Danıştay 3. Daire E.2023/4005 K.2023/3392

Dava konusu istem: Davacı adına, … Anonim Şirketi'nden alınamayan muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ilâ … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağının tahsili amacıyla asıl borçlu şirkete düzenlenen ödeme emirlerinin usulsüz tebliği nedeniyle kamu alacağının şirket nezdinde kesinleştirilmediği dolayısıyla davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibi için gerekli koşulların oluştuğundan söz edilemeyeceği gerekçesiyle … takip numaralı ödeme emri …, …, … ve ... sıra numaralı; … takip numaralı ödeme emri …, …, … ve ... sıra numaralı; … takip numaralı ödeme emri …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … ve ... sıra numaralı, … takip numaralı ödeme emri tamamı ve … takip numaralı ödeme emri ise 17. sıra numaralı kamu alacakları yönünden iptal edilmiş, ödeme emrinin diğer kamu alacaklarına ilişkin kısımları yönünden ise dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin belirtilen gerekçeyle reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının kanuni temsilcisi olduğu.

Tekstil Anonim Şirketi'nin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7. maddesi uyarınca re'sen kaydının silindiği hususunun 12/08/2013 tarihinde Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği, dava konusu ödeme emirleri içeriğinin 2009 ilâ 2012 ve 2014 ila 2018 yıllarına ait vergi, ceza ile fer'ilerinden oluştuğu, 25/05/2015 tarihli vergi inceleme raporlarına dayanılarak 2009 ila 2012 yılları için re'sen tarh edilen vergi ve kesilen cezalara ilişkin düzenlenen ihbarnamelerin 13/11/2015 tarihinde ilanen tebliğ edildiği,

bu borçları içeren şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin ise 28/08/2017 ve 28/11/2018 tarihinde tebliğ edildiği dolayısıyla ödeme emirleri içeriği amme alacağına ilişkin ihbarnamelerin şirketin tüzel kişiliğin sona ermesinden sonra şirket adına düzenlediği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinin birinci fıkrasında, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği öngörülmüş, ikinci fıkrasında, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve bunlara bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kural altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bir şirketin borçlu kılınabilmesi ancak tüzel kişilik kazandığı tarih ile bu kişiliğin sona erdiği tarih arasındaki zaman diliminde olanaklıdır. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre de şirketlerin tüzel kişilikleri ticaret sicilinden silinmesiyle sona erer. Ticaret sicilinden kaydı silinen ve hukuksal varlığı sona eren bir kurumun bu tarihten sonra haklara sahip olması, borçlu kılınması, temsili, yargı yerlerinden hukuksal koruma istemesi mümkün olmayacaktır.

213 sayılı Kanunun yukarıda kuralına yer verilen 10. maddesi uyarınca, kanuni temsilcilerin tüzel kişiliğin borçları nedeniyle takip edilebilmesi için de öncelikle temsilcisi olduğu tüzel kişi adına usulüne uygun tarh ve tahakkuk ederek kesinleşmiş bir kamu alacağının bulunması gerekmektedir.

Olayda, dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağına ilişkin olarak asıl borçlu şirketin tüzel kişiliği sona ermesinden sonra ihbarname tanzim edildiği dikkate alındığında, hukuki varlığı ortadan kalkmış olan şirket hakkında idari işlem tesisine ve bu işlemlerin hukuk düzeninde sonuçlar doğurmasına olanak bulunmadığından dolayısıyla davacının kanuni temsilci olarak takibini gerektiren şartların oluştuğundan bahsedilemeyeceğinden tahsil zamanaşımını kesen bir belgenin de dosyaya sunulamadığı dikkate alındığında, ödeme emirlerinin tahsil zamanaşımına uğradığı anlaşıldığından,

dava konusu ödeme emirlerinin yazılı gerekçeyle iptaline ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.