Danıştay 3. Daire E.2022/995 K.2024/2601

Dava konusu istem: Davacı müflis şirketin temsilcisi iflas idaresi tarafından, 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamında yapılan başvuru kapsamında düzenlenen 30/03/2017 tarihli ödeme planının yargı kararıyla iptali üzerine yeniden düzenlenen ödeme planına, Kanun'un yayınlandığı tarihten önce kesinleşmiş yargı kararları ile terkin edilmiş vergi ve cezaların da ilave edildiği ileri sürülerek söz konusu ödeme planının iptali ile tahsil edilen vergi aslı, enflasyon farkı ve katsayı farkının 3095 sayılı Kanun uyarınca hesaplanacak faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı adına düzenlenen 30/03/2017 tarihli ödeme planının, ...

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla ödeme planına konu vergi ve cezaların yargı kararıyla iptaline hükmedilen kısımlarının temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği, bu kısımların % 20 oranı ile yapılandırılması (% 80'inin silinmesi) gerektiği, reddine hükmedilen kısımların ise temyiz aşamasında bozulduğu ve bu kısımların da % 50 oranı ile yapılandırılması gerektiği gerekçesiyle iptaline karar verildiği, dava konusu ödeme planının da söz konusu kararda belirtilen esaslara uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından,

uyuşmazlık konusu ödeme planında ve söz konusu ödeme planı kapsamında 581.211,38 TL'nin tahsilinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ödeme planına konu vergi ve cezaların kaldırılması istemiyle açılan davalarda iptaline karar verilen kısımların 6736 sayılı Kanun'un yayınlandığı tarihten önce onanarak kesinleşmiş olması nedeniyle bu kısımlara isabet eden vergi ve cezaların terkin edilmesi gerekirken yapılandırma kapsamında düzenlenen ödeme planına dahil edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Danıştay Dokuzuncu Dairesinin onama kararları neticesinde kesinleşen hüküm fıkralarına konu vergi borçlarının 6736 sayılı Kanun'un 3. maddesi kapsamında değerlendirilerek ödeme planına dahil edilemeyeceği, söz konusu vergi borçlarının kesinleşen yargı kararlarına istinaden terkin edilmesi gerektiği, Dairece yeniden karar verilmek üzere bozulan hüküm fıkralarına konu vergi borçları yönünden ise 6736 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendi hükmüne göre hesaplanarak ödeme planı oluşturulması gerektiğinden hukuka aykırı olarak düzenlenen ödeme planının iptal edilmesi gerekirken aksi yönde verilen kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, 2002 yılı yılı için re'sen salınan vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kaldırılması istemiyle açılan davada ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… kararıyla davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş, söz konusu karara taraflarca yöneltilen temyiz istemleri Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 19/03/2015 tarih ve E:2012/10212, K:2015/1397 sayılı kararıyla reddedilmişse de Dairenin, … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davacının karar düzeltme istemi kabul edilerek temyize konu kararın redde ilişkin kısmı bozma kararında belirtilen esaslar doğrultusunda yeniden karar verilmek üzere bozulmuş, davalının karar düzeltme istemi ise reddedilmiştir. Söz konusu karar uyarınca temyize konu kararın kabule ilişkin hüküm fıkrası kesinleşmiştir.

Davacı tarafından, 2003 yılı yılı için re'sen salınan vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle açılan davada ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… kararıyla davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Söz konusu karara taraflarca yöneltilen temyiz istemleri üzerine Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 19/03/2015 tarih ve E:2011/5712, K:2015/139 sayılı kararıyla davalı idarenin temyiz istemi reddedilmiş, davacının temyiz istemi kısmen kabul edilerek kararın vergi ziyaı cezası ve özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrası bozulmuş, vergi aslına ilişkin hüküm fıkrası ise onanmıştır.

Dairenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davacının karar düzeltme istemi kabul edilerek temyize konu kararın redde ilişkin kısmı bozma kararında belirtilen esaslar doğrultusunda yeniden karar verilmek üzere bozulmuş, davalının karar düzeltme istemi ise reddedilmiştir. Söz konusu karar uyarınca temyize konu kararın kabule ilişkin hüküm fıkrası kesinleşmiştir.

Sözü edilen bozma kararları üzerine ... Vergi Mahkemesi ve ... Vergi Mahkemesince henüz karar verilmeden 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun 19/08/2016 tarih ve 29806 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Davacı tarafından, 6736 sayılı Kanun kapsamında sözü edilen kararlara konu vergi borçları yapılandırılmış ancak Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce yargı kararları uyarınca kesinleşmiş olan borçların da yapılandırmaya istinaden düzenlenen ödeme planına dahil edildiği ileri sürülerek söz konusu ödeme planının iptali istemiyle dava açılmış,.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, 6736 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (2) numaralı fıkrasında hüküm altına alınan "bu Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla tarhiyatın/tahakkukun bulunduğu en son safhadaki tutarın esas alınacağı, ancak, verilen en son kararın bozma kararı olması hâlinde birinci fıkra hükmü, kısmen onama kısmen bozma kararı olması hâlinde ise onanan kısım için bu fıkranın (b) bendi,

bozulan kısım için birinci fıkra hükmü uygulanacağı yolundaki hüküm gereğince üst yargı mercilerince bozma kararı verilen davalar içeriği vergi borçları için 6736 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (1) numaralı fıkrasının uygulanması gerektiği,

ancak onama kararı verilen davalar içeriği vergi borçları için 6736 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendinin uygulanacağı dolayısıyla davalı idarenin ilgili vergi borçlarına ilişkin olarak üst yargı mercilerince verilen kararın bozma kararı olarak yorumlanıp 6736 sayılı Kanun'un yayımlandığı 19/08/2016 tarihi itibariyle hakkında üst yargı mercilerince bozma kararı verilen alacakların ilk tarhiyat tutarı esas alınmak suretiyle anılan Kanunun 3. maddesinin (1) numaralı fıkrası uygulanmak suretiyle tesis edilen dava konusu ödeme planında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle ödeme planı iptal edilmiş,

karar yöneltilen istinaf istemi. Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiştir.

Söz konusu yargı kararı üzerine yeniden düzenlenen ödeme planın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

19/08/2016 tarih ve 29806 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un "Kesinleşmemiş veya Dava Safhasında Bulunan Alacaklar" başlıklı 3. maddesininin (1) numaralı fıkrasında, bu Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla ilk derece yargı mercileri nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ikmalen, re'sen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatlarında, vergilerin %50’si ile bu tutara ilişkin faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı yerine bu Kanun'un yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın,

bu Kanun'da belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla, vergilerin %50’sinin, faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçileceği belirtilmiştir.

Sözü edilen maddenin (2) numaralı fıkrasında, bu Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla ilgisine göre itiraz/istinaf veya temyiz süreleri geçmemiş ya da itiraz veya temyiz yoluna başvurulmuş ya da karar düzeltme talep süresi geçmemiş veya karar düzeltme yoluna başvurulmuş olan ikmalen, re'sen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatlarında, bu maddeye göre ödenecek alacak asıllarının tespitinde, bu Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla tarhiyatın bulunduğu en son safhadaki tutarın esas alınacağı, bu Kanun'un yayımlandığı tarihten önce verilmiş en son kararın terkine ilişkin karar olması hâlinde,

ilk tarhiyata esas alınan vergilerin %20’si ile bu tutara ilişkin faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı yerine bu Kanun'un yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanun'da belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilerin kalan %80’inin, faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak kesilen vergi cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçileceği belirtilmiş, tasdik veya tadilen tasdike ilişkin karar olması hâlinde, tasdik edilen vergilerin tamamının, terkin edilen vergilerin %20’si ile bu tutarlara ilişkin faiz,

gecikme faizi ve gecikme zammı yerine bu Kanun'un yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanun'da belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla terkin edilen vergilerin kalan %80’inin, faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak kesilen vergi cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçileceği hükme bağlanmış olup verilen en son kararın bozma kararı olması hâlinde birinci fıkra hükmünün, kısmen onama kısmen bozma kararı olması hâlinde ise onanan kısım için bu fıkranın (b) bendinin,

bozulan kısım için ise birinci fıkra hükmünün uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı tarafından, 6736 sayılı Kanun'un "Kesinleşmemiş veya Dava Safhasında Bulunan Alacaklar" başlıklı 3. maddesi kapsamında yapılandırma başvurusunda bulunulmuş olup yapılandıramaya konu kısım, Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 24/12/2015 tarih ve E:2015/15328, K:2015/18387 sayılı kararı ve E:2015/12363, K:2015/18386 sayılı kararıyla bozulan hüküm fıkralarına konu borçlardır. Zira Dairenin onama kararları neticesinde kesinleşen hüküm fıkralarına konu vergi borçlarının 6736 sayılı Kanun'un 3. maddesi kapsamında değerlendirilerek ödeme planına dahil edilemeyeceği, söz konusu vergi borçlarının kesinleşen yargı kararlarına istinaden terkin edilmesi gerektiği açıktır.

... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ve ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Dokuzuncu Dairesince yeniden karar verilmek üzere bozulan hüküm fıkralarına konu vergi borçları yönünden ise 6736 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendi hükmüne göre hesaplanarak ödeme planı oluşturulması gerekmekte olup söz konusu kurala uygun oluşturulmadığı anlaşılan dava konusu ödeme planında hukuka uygunluk bulunmadığından aksi yönde verilen karara yöneltilen istinaf isteminin reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.