Danıştay 3. Daire E.2023/11064 K.2025/2448

Dava konusu istem: Davacı adına, ... Tekstil Kimya Matbaa Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden alınamayan 2016 ila 2019 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ile... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Asıl borçlu şirketin vergi borçlarının tahsili amacıyla adına kayıtlı İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, ... ada,... parselde bulunan taşınmaza (dubleks mesken) haciz şerhi konulduğunun anlaşıldığı olayda, Mahkemelerince 15/03/2023 tarihinde verilen ara kararıyla ‘‘taşınmazın değerine yönelik tespit yapılıp yapılmadığı, sıra listesi ve taşınmaz üzerindeki diğer hacizlere ilişkin alacakların tutarlarına ait bilgi ve belgelerin’’ istenildiği; cevabı yazıda, taşınmazın değerine yönelik herhangi bir tespit yapılmadığı bilgisinin verildiği,

gönderilen haciz listesinde, davalının 88. sırada bulunduğu ve söz konusu taşınmazın satış işleminin de gerçekleştirilmediği tespit edildiğinden bu durumda kamu alacağının şirket adına kayıtlı taşınmaz bedelinden tahsiline olanak bulunmadığı hususu davalı idarece ispatlanamadığı için davacının bu aşamada kanuni temsilci olarak sorumluluğuna gidilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emirleri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emri içeriği amme alacağının toplam 7.523.021,93-TL olduğu, şirkete ait vergi borçlarının tahsiline yönelik olarak İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, ... ada, ... parselde bulunan taşınmaza haciz şerhi işlendiği ve hacze dayanak alınan vergi borcunun 12.286.619,32-TL olduğu, davalı idarenin ise 88. sırada yer aldığı dikkate alındığında, davacının ödenmesinden sorumlu olduğu amme alacaklarının şirketten kısmen veya tamamen tahsil imkanı olmadığı anlaşıdığından söz konusu alacağın kanuni temsilci olan davacıdan tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf istemi kabul edilerek Vergi mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Şirketin, 01/01/2017-28/02/2019 tarihleri arasında davalı idarenin mükellefi olduğu, idare tarafından şirkete ait taşınmaz üzerine iki yıldan uzun bir süre bekledikten sonra 12/10/2022 tarihinde haciz şerhi işlenmesi yönünde talepte bulunulduğu, idarenin görev ve sorumluluklarını zamanında yerine getirmemesi nedeniyle şahsının sorumlu tutulamayacağı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Asıl borçlu şirket tarafından ödeme emri içeriği borcun vadesinde ödenmemesi üzerine yapılan malvarlığı araştırması sonucunda şirket tüzel kişiliği adına kayıtlı olduğu tespit edilen İstanbul ili, Büyükçekmece İlçesi, ... ada, ... parselde dubleks mesken niteliğindeki taşınmazın üzerinde 137 adet haciz şerhinin bulunduğu, taşınmaz üzerindeki davalı Vergi Dairesi dışında, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü ve ... Belediyesi tarafından da kamu haczi şerhi işlettirildiği, diğer haciz şerhlerinin İstanbul ve Bursa illerindeki İcra Daireleri tarafından şerh ettirilen icrai haciz ile ihtiyati hacizlerden oluştuğu, başkaca malvarlığına rastlanmadığından bahisle kamu alacağının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Vergi Mahkemesince verilen ara karar üzerine dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, şirketin üzerine kayıtlı dubleks mesken niteliğindeki taşınmazın değerine ilişkin davalı vergi dairesince herhangi bir tespitin yapılmadığı, davalı idarenin 88. sırada yer aldığı aldığı görülmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzelkişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları hâlinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzelkişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği; yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 3. maddesinde tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı teriminin, amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını ifade ettiği, 54. maddesinde;

ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı ve cebren tahsilin; amme borçlusunun borcuna yetecek miktardaki malların haczedilerek paraya çevrilmesi suretiyle yapılacağı, 62. maddesinde borçlunun elindeki tahsil dairesince tespit edilen menkul ve gayrimenkullerinden, amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı, 88. maddesinde her türlü gayrimenkul malların haczi sicillerin işlenmek üzere haciz keyfiyetinin tapuya tebliğ edilmek kaydıyla gerçekleştirileceği hükme altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan düzenlemeler uyarınca limited şirketlerin vergi borçlarından dolayı şirket kanuni temsilcisinin takip edilebilmesi için şirketin vergi borcunun yasaya uygun olarak kesinleştirilmiş olması, kesinleşen vergi borcu için şirket adına ödeme emri düzenlenerek usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi, şirket hakkında her türlü malvarlığı araştırmasının gerçekleştirilerek tespit edilen varlıkların değerlemesi yapılarak paraya çevrilmesi, buna rağmen borcun tamamen veya kısmen tahsilinin sağlanamaması halinde, bakiye borcun usulüne uygun olarak belirlenerek kanuni temsilcinin takibi yoluna gidilmesi gerekmektedir.

6183 sayılı Kanun'da aranan kamu alacağının tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması şartının ancak yapılacak araştırma neticesinde taşınmazın gerçek değeri tespit edilmekle ortaya konulabileceği, davalı idare tarafından, şirketin dubleks mesken niteliğindeki taşınmazının değer tespiti bakımında herhangi bir işlemin yapılmadığı olayda, üzerinde bir takım hacizler bulunmakta birlikte söz konusu taşınmazın, kamu alacağının ne kadarlık kısmını karşılayabileceği yönündeki araştırma sona erdirilmeksizin alacağın şirket tüzel kişiliğinden tahsil edilemeyeceği sonucuna ulaşılamadığından kanuni temsilcinin sorumluluğuna gidilmeyeceğinden dava konusu ödeme emirlerinin iptali istemiyle açılan davanın yazılı gerekçeyle reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

Temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar, bozulması istenen Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında istemin kabulünü gerektirecek durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyuyla Daire Kararına katılmıyoruz.