Danıştay 3. Daire E.2021/2466 K.2022/1609

Dava konusu istem: Davacı adına, komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunu done alan takdir komisyonu kararları uyarınca 2014 yılı için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile aynı yılın Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı geçici verginin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan saptamalardan, gerçek bir emtia teslimine dayanmayan fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiği sonucuna varıldığından, yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ancak mahsup dönemi geçen geçici verginin aranmayacağı gerekçesiyle üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezası yönünden dava reddedilmiş, geçici vergi aslı ise kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:

Vergi Mahkemesi kararının, üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici verginin bir katı tutarındaki vergi ziyaı cezası yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu, kararın değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Yıllık vergiye mahsuben peşin alınan geçici vergi üzerinden bir kat vergi ziyaı cezası kesilebileceği gerekçesiyle geçici verginin bir katı tutarını aşan vergi ziyaı cezası yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, geçici vergi aslının tahakkuk ettirilmeyeceği belirtildiğinden esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesindeki fiille vergi ziyaına sebep olunduğu saptandığından, geçici vergi üzerinden üç kat ceza kesilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

Davacı tarafından, dava dışı ...'un kendisini kandırmak suretiyle mağdur ettiği, şahsının sahte fatura düzenleme fiiliyle bir ilgisinin bulunmadığı ve böyle bir faaliyetten gelir elde etmediği, banka kayıtlarının sorgulanmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde etmediği sonucuna varılan davacının temyiz isteminin kabulü; davalı idare isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, vekalet verdiği ...ile birlikte organizasyon halinde komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporundaki öneri üzerine sevk edildiği takdir komisyonu kararları uyarınca adi ortaklık payı gözetilerek adına 2014 yılı için re'sen üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile aynı yılın Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemleri için re'sen üç kat vergi ziyaı cezalı geçici vergi salınmıştır.

Davacı tarafından, hakkında vergi incelemesine başlanılmadan önce vergi dairesine durumu anlatan bir dilekçeyle başvuru yapıldığı, vekil tayin ettiği kişi hakkında cumhuriyet savcılığında şikayetçi olunduğu, sistem üzerinden yapılan incelemeden ve bu inceleme üzerine düzenlenen vergi tekniği raporundan haberdar olunduğunda idareye başvurularak maddi olayın ortaya konulması için bilgi verildiği, bunun üzerine yeni bir vergi tekniği raporu düzenlendiği, tarhiyatın da ilk rapor değil söz konusu yeni rapor done alınarak yapıldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan ...hakkında adli yargıda yapılan yargılamada fiilen faturaları düzenleyen kişi olduğu saptanarak 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinin (b) fıkrası uyarınca mahkumiyet kararı verildiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) fıkrasında; vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, gerçek mahiyetin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia edene ait olduğu düzenlenmiş, 30. maddesinde;

resen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmıştır.

Diğer taraftan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde de gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi öngörülerek matrahın, re'sen takdir yoluyla belirlenmesi gereken hallerde dahi gerçek gelire en yakın gelire ulaşılması amaçlanmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda belirtilen hususlar ile ...hakkında adli yargıda yapılan yargılamada fiilen faturaları düzenleyen kişi olduğu saptanarak 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinin (b) fıkrası uyarınca mahkumiyet kararı verildiği hususu birlikte değerlendirildiğinde, davacının komisyon karşılığı sahte fatura düzenleyicisi olmadığı sonucuna ulaşıldığından, Vergi Mahkemesi kararının üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici verginin bir katı tutarındaki vergi ziyaı cezası yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davacı istinaf başvurusunun reddine dair hüküm fıkrası hukuka uygun düşmemiştir.

Davalı idarenin geçici verginin bir katını aşan tutardaki vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrasına yönelttiği temyiz isteminin bu nedenle reddi gerekmiştir.

Vergi Mahkemesi kararının, geçici vergi aslının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrası davalı idare tarafından istinaf edilmeyerek kesinleştiğinden, kesinleşen bu kısmın ise temyiz istemine konu edilemeyeceği açıktır.

(X)-KARŞI OY

Temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar bozulması istenen Dava Dairesi kararının, üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkraları dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında istemin kabulünü gerektirecek durumda bulunmadığından, temyiz istemlerinin reddi ve değinilen hüküm fıkralarının onanması gerektiği oyuyla Daire kararına bu yönden katılmıyorum.