Danıştay 3. Daire E.2024/1586 K.2024/4613

Dava konusu istem: Davacı adına, 2015 yılına ilişkin ilişkin yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmemesi nedeniyle düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca katma değer vergisi indirimlerinin reddi ile ihracat teslimleri nedeniyle aynı yılın Şubat, Mart ve Temmuz ila Ekim dönemleri için daha önce alınan iadenin haksız olduğundan bahisle 2015 yılının Aralık döneminden devreden indirilecek katma değer vergisinin bulunmadığı da gözetilerek yeniden düzenlenen beyan tablosuna göre 2015 yılının Şubat, Mart ve Temmuz ila Aralık, 2016 yılının Ekim,

2017 yılının Ocak ve Mart dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesinin birinci fıkrası uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkındaki inceleme Olur'unun 15/05/2020 tarihli olduğu, aynı tarihli yazıyla yasal defter ve belgelerin incelenmek üzere istenildiği, 213 sayılı Kanun'un 138 ila 140. maddelerinde; vergi incelemelerinin esas itibariyle incelemeye tabi olanın iş yerinde yapılacağı, iş yerinin müsait olmaması,

ölüm, işin terk edilmesi gibi zaruri sebeplerle incelemenin yerinde yapılması imkansız olur veya mükellef ve vergi sorumluları isterlerse incelemenin dairede yapılabileceği, bu takdirde incelemeye tabi olanın lüzumlu defter ve vesikalarını daireye getirmesinin kendisinden yazılı olarak istenileceği, incelemenin dairede yapılması halinde istenilen defter veya vesikaları belli edilen zamanda mazeretsiz olarak getirmeyenlerin, bunları ibraz etmemiş sayılacakları, haklı bir mazeret gösterenlere defter ve vesikalarını daireye getirmesi için münasip bir mühlet verileceği düzenlemelerinin yer aldığı,

bu haliyle inceleme için öncelikle mükellefle iletişime geçilerek inceleme hakkında bilgi verilmesi ve incelemenin mükellefin iş yerinde mi yoksa dairede mi yapılacağı hususu netliğe kavuşturulduktan sonra defter ve belgelerin istenilmesinin kanun gereği olduğu, mükellefe ulaşılamaması halinde ise mükellefin gıyabında incelemeye başlama tutanağı düzenlenebileceği, uyuşmazlığa konu raporda ise yalnızca defter ve belge isteme yazısının davacının elektronik tebligat adresine gönderildiği ve on beş günlük süre içerisinde yasal defter ve belgeleri incelemeye ibraz etmediği belirtilerek davacıya ulaşılamadığının ortaya konulmaya çalışıldığı,

ayrıca söz konusu raporda, davacının ilgili dönemlerde almış olduğu katma değer vergisinin haksız olduğuna dair hiçbir eleştiri ve tespit yapılmadığı, yalnızca iadesi yapılan verginin yasal defter ve belgeler ibraz edilmediğinden hukuka aykırı olduğu eleştirisine yer verildiği, bunun yanında dava konusu tarhiyatın dayanağı inceleme raporunun 09/06/2020 tarihli olduğu, iş emri ile rapor tarihi arasında 24 günlük süre bulunduğu görüldüğünden, vergi inceleme raporunun 213 sayılı Kanun'un belirtilen hükümlerine uygun düzenlenmediği,

daha önce iade alınan katma değer vergisinin haksız olduğu yönünde herhangi bir tespite yer verilmediğinden yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı, 213 sayılı Kanun'un mükerrer 355. maddesinde, aynı Kanunun 86, 148, 149, 150, 256 ve 257. maddelerinde yer alan zorunluluklar ile mükerrer 257. maddesi ve Gelir Vergisi Kanununun 98/A maddesi uyarınca getirilen zorunluluklara uymayanlara kanunda öngörülen miktarda özel usulsüzlük cezasının kesileceği, bu hükmün uygulanması için, bilgi ve ibraz ödevinin yerine getirilmesi ile ilgili olarak yapılacak tebliğlerde bilginin verilmesi için tayin olunan sürede cevap verilmemesi,

eksik veya yanıltıcı bilgi verilmesi veya defter ve belge ibrazı için tayin olunan süre ile defter ve belgelerin süresinde ibraz edilmemesi durumunda haklarında kanunun ceza hükümlerinin uygulanması cihetine gidileceğinin ilgililere yazılı olarak bildirilmesinin şart olduğunun belirtildiği, ilgili dönem defter ve belgeleri davacıdan Yasa'da belirtilen usule uygun şekilde istenilmediğinden, ibraz etmeme fiilinin gerçekleşmediği sonucuna varıldığından, bu sebeple ceza kesilmesinin de hukuka uygun düşmediği gerekçesiyle dava konusu tarhiyat ve özel usulsüzlük cezası kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dairelerince verilen ara kararıyla davacıdan istenilen yasal defter ve belgeler ibraz edilmediğinden yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı, 213 sayılı Kanun'un 336. maddesi gereğince cezayı gerektiren tek bir fiil ile vergi ziyaı ve usulsüzlük suçunun birlikte işlenmesi halinde, vergi ziyaı cezası ile mükerrer 355. maddeye istinaden kesilen özel usulsüzlük cezası karşılaştırılarak bu cezalardan sadece miktar itibarıyla daha ağır olan ceza kesilebileceği dolayısıyla davacı adına kesilen vergi ziyaı cezasının miktar itibarıyla daha ağır olduğu dikkate alındığında,

kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi yönünden dava reddedilmiş, özel usulsüzlük cezası ise kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Defter ve belge isteme yazısının usulüne uygun olarak elektronik ortamda tebliğ edildiği, on beş günlük yasal sürede defter ve belgeler ibraz edilmediğinden kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri sözü edilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.