Danıştay 3. Daire E.2023/10771 K.2025/1748

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 160/A maddesi uyarınca talep edilen teminatın süresinde verilmemesinden kaynaklanan kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ...tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emrinin dayanağını oluşturan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesi uyarınca yapılan tahakkuka ilişkin davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı teminat isteme yazısında, Anayasa'nın amir hükmüne rağmen, söz konusu işleme karşı ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağı ve başvuru sürelerinin gösterilmediği dolayısıyla davacı şirketin bu işleme karşı meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkını kullanmasına imkan verilmeyerek, hak arama hürriyetinin önüne geçildiği sonucuna varıldığından davacının takibinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle ödeme emri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 213 sayılı Yasanın 153/A maddesine göre davacıdan istenilen teminat tutarı, her ne kadar Anayasa Mahkemesince iptal edilmemiş olan anılan maddenin ilk fıkrasına istinaden tespit edilen sahte belgelerin %10'u oranında istenilmiş ise de takibin, Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olan "...6183 sayılı Kanun uyarınca takip ve tahsil edilir." hükmüne göre yapıldığı ve işbu davaya konu ödeme emrinin tanzim edildiği görülen olayda, anılan hükmün Anayasa’ya aykırılığı Anayasa Mahkemesinin kararı ile sabit bulunduğundan ve hüküm iptal edildiğinden dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emrinin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idarenin ...tarih ve ... sayılı yazısıyla, davacı şirketin mükellefiyet kaydının, 213 sayılı Kanun'un 160/A maddesi kapsamında 30/09/2021 tarihi itibarıyla re'sen terkin edildiği, aynı maddenin ikinci fıkrasına istinaden mükellefiyetin re'sen terkin tarihi itibarıyla yeniden tesis edilmesinin talep edilmesi halinde, bir ay içerisinde tüm vergi borçlarının ödenmesi ve 6.707.627,52 TL'lik teminatın verilmesi gerektiğinin tebliği üzerine söz konusu yazının gereğinin süresinde yerine getirilmediğinden bahisle belirtilen tutardaki teminatın cebren tahsili için davacı şirket adına dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 160/A maddesinin birinci fıkrasında, mükellefiyet süresi, aktif ve öz sermaye büyüklüğü, ödenen vergi tutarı, çalışan sayısı, vergisel yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği gibi hususlar dikkate alınarak mükelleflerin vergisel uyum seviyelerine yönelik olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca yapılan analiz ve değerlendirme çalışmaları neticesinde sahte belge düzenleme riskinin yüksek olduğu tespit edilen mükelleflerin vergi incelemesine sevk edileceği ve bunlar nezdinde yoklama yapılacağı, ikinci fıkrasında yoklamayı müteakip,

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde vergi dairesinin mükellefin sahte belge düzenleme riskinin yüksek olduğuna ilişkin görüşü ve ilgisine göre vergi dairesi başkanı veya defterdarın onayı ile mükellefiyet kaydının terkin edileceği ve bu durumun mükellefe tebliğ edileceği, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde 153/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan asgari teminat tutarından az olmamak üzere,

sahte belge düzenleme riskinin yüksek olduğu dönemlerde düzenlenen belgelerde yer alan toplam tutarın %10’u tutarında aynı maddede belirtilen türde teminat verilmesi ve tüm vergi borçlarının ödenmesi şartıyla mükellefiyetin, terkin tarihi itibarıyla yeniden tesis edileceği, mükellefiyetin terkin edildiği tarih ile yeniden tesis edildiği tarih aralığında verilmeyen beyanname ve bildirimlerin, yeniden tesise ilişkin yazının mükellefe tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde verileceği ve tahakkuk eden vergilerin aynı sürede ödeneceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kuralına yukarıda yer verilen yasal düzenleme uyarınca mükellefiyeti terkin edilenlerin ancak mükellefiyetlerinin yeniden tesis edilmesini talep etmeleri halinde teminat verme zorunlulukları olup dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre davacının böyle bir talebi bulunmadığı gibi bu yönde bir talepte bulunması halinde de söz konusu teminatı ödememesinin, teminatın takibini değil mükellefiyetin yeniden tesis edilmemesi sonucunu doğuracağı dikkate alındığında, bahsedilen teminatın, ödeme emrine konu edilmesinin hukuka uygun olduğundan söz edilemeyeceğinden yazılı gerekçeyle verilen Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır.