Danıştay 3. Daire E.2024/565 K.2024/1552

Dava konusu istem: Davacı adına,.

Taşımacılık Lojistik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketinin komisyon karşılığı sahte fatura düzenlendiği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunu done alan takdir komisyonu kararları uyarınca söz konusu fiile iştirak ettiğinden bahisle müteselsil sorumlu ibaresine de yer verilen ihbarnamelerle duyurulan 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait kurumlar vergisi, 2016 yılının Ekim-Aralık, 2017 yılının Ekim-Aralık, 2018 yılının Ekim-Aralık ve 2019 yılının Ekim-Aralık dönemlerine ait geçici vergi, 2016 yılının Kasım, Aralık, 2017 yılının Ocak ila Aralık, 2018 yılının Ocak ila Aralık ve 2019 yılının Mayıs ila Aralık,

dönemlerine ait katma değer vergisi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması ile söz konusu takdir komisyonu kararlarının iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı adına düzenlenen vergi ve ceza ihbarnamelerinin, serbest meslek mensuplarıyla ilgili düzenlemenin yer aldığı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesi uyarınca "müteselsilen sorumlu" ibaresine ve aynı Kanun'un 344. ve 359. maddesinde düzenlenen "iştirak" ibarelerine birlikte yer verilerek cezanın dayanağı hususunda tereddüt oluşturulduğundan sebep unsuru açısından hukuka uygun düşmediği, takdir komisyonu kararları kesin ve yürütülebilir nitelikte bir işlem olmadığından davanın bu bakımdan esasının incelenemeyeceği gerekçesiyle dava konusu vergi ziyaı cezaları kaldırılmış, takdir komisyonu kararlarının iptali istemi yönünden ise davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının … Taşımacılık Lojistik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketinin komisyon karşılığı sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiği tespit edildiğinden dava konusu cezalarda hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… Taşımacılık Lojistik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında tanzim edilen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporunda, şirketin münhasıran komisyon karşılığı sahte fatura düzenlemek maksadıyla faaliyette bulunduğu, davacının ise sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinin tespit edildiğinden bahisle adına, 213 sayılı Kanun’un 344. maddesi uyarınca bir kat vergi ziyaı cezası kesilmesi önerilmiştir.

Uyuşmazlık konusu vergi ziyaı cezasına ilişkin ihbarnamelerde "müteselsil sorumlu" ibaresine yer verilmekle birlikte kesilen cezanın nedeni "213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesine göre vergi ziyaına 359. maddede yazılı hallerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi" olarak belirtilmiş olup davacı adına bir kat vergi ziyaı cezası kesilmiştir.

İhbarnamelerde cezanın dayanağı takdir komisyonu kararlarının atıfta bulunduğu vergi tekniği raporunun tarih ve sayısına yer verilmiş ve söz konusu rapor davalı idarece dosyaya ibraz edilmiştir.

Davacı, dava dilekçesinde idari işlemin sebep unsuru yönünden açıklamalarını bu bağlamda yapmış ayrıca davalı idare savunmasında, dava konusu cezanın kesilme sebebini 359. maddesinde yazılı fiillere iştirak edilmesi olarak açıklamış ve davalı idarenin savunması davacıya tebliğ edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 341. maddesinde vergi ziyaının, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade edeceği; 344. maddesinde, 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği, vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde cezanın üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu vergi ziyaı cezasına ilişkin ihbarnamelerin hukuki dayanağının "iştirak" hükümleri olduğu anlaşılmakta olup davacının, adil yargılama hakkı kapsamında sağlanması gereken güvencelerden biri olan çelişmeli yargılama ilkesine uygun olarak idari işlemin sebep unsurunu öğrenebildiği ve hakkında tesis edilen idari işleme karşı hukuka aykırılık iddialarını ileri sürebildiği görülmektedir. Bu nedenle Mahkemece işin esası incelenerek karar verilmesi gerekirken, vergi ziyaı cezasının yazılı gerekçeyle kaldırılması yolunda verilen karara yöneltilen istinaf isteminin reddi yolundaki kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.