Danıştay 3. Daire E.2023/1199 K.2025/1867

Dava konusu istem: Davacı adına, ... Tarımsal Ürünler Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınmayan 2016 ve 2021 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilcisi sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Asıl borçlu şirket hakkındaki mal varlığı araştırmasının sonuçsuz kaldığı anlaşılan olayda sözü edilen şirket adına tanzim edilen ... takip numaralı ödeme emrine konu kamu alacağının takibinde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, şirketin 30/06/2018 tarihi itibari ile mükellefiyetinin idarece re'sen terk ettirildiği dikkate alındığında, bu tarihten sonra herhangi bir vergilendirme ödevinin yerine getirilmesi beklenemeyeceğinden ödeme emrinin 4. sıra numarasında bulunan 2021 yılına ait özel usulsüzlük cezasının takibinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu ödeme emrinin diğer kamu alacakları yönünden dava reddedilmiş, 4 sıra nolu (... vergi kodlu) kamu alacağından kaynaklanan kısmı ise iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, 08/03/2017 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile kanuni temsilcisi olduğu, asıl borçlu şirketin 30/06/2018 tarihinde re'sen terkin ettirildiği, 2016 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerin ibrazına ilişkin ...tarih ve ... sayılı yazının davacının ikametgah adresine tebliğ edilmesine rağmen ibraz ödevinin yerine getirilmediğinden bahisle düzenlenen ... tarih ve... sayılı Vergi İnceleme Raporu uyarınca dava konusu tarhiyat yapılmış ve söz konusu raporda ayrıca özel usulsüzlük raporu düzenleneceğinin belirtilmesi üzerine özel usulsüzlük cezası kesilmiş, değinilen vergi ve cezaların tahsili amacıyla dava konusu ödeme emri tanzim edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanununun 20. maddesinin birinci bendinde Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeleri kendiliklerinden yapacakları kurala bağlanarak, idari yargılama usulünde re'sen araştırma ilkesi benimsenmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı, 160. maddesinin birinci fıkrasında ise 153. maddede yazılı mükelleflerden işi bırakanların, keyfiyeti vergi dairesine bildirmeye mecbur oldukları, ikinci fıkrasında,

işi bırakma bildiriminde bulunmayan bir mükellefin işi bıraktığının tespit edilmesi veya yapılan araştırma ve yoklamalar sonucunda bilinen adreslerinde bulunamaması ve başka bir adreste faaliyetine devam ettiğine dair bilgi edinilememesi veya başkaca bir ticarî, ziraî ve meslekî faaliyeti olmadığı halde münhasıran sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirdiğinin vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenen rapor ile tespit edilmesi ve mükellefiyet kaydının devamına gerek görülmediğinin raporda belirtilmesi halinde,

mükellefin (matrahlı veya matrahsız beyanname verenler dahil) işi bırakmış addolununacağı ve mükellefiyet kaydının vergi dairesince terkin edileceği, üçüncü fıkrasında da, mükellefiyet kaydının terkin edilmesinin, mükellefin işi bırakmasından önceki döneme ilişkin yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

213 sayılı Kanun'un yukarıda kuralına yer verilen hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; mükellefiyet kaydının terkin edilmesinin mükellefin işi bırakmasından önceki dönemlere ilişkin yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacağı bu nedenle kanuni temsilcilerin, temsilci olarak görev yaptıkları şirket ile ilgili yetki ve sorumluluklarının devam ettiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Buna göre, re'sen terkin edilen şirketin, önceki dönemlere ilişkin vergi ödevlerinin devam edeceği dikkate alındığında, dava konusu ödeme emrinin 4 sıra numarasında yer alan özel usulsüzlük cezasına ilişkin olarak Vergi Dava Dairesince de benimsenen aksi yöndeki Vergi Mahkemesi yargısında hukuka uygunluk görülmemiş olup takip edilen özel usulsüzlük cezasının hangi fiil için kesildiği araştırılarak ve davacının kanuni temsilci sıfatıyla söz konusu cezadan sorumluluğu değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere ödeme emrinin belirtilen kısmının Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle iptali yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.