Danıştay 3. Daire E.2021/245 K.2023/4391

Dava konusu istem: Davacı adına asıl borçlu ... Elektrik Malzemeleri Kimya ve Kimyevi Madde İmalat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nden alınamayan kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin, 2011 yılının Ocak ila Nisan, Haziran ve Temmuz dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizine yönelik kısmının iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Asıl borçlu şirket hakkında sahte belge düzenleme fiiliyle ilgili başlatılan vergi incelemesi sonrasında zamanaşımı neden gösterilerek takdir komisyonuna sevk işleminin yapıldığı, salt zamanaşımını durdurmak için yapılan takdire sevk işlemi tarh zamanaşımı süresini durdurmayacağından, vergi tekniği raporu done alınarak takdir komisyonu tarafından belirlenen matrah üzerinden asıl borçlu şirket adına salınan vergi ve kesilen cezalardan oluşan ve 31/12/2016 tarihi itibarıyla tarh zamanaşımına uğrayan kamu alacaklarının asıl borçlu şirketten tahsil edilemediğinden bahisle davacıdan aranamayacağı gerekçesiyle kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinin dava konusu edilen kısmı iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Takdire sevk işlemiyle tarh zamanaşımı süresinin durduğu olayda, asıl borçlu şirkete usulüne uygun olarak düzenlenip tebliğ edilen ödeme emriyle kesinleştirilen ve asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan dava konusu kamu alacaklarının kaynaklandığı sahte belge düzenleme fiilinin işlendiği tarihte kanuni temsilci sıfatını haiz olan davacıdan tahsil edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ödeme emri içeriği borçların kanuni temsilcilik görevini bıraktığı tarihten sonrasına ait olduğu, bu nedenle amme alacağından sorumlu olmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Asıl borçlu ... Elektrik Malzemeleri Kimya ve Kimyevi Madde İmalat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nin 17/10/2016 tarihli inceleme yazısıyla hakkında sahte belge düzenleme yönünden düzenlenip takdir komisyonu kararına done alınan vergi tekniği raporundan, tarh zamanaşımı dikkate alınarak 10/11/2016 tarihli yazıyla takdire sevk edildiğinin anlaşıldığı olayda, takdir komisyonu kararına dayanılarak yapılan tarhiyattan kaynaklanan ve değinilen şirketten tahsil edilemeyen kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin 2011 yılının Ocak ila Nisan, Haziran ve Temmuz dönemlerine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizine ilişkin kısmının iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açabileceği kurala bağlanmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinde re'sen tarhiyat, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması olarak tanımlanmıştır.

Kanun'un 74. maddesinin (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde, yetkili makamlar tarafından istenilen matrah ve servet takdirlerini yapmak, takdir komisyonunun görevleri arasında sayılmış, komisyonunun yetkilerini düzenleyen 75. maddenin 1. fıkrasında ise 72. maddenin 1. fıkrasına göre kurulan takdir komisyonu 74. maddedeki görevleri dolayısıyla bu Kanun'da yazılı inceleme yetkisini haiz olduğu kuralına yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 113. maddesinde zamanaşımı; süre geçmesi suretiyle vergi alacağının kalkması olarak ifade edilmiş, 114. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında ise vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergilerin zamanaşımına uğrayacağı, şu kadar ki vergi dairesince matrah takdiri için takdir komisyonuna başvurulmasının zamanaşımını durduracağı, duran zamanaşımını mezkûr komisyon kararının vergi dairesine tevdiini takip eden günden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam edeceği, ancak işlemeyen sürenin her hâl ve takdirde bir yıldan fazla olamayacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Asıl borçlu şirket hakkında sahte belge düzenlediğinden bahisle, 17/10/2016 tarihli inceleme yazısı üzerine tanzim edilen 06/03/2017 tarihli vergi tekniği raporu done alınarak matrah takdir edildiği olayda, şirket hakkında inceleme başlatıldıktan sonra salt zamanaşımı süresini durdurmak amacıyla 10/11/2016 tarihli yazıyla gerçekleştirilen takdire sevk işlemi, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 114. maddesi kapsamında zamanaşımı süresini durdurmayacağından,

tarh zamanaşımı süresi 31/12/2016 tarihinde dolmuş olup asıl borçlu şirkete bu tarihten sonra yapılmaya çalışılan tebliğlerle borcun kesinleştiğinden ve kanuni temsilci sıfatıyla davacıdan tahsili aşamasına gelindiğinden söz edilemeyeceğinden yazılı gerekçeyle davanın reddi yönündeki Vergi Dava Dairesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

Davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bozulması istenen Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında istemin kabulünü gerektirecek durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.