Danıştay 3. Daire E.2023/8986 K.2023/5594

Dava konusu istem: Davacının, borç sorgulama sonucu öğrendiğini belirttiği 2004, 2006 ila 2012 yılları muhtelif dönemlerine ait vergi borçlarının ve fer'isinin tahsil zamanaşımına uğradığı iddiasıyla kaldırılması için yaptığı başvurunun reddine dair işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Mükelleflerin vergi idaresine olan borçlarını gösterir bilgilendirici mahiyette olan borç döküm listelerinin idari davaya konu olabilecek kesin ve icrai nitelikte işlem olmadığı gerekçesiyle dava incelenmeksizin reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin esası itibariyle borç dökümü listesinde yer alan zamanaşımına uğramış vergiler olduğu, yapılan başvurunun reddine dair işlemin kesin ve icrai nitelik taşıdığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bilgilendirici mahiyette olan borç döküm listelerinin icrai nitelik taşımayan bir işlem olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, borç sorgulama sonucu öğrendiğini belirttiği 2004, 2006 ila 2012 yılları muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsil zamanaşımına uğradığı iddiasıyla kaldırılması için yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır .

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasında, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları idari dava türü olarak sayılmış, 10. maddesinde, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabileceği, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay'a, idare ve vergi mahkemelerine dava açabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanunun 102. maddesinde, amme alacağının vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren beş yıl içinde tahsil edilememesi halinde zamanaşımına uğrayacağı kurala bağlanmış, aynı Kanunun 103. maddesinde ise tahsil zamanaşımını kesen haller sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İptal davasına konu yapılabilecek işlemler idarenin tek yanlı irade açıklamasıyla ilgililerin hukuksal durumunda değişiklik yaratan kesin ve yürütülmesi gereken işlemler olup vergi idarelerinin, idari işlevleriyle ilgili olarak vergi hukuku alanında tesis ettikleri, uygulanabilir nitelikte, ilgililerin menfaatini doğrudan etkileyen ve onların hak ve yükümlülüklerinde değişiklik veya yenilik yaratan irade açıklamaları, doğurduğu hukuki sonuçlar dikkate alındığında, belirtilen türden işlemlerdendir.

İdari bir işlem tesis edilmesi amacıyla idari makamlara başvurunun düzenlendiği 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesinin vergi hukukuna ilişkin başvuru ve işlemler hakkında da uygulanabileceği tartışmasızdır.

Öte yandan, mükelleflerin fiziksel yahut elektronik ortamdaki talepleri üzerine vergi dairelerince hazırlanarak mükellefe verilen, güncel borç durumunu gösteren belge mahiyetinde olan borç döküm listelerinin aynı zamanda bazı durumlarda haberdar etme niteliği de taşıyabileceği açık olup borç döküm listesini alan bir kişiye, içeriği vergi ve cezalara karşı açacağı davada, döküm içeriği vergi ve cezalara ilişkin düzenlenen vergi vesikalarının (ihbarnamelerin, ödeme emirlerinin) 213 sayılı Kanun'da öngörülen tebligat esaslarına uygun olarak tebliğ edilip edilmediğinin irdelenmesine imkan tanınması başta Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa olmak üzere pozitif hukuk uyarınca güvence altına alınan Mahkemeye erişim hakkının bir gereğidir.

Uyuşmazlık konusu olayda davacının, borç döküm listesi içeriği vergiler ile fer'isinin tahsil zaman aşımına uğradığı ve terkin edilmesi talebiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine dair işlemin, menfaatini etkiler nitelikte sonuç doğurduğu ve idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülebilir işlem niteliğinde olduğunun kabulü gerektiğinden, Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın incelenmeksizin reddine ilişkin kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.