Danıştay 3. Daire E.2022/1205 K.2024/834

Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu ... Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi Limited Şirketi'nden alınmayan 2016 ila 2019 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Asıl borçlu şirket tarafından, dava konusu ... takip numaralı ödeme emrinin 3, 4, 5, 9, 10, 16 ila 21, 24, 25, 26, 29, 30, 31, 38, 39, 40, 41, 42. satırlarında yer alan kamu alacağının,

7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun kapsamında yapılandırılması üzerine şirketin vergi borçları nitelik değiştirip yeni bir borç haline geldiğinden ödenmeyen vergi borçlarının öncelikle asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla şirket adına ödeme emri düzenlenip usulüne uygun şekilde tebliğ edildikten sonra davacının sorumluluğuna gidilmesi gerekirken doğrudan kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka uyarlık görülmediği,

... takip numaralı ödeme emrinin, ..., ..., ..., .... ve ... takip numaralı ödeme emrinin, ..., ..., ... ila ..., ile ... takip numaralı ödeme emrinin, 21, 22, 23 ve 30. satırlarında yer alan kamu alacağının tahsili için şirket adına kayıtlı yedi adet aracın altısına uygulanan hacizlerde davalı idarenin birinci sırada yer aldığı ve fiili haciz tutanakları tanzim edilmek suretiyle tahmini değerlerinin tespit edildiği dikkate alındığında,

tespit edilen tutarın şirketin vergi borcunun ne kadarlık kısmını karşıladığı veya sözü edilen araçların satılması suretiyle tahsilat yapılması halinde şirketten tahsil edilemeyen kamu alacağı için davacının takibi gerekirken bahsedilen işlemler yapılmadan davacının değinilen borçlar nedeniyle sorumlu tutulmasında hukuka uyarlık görülmediği,

ödeme emirlerinin sözü edilen kısımları haricindeki kamu alacaklarının tahsili amacıyla asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... takip numaralı ödeme emrinin tebliğ alındısı ile diğer ödeme emirlerinin elektronik ortamda tebliğ edildiğine dair belgeler Mahkemelerince verilen ara kararıyla istenilmesine rağmen dosyaya ibraz edilmediği dolayısıyla kamu alacağının usulüne uygun bir şekilde kesinleştirildiği hususu ortaya konulamadığından davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibi için gerekli şartların oluştuğundan söz edilemeyeceği gerekçesiyle ödeme emirleri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir..

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının kanuni temsilcisi olduğu ... Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi Limited Şirketi adına kayıtlı yedi adet araçtan altısında davalı idarenin birinci sırada haczi bulunduğu, söz konusu araçlar için fiili haciz tutanakları tanzim edilmek suretiyle tahmini değerlerinin tespit edildiği, ancak Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin tahditli plaka nedeniyle satışına muvafakat etmemesinden dolayı satışının ertelendiği ve asıl borçlu şirketten alınamayan kamu alacağının tahsili amacıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davacının 01/02/2016 tarihinde başladığı kanuni temsilcilik görevinin halen devam ettiği, asıl borçlu şirketin dava konusu ... takip numaralı ödeme emrinin 3, 4, 5, 9, 10, 16 ila 21, 24, 25, 26, 29, 30, 31, 38, 39, 40, 41, 42. satırlarında yer alan vergi borçlarını 7143 sayılı Kanun kapsamında 16/10/2016 tarihinde yapılandırdığı ancak herhangi bir ödeme yapılmadığından yapılandırmanın ihlal edildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, bu ödevlerin yerine getirilmemesi yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 3. maddesinde, tahsil edilemeyen amme alacağı teriminin, amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını;

tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı teriminin, amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını ifade ettiği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu ... takip numaralı ödeme emrinin 3, 4, 5, 9, 10, 16 ila 21, 24, 25, 26, 29, 30, 31, 38, 39, 40, 41, 42. satırlarında yer alan kamu alacakları haricindeki kısımlarına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.

Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun, şirket tüzel kişiliği nezdinde yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını başka bir ifadeyle yapılandırmanın ihlalinden sonra asıl borçlu adına yeniden ödeme emri düzenlenerek mal varlığı araştırması yapılmasını gerektirmemekle birlikte asıl borçlu şirket adına kayıtlı yedi adet araç üzerine haciz uygulandığı ve bu araçlardan altısında davalı idarenin haczinin birinci sırada yer aldığı dikkate alındığında,

davalı idarece tahsil edilebilecek tutar göz önüne alınmak suretiyle alacağın şirketten tahsil edilemeyen kısmı için kanuni temsilci adına takibe geçilmesi gerekirken bu yola gidilmeden düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uygunluk görülmediğinden Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle dava konusu ... takip numaralı ödeme emrinin 3, 4, 5, 9, 10, 16 ila 21, 24, 25, 26, 29, 30, 31, 38, 39, 40, 41, 42. satırlarında yer alan kamu alacağına ilişkin kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.