Danıştay 3. Daire E.2024/177 K.2024/2587

Dava konusu istem: Davacı adına, … İnşaat Turizm Tekstil Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nden alınamayan 2017, 2019, 2020 ve 2021 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının, 02/05/2013 ile 07/09/2017 ve 08/01/2018 ile 17/06/2022 tarihleri arasında ...

İnşaat Turizm Tekstil Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin kanuni temsilcisi olduğu ve dava konusu … ve … takip numaralı ödeme emirleri ile … takip numaralı ödeme emrinin, 1, 2, 4 ve 5. sıralarında yer alan kamu alacağının tahakkuk ve vade tarihlerinde bu görevinin devam ettiği, … takip numaralı ödeme emrinin, 3, 6, 7 ve 8. sıralarında yer alan kamu alacağının,

asıl borçlu şirket adına kısmen sahte fatura düzenleme eylemi nedeniyle 2017 yılı için re'sen yapılan kurumlar vergisi tarhiyatına ilişkin olduğu ve söz konusu tarhiyata karşı açılan davada verilen ret kararına istinaden düzenlenen (2) no'lu vergi ve ceza ihbarnamesi üzerine 16/12/2021 tarihinde tahakkuk ettiği, ... takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağının ise asıl borçlu şirket adına kısmen sahte fatura düzenleme eylemi nedeniyle 2017 yılı için re'sen yapılan kurumlar vergisi tarhiyatına ilişkin olduğu ve dava konusu edilmemesi üzerine 25/02/2022 tarihinde tahakkuk ettiği,

asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerine karşı dava açılmaması ve herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine usulüne uygun şekilde yapılan mal varlığı araştırması neticesinde kamu alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceğinin ortaya konulması nedeniyle ilgili dönemlerde kanuni temsilci olan davacıdan aranılması için düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emirleri içeriği vergi borçlarının usulüne uygun şekilde tahakkuk etmediği, asıl borçlu şirket nezdinde tüm takip yollarının tüketilmediği, borcun ilgili olduğu dönemlerde kanuni temsilcilik görevinin bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen reddi kısmen ise kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının 02/05/2013 ile 07/09/2017 ve 08/01/2018 ile 17/06/2022 tarihleri arasında kanuni temsilcisi olduğu ... İnşaat Turizm Tekstil Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınamayan muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ve 18/04/2022 tarihinde tebliğ edilen … tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açılmıştır.

Dava konusu … takip numaralı ödeme emrinin, 3, 6, 7 ve 8. sıralarında yer alan kamu alacağının, asıl borçlu ...

İnşaat Turizm Tekstil Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına, kısmen komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği yolunda saptamalar içeren … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporunu done alan vergi inceleme raporu uyarınca 2017 yılı için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisinin ilişkin olduğu ve ve söz konusu tarhiyata karşı açılan davada verilen ret kararına istinaden düzenlenen (2) no'lu vergi ve ceza ihbarnamesi üzerine 16/12/2021 tarihinde tahakkuk ettiği, … takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağının ise asıl borçlu şirket adına,

kısmen komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği yolunda saptamalar içeren … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporunu done alan vergi inceleme raporu uyarınca 2017 yılı için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisinin ilişkin olduğu ve dava konusu edilmemesi üzerine 25/02/2022 tarihinde tahakkuk ettiği, … takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağının asıl borçlu şirketten tahsili için düzenlenen … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin 12/04/2022 tarihinde tebliği üzerine ...

Vergi Mahkemesi nezdinde 13/04/2022'de dava konusu edildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıfların ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarının ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde ise kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait vergi davalarına bakan vergi mahkemesi nezdinde dava açılabileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu … ve … takip numaralı ödeme emirleri ile … takip numaralı ödeme emrinin, 3, 6, 7 ve 8. sıralarında yer alan kamu alacağının, 07/09/2017 tarihinden sonraki dönemlere isabet eden bölümü dışındaki kısmına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle dairemizce de uygun bulunmuştur.

Davacının, asıl borçlu şirkette 02/05/2013 ile 07/09/2017 ve 08/01/2018 ile 17/06/2022 tarihleri arasında kanuni temsilci olduğu, … takip numaralı ödeme emrinin, 3, 6, 7 ve 8. sıralarında yer alan kamu alacağının ise asıl borçlu şirketin 2017 yılında kısmen komisyon karşılığı sahte fatura düzenleme eyleminden kaynaklanan kurumlar vergisine ilişkin olduğu dikkate alındığında, söz konusu kamu alacağının 07/09/2017 tarihinden sonraki dönemlere isabet eden kısmından sorumlu tutulmasında hukuka uygun görülmediğinden,

kamu alacağının değinilen kısmı yönünden davayı yazılı gerekçeyle reddeden Vergi Mahkemesi kararının söz konusu hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının, 3 takip numaralı ödeme emrinin, 3, 6, 7 ve 8. sıralarında yer alan kamu alacağının, 07/09/2017 tarihinden sonraki dönemlere isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.

Kanuni temsilcilerin tüzel kişiliğin borçlarından dolayı 213 sayılı Kanun'un yukarıda değinilen hükmü uyarınca takip edilebilmesi için kamu alacağının sorumlu sıfatıyla kendisinden tahsil edileceğinin kanuni temsilciye duyurulmasından önce borcun tüzel kişiye usulüne uygun biçimde tebliğ edilmesi, uyuşmazlık yaratılmak suretiyle ya da uyuşmazlık yaratılmaksızın kesinleşip vadesinde ödenmemiş olması, bu nedenlerle tüzel kişinin 6183 sayılı Kanun'un 55 ve müteakip maddeleri uyarınca takip edilmesi ve bütün bunlara rağmen kamu alacağının tüzel kişiliğin mal varlığından tamamen ya da kısmen tahsil edilememiş olması gerekir.

Bu durumda, … takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağının tahsili için asıl borçlu şirkete düzenlenen ödeme emrinin 12/04/2022 tarihinde tebliği sonrasında söz konusu kamu alacağının 15 günlük ödeme ve/veya dava açma süresi geçmeden 18/04/2022 tarihinde tebliğ edilen dava konusu ödeme emriyle davacından aranmasında hukuka uyarlık bulunmadığından davayı değinilen ödeme emri yönünden yazılı gerekçeyle reddeden Vergi Mahkemesi kararının söz konusu hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının … takip numaralı ödeme emrine ilişkin hüküm fıkrasının da bozulması gerekmiştir.