Danıştay 3. Daire E.2023/7355 K.2025/2433

Dava konusu istem: Davacı adına, tasfiye edilerek tüzel kişiliği sona eren ... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin yasal defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca kanuni temsilci sıfatıyla 2016 yılının Ağustos ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının 07/08/2017 tarihinde kanuni temsilcilik görevinden ayrıldığı, şirketin tasfiyesinin sonlanarak tüzel kişiliğinin sona erdiği hususunun 20/11/2020 tarihinde ticaret siciline tescil edildiği, şirkete ait 2016 yılına ilişkin defter ve belgelerin 10/09/2021 tarihinde şirketin son kanuni temsilcisi olan ... isimli şahsa tebliğ edildiği, dava konusu tarhiyatın yasal defter ve belgelerin ibraz edilmemesinden kaynaklandığı;

dolayısıyla, ibraz etmeme eyleminin gerçekleştiği tarihte kanuni temsilcilik sıfatını haiz bulunmayan davacının, kanuni temsilcilik sıfatının sona ermesinden sonra görev yapan yönetici ya da yöneticilerin defter ve belge ibraz etmeme eyleminden doğan tarhiyattan sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle dava konusu cezalı vergi kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adına yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, 07/08/2017 tarihinde tüm hisselerini... ve ... isimli şahıslara devrederek ortaklık ve kanuni temsilcilik sıfatının sona erdiği, adı geçenlerin kanuni temsilci olarak atandığı, şirketin 17/10/2019 tarihlinde tasfiyeye girdiği ve tasfiye memuru olarak ... isimli şahsın görevlendirildiği, tasfiyenin tamamlanmasıyla 20/11/2020 tarihinde tüzelkişiliğinin sona erdiği,

şirkete ait 2016 yılına ait defter ve belgelerin istenilmesine yönelik olarak tanzim edilen... tarih ve ... sayılı yazının,...'ın Mernis sisteminde kayıtlı adresinde 10/09/2021 tarihinde tebliğ edildiği ve yasal defter ve belgelerin ibraz edilmemesi sonucu düzenlenen vergi inceleme raporu ile katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle 30/06/2016 ila 31/07/2017 tarihleri arasında davacının kanuni temsilci olduğundan bahisle adına dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 253. maddesinde, bu Kanun'a göre defter tutmak mecburiyetinde olanların, tuttukları defterlerle kullanmak zorunda oldukları belgeleri, ilgili bulundukları yılı takip eden takvim yılından başlayarak beş yıl süreyle muhafaza etmeye mecbur oldukları, 256. maddesinde, geçen maddelerde yazılı gerçek ve tüzel kişiler ile mükerrer 257. madde ile getirilen zorunluluklara tabi olanların, muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü defter, belge ve karneler ile vermek zorunda bulundukları bilgilere ilişkin mikro fiş, mikro film, manyetik teyp,

disket ve benzeri ortamlardaki kayıtlarını ve bu kayıtlara erişim veya kayıtları okunabilir hale getirmek için gerekli tüm bilgi ve şifreleri muhafaza süresi içerisinde yetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmek zorunluluklarının bulunduğu belirtilmiş, 30. maddesinin 3. bendinde de bu Kanun'a göre tutulması mecburi olan defterlerin hepsi veya bir kısmının tutulmaması veya tasdik ettirilmemesi veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmemesi re'sen takdir sebebi olarak sayılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, her tacirin ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini saklamakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra 8. fıkrasında, gerçek kişi olan tacirin ölümü hâlinde mirasçılarının ve ticareti terk etmesi hâlinde kendisinin defter ve kâğıtları birinci fıkra gereğince saklamakla yükümlü olduğu, mirasın resmî tasfiyesi hâlinde veya tüzel kişi sona ermişse defter ve kâğıtlar birinci fıkra gereğince on yıl süreyle Sulh Mahkemesi tarafından saklanacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının bir dönem kanuni temsilcisi olduğu ... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin tüzel kişiliği sona erdikten sonra defter ve belgelerinin yukarıda sözü edilen 6102 sayılı Kanun'un 82. maddesinin 8. fıkrası gereğince Sulh Mahkemesince saklanacağı dikkate alındığında, bu hususun davalı idarenin bilgisi dahilinde olduğunun kabulü gerektiğinden dolayısıyla davalı idarece ilgili Sulh Mahkemesinden yasal defter ve belgeler istenilmeksizin ibraz ödevinin yerine getirilmediğinden bahisle yapılan tarhiyatın hukuka uygun olduğundan söz edilemeyeceğinden Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle kaldırılmasına ilişkin karara yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.