Danıştay 3. Daire E.2023/5604 K.2024/4741

Dava konusu istem: Davacı adına, gayrimenkul satışından elde ettiği bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda tespitleri içeren vergi inceleme raporu uyarınca 2018 yılı için re'sen salınan gelir vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunda, gayrimenkullerin emsal satış bedellerinin, kredili ve kredisiz olarak ayrı ayrı belirlendiğinden, cezalı tarhiyatın, kredili satışlar için ekspertiz değerleri üzerinden belirlenen emsal satış bedelleri uyarınca bulunan matrah farkından kaynaklanan kısmı bakımından, vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin esas olduğu,

binanın tamamlanma durumu, bina içindeki dairelerin cephe, kat ve iç yapısı, ticari hayatın işleyişi, bedel üzerinde pazarlık gibi hususlar gayrimenkulün gerçek el değiştirme fiyatını etkilediği dolayısıyla ekspertiz raporu ile tahmini olarak hesaplanan değerin vergilendirilecek gerçek değer ile örtüşmeyeceği öte yandan, alıcıların tamamının ifadelerine başvurularak dairelerin hangi tutarla satın alındığının ortaya konulmadığı gibi ifadesine başvurulanların ise beyanlarına itibar edilmeksizin ekspertiz değerlerinin esas alındığı,

somut bilgi ve belgelere dayanmayan ve bu haliyle varsayıma dayalı olarak düzenlenmiş olan vergi inceleme raporu esas alınarak işlem tesis edildiği, kredisiz satışlar için ise 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 267. maddesi uyarınca maliyet bedeli esasına göre belirlenen emsal satış bedelleri uyarınca bulunan matrah farkı belirlediği,

inceleme elemanınca, davacının düzenlediği satış faturalarındaki tutarlar düşük olduğu için maliyet bedeli esasına göre emsal bedel belirlenerek fark matrah bulunmuş ise de fatura düzenlenen şahsılar nezdinde karşıt inceleme yapılmaksızın yapılan tarhiyatın somut olarak ortaya konulmuş veriler sonucunda oluşan bir hesaplamaya dayanmadığı,

ticari hayatta bir emtianın farklı şahıslara farklı fiyatlardan satışının yapılabileceği, amaç kar elde etmek olmasına karşın nakit ihtiyacı, ekonomik kriz gibi nedenlerle emsallerine nazaran düşük tutarlı satış yapılarak zarar edilmesinin de mümkün olduğu dikkate alındığında eksik incelemeye dayalı hesaplanan matrahlar üzerinden yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle vergi ve cezalar kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdarelerince, 23/09/2021 tarih ve 755291 sayılı yazısıyla davacının açmış olduğu davalardan feragat ederek yapılandırma talebinde bulunduğu bilgisinin dava dosyasına ibraz edilmesine rağmen söz konusu durum dikkate alınmadan karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, gayrimenkul satım faaliyetinden elde ettiği bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda tespitleri içeren vergi inceleme raporu uyarınca 2018 yılı için gelir vergisi salınmış, tekerrür hükümleri gereğince artırılarak bir kat vergi ziyaı cezası kesilmiştir. Davalı idare vekili tarafından verilen temyiz dilekçesinde, dava konusu cezalı tarhiyat hakkında 7326 sayılı Bazı Alacakların Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun kapsamında yapılandırma talebinde bulunulduğu belirtilmiştir.

Dosya içeriğindeki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve UYAP üzerindeki harici araştırma neticesinde, davalı idare tarafından dosyaya ibraz edilen ''davadan feragat konulu'' ... tarih ve ... sayılı yazıda, davacının ... tarih ve ... sayılı dilekçeyle 7326 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca ....

Vergi Mahkemesinin E:..., ..., ..., ... ve E:..., ..., ..., ... sayılı davalarından feragat ettiğini beyan ettiği ve başvuru dilekçesinin belge ekinde bulunduğunu belirtildiği ancak eki belgenin dosya içeriğinde mevcut olmadığının tespit edildiği buna rağmen Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı adına, 2018 yılının tüm dönemleri için re'sen salınan vergi ziyaı cezalı geçici verginin, davacının 7326 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle davadan feragat etmesi nedeniyle ...

Vergi Mahkemesinin .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararını kaldırarak karar verilmesine yer olmadığına kesin olarak karar verdiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 9. maddesinin 13. fıkrasında, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve ilgili maddeler uyarınca dava açmamaları veya açılan davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları gereken borçluların, bu Kanun hükümlerinden yararlanabilmeleri için ilgili maddelerde belirlenen başvuru sürelerinde, yazılı olarak bu iradelerini belirtmelerinin şart olduğu,

borçlularca, Kanun hükümlerinden yararlanılmak üzere davadan vazgeçilmesi hâlinde idarece de ihtilafların sürdürülemeyeceği, davadan vazgeçme dilekçelerinin ilgili tahsil dairesine verileceği ve bu dilekçelerin tahsil dairelerine verildiği tarih, ilgili yargı merciine verildiği tarih sayılarak dilekçelerin ilgili yargı merciine gönderileceği, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve açtıkları davalardan vazgeçen borçluların bu ihtilaflarıyla ilgili olarak karar tarihine bakılmaksızın bu Kanunun yayımı tarihinden sonra tebliğ edilen kararlar uyarınca işlem yapılmayacağı,

bu Kanun hükümlerinden yararlanılmak üzere vazgeçilen davalarda verilen kararlar ile hükmedilen yargılama gideri, avukatlık ücreti ve fer’ilerinin talep edilmeyeceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu cezalı verginin, davacı tarafından, 7326 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca yapılandırılmasının talep edildiğinin bildirildiği 23/09/2021 tarihli davalı idare yazısına rağmen Vergi Dava Dairesince, dava konusu tarhiyat ile ilgili olarak sözü edilen Kanun uyarınca davacının başvuruda bulunup bulunmadığının, bulunmuş ise gerek başvuru üzerine gerek başvuru sonrası yapılan işlemlere ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesinin davalı idareden istenilerek karar verilmesi gerekirken bu husus dikkate alınmaksızın işin esasına girilerek verilen kararda hukuka uyarlık görülmemiştir.