileceği yönünde, özel esas tedbirlerinin uygulanmasını gerektirir yeterli ve ciddi şüphe oluşturup oluşturmadığı gözetilerek değerlendirilmesi gerektiği,

bu kapsamda dava konusu işlemde davacının iade istediği dönemlerde yüksek tutarlı alım yaptığı bazı firmaların veya bu firmaların alt mükelleflerinin sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediklerinin tespit edilmesi nedeniyle incelemeye sevk edildiği belirtildiğinden görülmesi üzerine Dairelerince verilen ara kararı ile davacı şirketin dava konusu edilen dönemde emtia alımında bulunduğu.

Mobilya İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, … ve … hakkında sahte belge düzenleme yönünden hangi saptamaların yapıldığının sorulduğu, verilen cevabi yazıda alım yapılan … hakkında sahte belge düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporu düzenlendiğinin belirtildiği,

bu durumda, davacının emtia alımında bulunduğu mükellef hakkında sahte belge düzenlediği yönünde vergi tekniği raporu tanzim edilmesi davacının yeminli mali müşaviri tarafından davalı idarenin bilgi isteme yazıları üzerine gerekli açıklamaların yapılmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Salt davalı idarenin iddialarından ve vergi inceleme elemanınca düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerden hareketle taraflarının dava dosyasına sunmuş olduğu belgelere itibar edilmeksizin karar verdiği, bu hususun adil yargılanma hakkının ihlali niteliği taşıdığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, 2017 yılının Ekim, Kasım ve Aralık dönemlerinde yapılan ihracatlar nedeniyle yüklenilip indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi iade alacağının nakden iadesinin yeminli mali müşavir tasdik raporu uyarınca talep edilmesi üzerine söz konusu dönemlerde yüksek tutarlı alım yaptığı bazı firmalar ve bu firmaların alt mükellefleri hakkında, sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediklerinin saptandığı, bu hususların değerlendirilmesi maksadıyla katma değer vergisi iadesi dosyalarının incelemeye sevk edildiğine dair davalı idarenin … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile iadenin başvuru tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi talebiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay, bölge idare idare mahkemeleri ile dare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeleri kendiliklerinden yapacakları hükme bağlanmıştır.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun, "İhracat İstisnası" başlıklı 11. Maddesinin 1.fıkrasının (a) bendinde, ihracat teslimlerinin vergiden istisna olduğu "Vergi İndirimi" başlıklı 29. maddesinin 2. fıkrasında indirilecek verginin ne şekilde iade edilebileceği hükme bağlanmış, aynı Kanun'un 32. maddesinde, Kanun'un 11, 13, 14 ve 15. maddeleri ile 17. maddenin (4) numaralı fıkrasının (s) bendi uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinden indirileceği,

vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen katma değer vergisinin, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunacağı kural altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 1. fıkrası doğrultusunda idari yargılama usulünde re'sen araştırma ilkesi benimsenmiştir. Bu ilke uyarınca idari yargı yerleri, uyuşmazlık konusu olayı hukuki çözüme kavuşturma açısından her türlü inceleme ve araştırmayı yapma, iddia ve savunmalarda ortaya konulan hususlara ilişkin bilgi ve belgeleri isteme ve inceleme yetkisine sahiptir.

Öte yandan, katma değer vergisi sisteminde, iadenin yapılması için mükellefler tarafından talep edilmesi tek başına yeterli olmayıp iade taleplerinin yerine getirilebilmesi, düzenlenen ve kullanılan belgelerin gerçeği yansıtmalarına bağlıdır. Diğer bir deyişle mükelleflere nakden veya mahsuben iade yönünden yasayla tanınan hakkın biçimsel koşulların varlığının yanı sıra iadeye konu katma değer vergisi işlemlerine yönelik olarak herhangi bir olumsuz saptamanın bulunmaması gerekir.

UYAP üzerinden yapılan incelemede davacı şirketin yüklenim listesinde yer alan … Mobilya İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile … hakkında sırasıyla … tarih ve … ile … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporlarının düzenlendiği görülmüş olup söz konusu vergi tekniği raporları dosyaya kazandırılarak ve … hakkında tanzim olunan ve dava dosyasına sunulan vergi tekniği raporundaki tespitler de değerlendirilerek, sözü edilen mükelleflerle ilgili saptamalar irdelenmek ve haklarında ne gibi işlemler yapıldığı araştırılmak suretiyle ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere Vergi Dava Dairesince yazılı gerekçeyle verilen davanın reddine ilişkin kararının bozulması gerekmiştir.