Danıştay 3. Daire E.2023/5073 K.2025/3597

Dava konusu istem: Davacı şirketin, indirimli orana tabi konut teslimlerinden kaynaklanan katma değer vergisi alacağının iadesi talebiyle 2018 yılının Ağustos katma değer vergisi beyannamesini esas alan yeminli mali müşavir tasdik raporuna istinaden yaptığı başvurunun, süresinde yapılmadığından bahisle reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirket tarafından, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 2. fıkrasına istinaden 2016 yılında yapılan indirimli orana tabi konut teslimlerinden doğan katma değer vergisinin, arsa sahibi ...

Pazarlama Anonim Şirketi'ne arsa bedeli olarak teslim edilen ve net alanı 150m² ye kadar olan 34 adet konuta ilişkin yapı kullanma izin belgelerinin 15/02/2017 tarihinde alındığından bahisle Ağustos 2018 dönemi katma değer vergisi beyannamesinde indirime konu edilerek beyan edildiği, daha sonra 920.000,00-TL tutarındaki iade alacağıyla ilgili olarak 19/11/2018 tarihli Yeminli Mali Müşavirlik Katma Değer Vergisi İadesi Tasdik Raporu hazırlanarak idareye ibraz edildiği,

davalı idarece yapılan incelemeler neticesinde yapı kullanma izin belgesi henüz alınmamış konutların fiili tesliminin konutta ikamet edenler adına elektrik, su, doğal gaz aboneliği gibi binanın fiilen kullanıldığını gösteren resmi makamların vereceği belgelerle tevsikinin mümkün olduğu,

taşınmaz teslimleriyle ilgili İstanbul Gaz Dağıtım Anonim Şirketi (İGDAŞ)'nden alınan yazılardan konutların ilk abonelik tesis tarihlerinin 10/07/2014 ve ilk gaz veriliş tarihlerinin de 2015 ve 2016 yıllarının muhtelif ayları olduğunun anlaşıldığı olayda, fiili teslimleri 2016 yılında gerçekleşen ve faturaları da aynı yıl içerisinde düzenlenen konut teslimlerine ilişkin katma değer vergisi iade alacağının 2017 yılı içerisinde talep edilmesi gerektiğinden iade başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarece davaya konu 34 adet konutun fiili teslim tarihini tespit amacıyla doğal gaz aboneliklerinin hangi tarihte yapıldığı ve ilk fiili tüketimin ne zaman başladığına dair bilgi istenilmiş olmakla beraber elektrik ve su aboneliklerine yönelik araştırma yapılmadığı, söz konusu taşınmazlarda varsa ikamet edenler nezdinde herhangi bir karşıt tespit bulunmadığı, dosyada yer alan ek protokol ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinde konutların teslimatına ilişkin kesin kabulün iskan ruhsatı alınmış ve kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş şekilde yapılacağının kararlaştırıldığı,

anılan taşınmazların yapı kullanma izin belgelerinin ise 05/02/2017 tarihinde alındığı göz önünde bulundurulduğunda süresi içerisinde iade isteminin yapılmadığı yönünde somut ve hukuken geçerli herhangi bir tespit olmaksızın tesis edilen işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İndirimli orana tabi konut teslimlerinden doğan katma değer vergisi alacağına yönelik başvuru dilekçesinin 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde belirtilen süre içinde verilmediği dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, ...

Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile imzalanan 05/03/2012 tarihli düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı sözleşmesi gereğince sözü edilen şirkete ait arsa üzerinde inşasına 29/10/2012 tarihinde başlanılan ve 25/01/2016 tarihinde tamamen bitirilen konutlardan net alanı 150 metrekareye kadar olan 34 adet konutun aynı tarihli faturalarla adı geçen şirkete teslimine ilişkin olarak yüklenilen ancak indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisinin, 2018 yılının Ağustos dönemine ait katma değer vergisi beyannamesini esas alan 19/11/2018 tarihli yeminli mali müşavir tasdik raporuyla iadesinin talep edildiği,

söz konusu rapora göre işlem tesis edilemeyeceği hususunun 13/12/2018 tarihli davalı idare yazısıyla bildirilmesi üzerine konut teslimlerine ilişkin yapı kullanma izin belgelerinin 2017 yılı içerisinde alındığı belirtilerek iade dosyasının yeniden değerlendirilmesinin istenmesi sonucunda dava konusu işlemle, fiili teslimleri 2016 yılında gerçekleştirilen ve faturaları da aynı yıl içerisinde düzenlenen konut teslimlerine ilişkin katma değer vergisi iade alacağının 2017 yılı içerisinde talep edilmediğinden bahisle iade isteminin reddedildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinde, vergi alacağının, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı kural altına alınmıştır.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrasında, Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisinin konusunu teşkil edeceği, 2. maddesinin 1. fıkrasında da, teslimin, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesi olduğu, bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere veya kişilere tevdiinin teslim hükmünde olduğu,

10. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması, (b) bendinde, malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi anında vergiyi doğuran olayın meydana geldiği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, aynı Kanun'un 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kanunda aksine hüküm olmadıkça, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 2. fıkrasında da bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tabi işlemleri dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu takdirde, aradaki farkın sonraki dönemlere devrolunacağı ve iade edilmeyeceği,

28. madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sınırı aşan verginin, bu mükelleflerin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluşlar ile sermayesinin % 51'i veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleştirme kapsamında bulunan işletmeler ile organize sanayi bölgelerinden temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine ilişkin borçlarına mahsuben ödeneceği,

yıl içinde mahsuben iade edilemeyen verginin izleyen yıl içinde talep edilmesi şartıyla nakden veya mükellefin yukarıda sayılan borçlarına mahsuben iade edileceği kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İndirimli orana tabi işlemlere ilişkin yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisinin, vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği yılı izleyen yıl içinde iadesinin talep edilmesi 3065 sayılı Kanun'un 29. maddesinin 2. fıkrasının gereğidir.

Arsa bedeli olarak arsa sahibine verilen 34 adet taşınmaza ilişkin olarak 25/01/2016 tarihinde fatura düzenlendiği hususunun tartışmasız olduğu olayda, davacının, söz konusu taşınmazların fiili teslim tarihlerinin 2017 yılı olduğu yönündeki iddiasının doğru olduğunun kabul edilmesi halinde dahi aynı Kanun'un yukarıda kuralına yer verilen 10. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gözönünde bulundurulduğunda, vergiyi doğuran olayın, faturaların tanzim edildiği 2016 yılında gerçekleştiğinin kabulü zorunludur.

Bu durumda, davacı tarafından, 2017 yılı içinde indirimli orana tabi teslimlerden kaynaklı iade talebinde bulunulması gerekirken 2018 yılının Ağustos dönemine ait katma değer vergisi beyannamesinde gösterilen katma değer vergisi iade alacağının iadesi talebinin reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden aksi gerekçeyle verilen Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.