Danıştay 3. Daire E.2023/4195 K.2024/5666

Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu ... Pazarlama Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan 2012 ila 2017 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Asıl borçlu şirket tarafından, dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağının, 2017 yılında 7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında yapılandırılması üzerine şirketin vergi borçları nitelik değiştirip yeni bir borç haline geldiğinden ödenmeyen vergi borçlarının öncelikle asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla şirket adına ödeme emri düzenlenip usulüne uygun şekilde tebliğ edildikten sonra davacının sorumluluğuna gidilmesi gerekirken doğrudan kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu ödeme emri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu ... ila ... takip numaralı ödeme emirleri, ...takip numaralı ödeme emrinin 31 ila 33. sıra numaraları dışında ve ... takip numaralı ödeme emrinin 6 ile 10. sıra numaraları dışında kalan kamu alacaklarının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu, sözü edilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.

... takip numaralı ödeme emrinin 31 ila 33. sıra numaraları yer alan 2017 yılın Temmuz-Eylül dönemine ait geçici vergi ve fer'ilerinin dönem ve vade tarihinin davacının kanuni temsilci olduğu döneme rastladığı, ... takip numaralı ödeme emrinin 6 ile 10. sıra numaralarında yer alan 2017 yılının Ekim ayına ait vergi ziyaı cezasının, cezaya ilişkin fiilin işlendiği tarihte davacının kanuni temsilci olduğu ve söz konusu kamu alacaklarının tahsili amacıyla şirket adına düzenlenen ödeme emrinin 28/11/2017, 08/10/2018, 17/17/2018 tarihlerinde elektronik ortamda tebliğ edilerek usulüne uygun bir biçimde kesinleştirildiği görüldüğünden,

bu kamu alacaklarının kanuni temsilciden takibinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının, değinilen ödeme emirlerinin belirtilen kısımlarının iptaline yönelik hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sözü edilen ödeme emirlerinin belirtilen kısımları yönünden dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyen amme alacağının tahsili için kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık görülmediği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davacı tarafından, kanuni temsilci olmadığı dönemlere ait kamu alacaklarından sorumluluğunun bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından, kararın lehine yönelik hüküm fırkasının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Davacı temyiz isteminin reddi, davalı idare temyiz isteminin ise kısmen gerekçeli reddi kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, 21/08/2017 ila 06/02/2018 tarihleri arasında asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisi olduğu, ... ila ... takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacağının 2012 ila 2016 yıllarına rastladığı, ... takip numaralı ödeme emrinin 1, 2, 14 ila 19, 22, 23, 31 ila 33. sıra numaraları dışında ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2 ila 4, 6 ila 12. sıra numaraları dışında kalan kamu alacaklarının 2017 yılının Ağustos ayından önceki dönemlere ait olduğu,asıl borçlu şirket tarafından, dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağının en son 29/06/2017 tarihinde 7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında yapılandırdığı ve borçlarını vadesinde ödemediği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı tarafından temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu ... takip numaralı ödeme emrinin ... ila .... ve ... takip numaralı ödeme emrinin 6 ile 10. sıra numaralarında yer alan kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.

Dava konusu ...ila ... takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacağının 2012 ila 2016 yıllarına rastladığı, öte yandan, ... takip numaralı ödeme emrinin 1, 2, 14 ila 19, 22, 23, 31 ila 33. sıra numaraları dışında ve ... takip numaralı ödeme emrinin ... ila ..., ... ila .... sıra numaraları dışında kalan kamu alacaklarının ilgili olduğu dönemde davacının kanuni temsilci olmadığı dikkate alındığında, söz konusu borçlardan sorumlu tutulması düşünülemeyeceğinden ... ila ... takip numaralı ödeme emirleri ile ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin sözü edilen kısımlarının Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun şirket tüzel kişiliği nezdinde yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını başka bir ifadeyle yapılandırmanın ihlalinden sonra asıl borçlu adına yeniden ödeme emri düzenlenerek mal varlığı araştırması yapılmasını gerektirdiğinden söz edilemez.

Bu durumda davacı adına düzenlenen ... takip numaralı ödeme emrinin ..., ...... ... ila ..., ..., .... ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2 ila 4, 7 ila 9, 11, 12. sıra numaralarında yer alan kamu alacaklarıyla ilgili olarak yapılandırma öncesinde asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usule uygun tebliğ edilip edilmediği, usulüne uygun tebliğ edilmiş ise kamu alacağının şirketten tahsil imkanı bulunup bulunmadığı araştırılarak ulaşılacak sonuca göre davacının kanuni temsilci sıfatıyla sorumluluğu değerlendirilmek suretiyle yeniden karar verilmek üzere, Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle 8 ve 9 takip numaralı ödeme emirlerinin bahsedilen kısımlarının iptali yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.