Danıştay 3. Daire E.2024/1102 K.2025/1899

Dava konusu istem: Davacı adına, hekimlik faaliyetinden elde ettiği gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda tespitleri içeren vergi inceleme raporu uyarınca 2021 yılı için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi, aynı yılın tüm dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı geçici vergi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının gerçekleştirmiş olduğu muayene, tedavi ve cerrahi işlem bedellerinin ne kadar olduğu konusunda somut bir tespit, araştırma ve değerlendirmede bulunulmadığı, muayene ve tedavi edilen hastalar ile cerrahi operasyon olan hastalar nezdinde ücretlerin ne kadar olduğu, ödemelerin ne şekilde yapıldığı gibi hususlarda inceleme ve araştırma yapılmadığı, operasyon gerektiren vakalarda sağlık hizmeti alınan hastaneden düşük tutarda düzenlendiği iddia olunan serbest meslek makbuzlarının içerdiği sağlık hizmetinin niteliği hususunda hastane nezdinde karşıt incelemeye gidilmediği,

davacının banka hesabına gönderilen paralara ilişkin olarak banka hesaplarına davacı tarafından nakit para yatırıldığının tespit edildiği, bunun haricinde diğer bankalarda bulunan hesaplarına serbest meslek kazancı ile ilgili hizmet verdiği hastalar tarafından herhangi bir ödemede bulunulmadığı, verilen hizmet karşılığında nakit olarak yapılan tahsilat ile ilgili herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmadığı, davalı idarece, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 134. maddesi kapsamında yasayla tanınan inceleme ve araştırma yetkisi kullanılmaksızın dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşıldığından,

dava konusu cezalı vergide hukuka uygunluk bulunmadığı, somut tespit olmaksızın özel usulsüzlük cezası kesilemeyeceği gerekçesiyle vergi ve cezalar kaldırılmış; davacı tarafından davalı idareye verilen ... kayıt tarihli ve ... sayılı dilekçe ile dava konusu vergi ve cezalar için 7440 sayılı Yasa hükümlerinden yararlanılarak davadan vazgeçildiği bildirilmesi üzerine Mahkemelerinin ... tarih ve E:... sayılı kararı ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 310.maddesinin 2.fıkrası uyarınca feragat nedeniyle işin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

7440 sayılı Yasa kapsamında yapılandırma başvurusunda bulunulduğu, ancak yasal süre içinde söz konusu yapılandırmadan vazgeçildiğinden istinaf istemine konu kararın esası hakkında karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesince karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'da yer alan feragate ilişkin hükümler, tarafların herhangi bir şarta bağlı olmaksızın davadan feragat halini düzenlediği, dava konusu olayda ise feragat 7440 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yapıldığından bu Yasa hükümlerine tabi olup sözü edilen Yasa kapsamında borçların yapılandırılmasının karşılığı olarak davadan vazgeçilmektedir.

7440 sayılı Kanun'da öngörülen ödeme kolaylıklarından yararlanılması tamamen, ilgililerin serbest iradelerine bırakılmış olup bu konuda herhangi bir zorunluluk getirilmemiştir.

Ayrıca Kanun hükümlerinden yararlanma talebinde bulunanların, bu talepleriyle bağlı oldukları, dolayısıyla, yararlanma başvurusundan vazgeçilemeyeceği yolunda herhangi bir hüküm Kanun'da bulunmadığı bu durumda davacı tarafından 16/06/2023 tarihinde Göztepe Vergi Dairesi Müdürlüğüne verilen dilekçe ile yapılandırma talebinden vazgeçildiği,

yapılandırma talebinin iradi bir talep olması karşısında söz konusu talepten yararlanma süresi içerisinde mükelleflerin her zaman vazgeçebileceği açık olup süresi içerisinde vazgeçen davacının, davasının görülmesine devam edilmesi yönündeki iradesi dikkate alınarak bir karar verilmek üzere kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak dava konusu tarhiyat yapılmış ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 353. maddesinin 1. bendi gereğince özel usulsüzlük cezası kesilmiştir.

Söz konusu vergi ve cezalar dava konusu edildikten ilk derece Mahkemesince karar verildikten sonra davacı tarafından davalı idareye verilen ...kayıt tarihli ve ... sayılı dilekçe ile dava konusu vergi ve cezalar için 7440 sayılı Yasa hükümlerinden yararlanılarak davadan vazgeçildiği bildirilmiş, bunun üzerine ...Vergi Mahkemesi ... tarihinde E:... sayılı kararıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 310.maddesinin 2.fıkrası gereği işin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.

Davacı tarafından davalı idareye verilen 16/06/2023 tarihli dilekçe ile yapılandırma talebinden vazgeçildiği bildirilmiş ve davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği iddia edilerek ...Vergi Mahkemesince verilen ... tarihinde E:... sayılı ek karara yöneltilen istinaf başvurusunu reddeden Vergi Dava Dairesi kararının bozulması istemiyle temyiz yoluna başvurulmuştur.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu kanunda hüküm bulunmayan hususlarda, hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemelerin sükununu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447. maddesinin 2. fıkrasında mevzuatta, 1086 sayılı Kanuna yapılan atıfların 6100 sayılı Kanuna yapılmış sayılacağı hükme bağlanmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. maddesinde feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış, 309. maddesinde, feragatın dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılacağı ve kayıtsız ve şartsız olacağı, 310. maddesinde, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabileceği, 311. maddesinde ise kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağı kuralı yer almıştır.

7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un "Ortak Hükümler" başlıklı 9. maddesinin 13. fıkrasının (a) bendinde, "bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve ilgili maddeler uyarınca dava açmamaları veya açılan davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları gereken borçluların, bu Kanun hükümlerinden yararlanabilmeleri için ilgili maddelerde belirlenen başvuru sürelerinde, yazılı olarak bu iradelerini belirtmelerinin şart olduğu, borçlularca, bu Kanun hükümlerinden yararlanılmak üzere davadan vazgeçilmesi hâlinde idarece de ihtilafların sürdürülmeyeceği kurala bağlanmıştır.

26/05/2023 tarih ve 32202 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 7300 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, 7440 sayılı Kanun'un 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. maddeleri ile 10. maddesinin üçüncü, dördüncü, beşinci, sekizinci, dokuzuncu, on birinci, on ikinci, on üçüncü, on dördüncü, on beşinci, on altıncı, on yedinci, on sekizinci, on dokuzuncu ve yirminci fıkralarından yararlanmak için öngörülmüş başvuru, bildirim ve beyan süreleri 30/06/2023 (bu tarihin resmi tatile rastlaması nedeniyle bu tarihi izleyen ilk iş günü olan 03/07/2023) tarihine kadar (bu tarih dâhil), bu başvuru, bildirim ve beyana ilişkin ilk taksit ödeme süreleri ise 31/07/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) uzatılmıştır.

2023/1 Seri No'lu Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 7440 Sayılı Kanun İç Genelgesinin A/5 Bölümünde, 7440 sayılı Kanunun 2 ve 3. maddeleri ile 4. maddesinin bir ila yedinci fıkraları hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan mükelleflerin başvuru süresi içinde bu taleplerinden vazgeçmeleri ya da ödeme seçeneklerini değiştirmeleri mümkün olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'da yer alan feragate ilişkin hükümler, tarafların herhangi bir şarta bağlı olmaksızın davadan feragat halini düzenlemektedir.

Dava konusu olayda ise feragat 7440 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yapıldığından bu Yasa hükümlerine tabi olup sözü edilen Yasa kapsamında borçların yapılandırılmasının karşılığı olarak davadan vazgeçilmektedir.

7440 sayılı Kanun'da öngörülen ödeme kolaylıklarından yararlanılması tamamen, ilgililerin serbest iradelerine bırakılmış olup bu konuda herhangi bir zorunluluk getirilmemiştir. Ayrıca Kanun hükümlerinden yararlanma talebinde bulunanların, bu talepleriyle bağlı oldukları dolayısıyla yararlanma başvurusundan vazgeçilemeyeceği yolunda herhangi bir hüküm Kanun'da bulunmamaktadır.

Davacı tarafından 16/06/2023 tarihinde Göztepe Vergi Dairesi Müdürlüğüne verilen dilekçe ile yapılandırma talebinden vazgeçildiği, yapılandırma talebinin iradi bir talep olması karşısında söz konusu talepten yararlanma süresi içerisinde mükelleflerin her zaman vazgeçebileceği açık olup süresi içerisinde vazgeçen davacının, davasının görülmesine devam edilmesi yönündeki iradesi dikkate alınarak bir karar verilmek üzere Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.