Danıştay 3. Daire E.2023/3121 K.2023/3536

Davalının savunması

Usul yönünden, mükellefiyet kaydı re'sen terkin edilen davacının Tebliğ'in ilgili hükmünün iptalinin istenmesinde güncel menfaatinin dolayısıyla ehliyetinin olmadığı, ayrıca söz konusu Tebliğ'in 2014 yılında yayımlandığı dikkate alındığında, davada süre aşımı bulunduğu; esas yönünden, özel esaslara alınma işleminin dayanağının Katma Değer Vergisi Kanunu olduğu ve anılan Kanun'un 36. maddesi ile verilen yetkiye istinaden özel esasların belirlendiği, korunmaya çalışılan kamu yararı ve diğer mükelleflerin hukuki menfaatleri göz önünde bulundurulduğunda ortada ölçülülük ilkesine aykırılık hali oluşmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Bireysel işlemin tebliği tarihinden itibaren (60) günlük yasal dava açma süresi içinde açılmayan davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca ilk inceleme ile görevli Tetkik Hakimi Bahar Doğa Yıldız'ın açıklamaları dinlenilerek işin gereği görüşülüp düşünüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı 14/04/2020-01/04/2023 tarihleri arasında 2017 hesap dönemi için özel esaslara tabi mükellef olarak kaydedilmiş olup katma değer vergisi iade taleplerinde Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nin "IV. KDV İadesinde Ortak Esaslar" kısmında yer alan "E. Özel Esaslar" bölümünün "1.3. Özel Esaslara Tabi Mükellefler" alt başlıklı kısmındaki usul ve esaslar kapsamında değerlendirilmiştir.

Davacı tarafından 28/10/2022 tarihinde özel esaslara tabi mükellef listesinden çıkarılma talebiyle Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı'na yapılan başvuru … tarih ve … sayılı işlemle reddedilmiş olup işlem 03/12/2022 tarihinde davacıya tebliğ edilmiştir.

Davacı tarafından söz konusu işlemin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… sayılı kararıyla uyuşmazlık konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına hükmedilmiştir. Değinilen kararın davacıya 06/02/2023 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine aynı tarihte davacı tarafından Vergi Dairesi Başkanlığı'na başvurularak söz konusu kararın uygulanması ve özel esaslara tabi mükellefler listesinden çıkarılması istenilmiştir.

Sonrasında uyuşmazlık konusu Tebliğ hükmünün iptali istemiyle 10/02/2023 tarihinde dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu, (4) numaralı fıkrasında ise ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri kuralına yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin (3) numaralı fıkrasında, dilekçelerin, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği.

(6) numaralı fıkrasında, bu hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, sözü edilen maddenin (1) numaralı fıkrasının (b) işaretli bendinde, yasal süresi içinde açılmamış olması durumunda davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava açma süresine ilişkin kurallar ile düzenleyici işlemlere karşı iki ayrı yol izlenerek dava açma imkanı tanınmıştır. Buna göre, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca düzenleyici işlemin ilanı üzerine altmış gün içinde dava açılabileceği gibi düzenleyici işlemin uygulanması üzerine de uygulama işleminin tebliğ tarihinden itibaren yine (60) gün içinde düzenleyici işleme veya düzenleyici işlemle birlikte uygulama işlemine karşı dava açılabilecektir. Bu şekilde, düzenleyici işlemin ilanı üzerine düzenleyici işleme karşı dava açmamış bulunan ilgililere, dava konusu edebilecekleri bir uygulama işleminin varlığına bağlı olarak düzenleyici işleme karşı da dava açma imkanının sağlanması amaçlanmıştır.

Düzenleyici işlemin, yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde dava konusu edilmemesi halinde ise uygulama işlemi üzerine dava konusu edilebilmesi için uygulama işleminin tebliğ tarihine göre dava açma süresinin geçmemiş olması gerekmektedir.

Davacı tarafından her ne kadar uygulama işlemi hakkında verilen yürütmenin durdurulması kararının yerine getirilmesi amacıyla idareye başvuru yapıldığı ancak karar gereğinin yerine getirilmediği belirtilerek düzenleyici işlem dava konusu edilmiş ise de söz konusu başvuru üzerine idarece tesis edilecek işlem tebliğ hükmü yönünden uygulama işlemi olarak kabul edilemeyeceğinden uygulama işlemi niteliğindeki özel esaslara tabi mükellef listesinden çıkarılma talebiyle yapılan başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin tebliğ edildiği 03/12/2022 tarihinden itibaren uyuşmazlık konusu düzenleyici işlemin iptali istemiyle en geç 01/02/2023 tarihinde dava açılması gerekirken 10/02/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır.