Danıştay 3. Daire E.2023/2726 K.2024/2731

Dava konusu istem: Televizyon, radyo ve video programları hazırlama, reklamcılık, basım, tanıtım, ilan ve yayın işleri yapma ve yaptırma faaliyetiyle iştigal eden davacı tarafından aktifinde kayıtlı motorlu kara taşıtlarının emsal bedele göre düşük bedelle kiraya verildiği ve kiralama hizmetine ilişkin düzenlenen faturaların içeriği bedel ile emsal bedelin arasındaki fark tutarın katma değer vergisi yönünden kayıt ve beyan dışı bırakıldığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak davacı adına re'sen tarh edilen 2010 yılının Ocak ilâ Mayıs, Ağustos ilâ Aralık dönemlerine ilişkin bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Şirketin asıl faaliyet alanının televizyon, radyo ve tv programı hazırlama, senaryo yazımı işi olduğu, üçüncü kişilere araç kiralamayan şirket tarafından aktifinde kayıtlı bulunan taşıtlardan bir kısmını sadece ilişkili kişilere kiralayarak gelir elde edildiği,

şirketin asıl faaliyeti araç kiralaması olmadığından dış emsal olarak en fazla benzerlik gösteren X firmasının ilişkisiz kişilere yaptığı kiralamalardaki kira bedeli dikkate alınarak matrah hesaplanan olayda, emsal alınan şirketin piyasadaki payı, araç sayısı, hizmet bölgesinin genişliği, personel sayısı gibi şirketin kendisinden kaynaklı ölçütler hizmet bedelini etkileyebileceğinden, X firmasının tek başına emsal alınmasının emsal bedelin gerçeğe en yakın şekilde belirlenmesinde yeterli olmayacağı, X firması ile davacı şirketin hizmet bedeli karşılaştırılırken sadece araç marka ve model bilgileri dikkate alındığı,

sözleşme süresi, sigorta, yakıt, bakım ve benzeri giderlere kimin katlanacağı, kilometre sınırı, sürücü sayısı gibi ölçütler yönünden bir değerlendirme yapılmadığı görüldüğünden emsal bedelin tespitinde yeterli araştırma ve tespit bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından eksik incelemeyle belirlenen matrah üzerinden yapılan dava konusu vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle vergi ve cezalar kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Tarhiyatın somut tespitlere dayanmadığı, Kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 26/04/2023 tarih ve E:2023/30, K:2023/438 sayılı kararıyla Dairemize gönderilen dosya ile ilgili Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava konusu tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunda; davacı şirketin televizyon, radyo ve video programları hazırlama, reklamcılık, basım, tanıtım, ilan ve yayın işleri yapma ve yaptırma konularında faaliyet gösterdiği, emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak ilişkili olduğu bazı gerçek ve tüzel kişilere düşük bedelle araç kiraladığı ve davacı tarafından bu durumun haklı bir sebeple açıklanamadığı, söz konusu kiralamalara ilişkin faturaların tamamının her ayın son günlerinde düzenlendiği, faturaların hiçbirinde kiralanma süresine ilişkin bir bilgi olmadığının saptandığı,

sözü edilen vergi inceleme raporunda atıfta bulunulan davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve .... sayılı Vergi İnceleme Raporunda, müfettişliklerince araç kiralama sektörü hakkında genel bilgiler edinmek ve emsal bedel araştırması amacıyla sekiz farklı araç kiralama şirketiyle görüşme ve yazışma yapıldığı, araç çeşitliliği, kiralama süreleri, her segmentten araç kiralanıyor olması,

dönem aracı olmayan/ düşük modelli araçların da kiralamaya konu edilmesi ve araçların tüm bakım, onarım ve hasar masraflarının koşulsuz olarak üstlenilmesi bakımından mükellef ile en fazla benzerlik gösteren X firmasının ilişkisiz kişilere yaptığı kiralamalarda kullanılan ortalama aylık kira bedellerinin dikkate alınması gerektiği kanaatine varıldığı tespitlerine yer verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "Emsal bedeli ve emsal ücreti" başlıklı 27. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrahın işlemin mahiyetine göre emsal bedeli veya emsal ücreti olacağı, (2) numaralı fıkrasında bedelin emsal bedeline veya emsal ücretine göre açık bir şekilde düşük olduğu ve bu düşüklüğün mükellefçe haklı bir sebeple açıklanamadığı hallerde de matrah olarak emsal bedeli veya emsal ücretinin esas alınacağı, (3) numaralı fıkrasında, emsal bedeli ve emsal ücretinin Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit olunacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Emsaline nazaran düşük bedelle araç kiralanması nedeniyle yapılan dava konusu tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporu ve bu raporun atıfta bulunduğu vergi inceleme raporundan, emsal bedel belirlenirken Mahkeme kararında belirtildiği üzere, salt araç marka ve model karşılaştırması yapılarak tek firmanın emsal alınmadığı, 8 farklı şirket değerlendirildikten sonra davacı şirketin araç çeşitliliği, kiralama süreleri, her segmentten araç kiralanıyor olması,

dönem aracı olmayan/ düşük modelli araçların da kiralamaya konu edilmesi ve araçların tüm bakım, onarım ve hasar masraflarının koşulsuz olarak üstlenilmesi bakımından davacı şirkete en çok benzeyen X firmasının emsal alındığı görüldüğünden hukuka uygun olarak belirlendiği sonucuna varılan emsal bedel esas alınarak yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığından, davayı ulaştığı aksi yöndeki yargı uyarınca tarhiyatı kaldırmak suretiyle sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.