Danıştay 3. Daire E.2025/91 K.2025/1327

Dava konusu istem: Davacının, banka hesaplarının komisyon karşılığı kullandırılmasından elde ettiği kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunu done alan vergi inceleme raporu uyarınca 2019 yılı için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve aynı yılın tüm dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı geçici vergi ile 213 sayılı Kanun'un 353. maddesinin 1. bendi gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitler, banka hesaplarının komisyon karşılığı kullandırılmasından elde ettiği kazancı kayıt ve beyan dışı bıraktığını ortaya koyacak mahiyette olduğundan yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ancak mahsup dönemi geçen geçici verginin aranmayacağı, kesilen özel usulsüzlük cezasının hukuka uygun düşmediği gerekçesiyle bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası yönünden dava reddedilmiş, geçici vergi ve özel usulsüzlük cezası ise kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:

Vergi Mahkemesi kararının, geçici vergi ve özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkralarının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Davacının banka hesaplarını, sahte fatura düzenlediği tespit edilen mükelleflere kullandırdığı tespit edilmiş ise de sadece bu saptama esas alınarak sahte fatura düzenlediği ve bu faaliyeti nedeniyle mahkeme içtihatları ile belirlenmiş olan % 2 oranında komisyon geliri elde ettiğinin ileri sürülemeyeceği,

söz konusu komisyon gelirinin miktarı tespit edilerek vergilendirme yapılması gerekirken somut bir tespite dayanılmaksızın sadece banka hesaplarını kullandırdığından bahisle % 2 komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediğinden bahisle tanzim olunan vergi tekniği raporu esas alınarak yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davacı istinaf başvurusu kabul edilerek değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının banka hesaplarının komisyon karşılığı kullandırılmasından elde ettiği kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporu done alınarak düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak salınan vergi ve kesilen cezaların hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, banka hesaplarının komisyon karşılığı kullandırılmasından elde ettiği kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı, 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında matrah ve vergi artırımında bulunduğu ancak yararlanamayacağı yönündeki tespitleri içeren vergi tekniği raporunu done alan vergi inceleme raporuna dayanılarak dava konusu verginin salındığı ve cezaların kesildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 22. maddesinin 1. fıkrasında; konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı, kararlarda bulunacak hususları düzenleyen 24. maddesinin (b) bendinde, davacının ileri sürdüğü olaylar ve hukuki sebepler ile istem sonucunun kararda belirtileceği, (e) bendinde, kararın dayandığı hukuki sebeplerin, gerekçe ve hükmün kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu kurala bağlanmış, 49. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde ise usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması bozma sebebi olarak sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davanın konusu, davacının banka hesaplarını komisyon karşılığı kullandırmasından elde ettiği kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle salınan vergi ve kesilen cezalar olduğu halde Vergi Dava Dairesince maddi olayın yanlış değerlendirilmesi suretiyle % 2 komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediğinden bahisle tanzim olunan vergi tekniği raporu done alınmak suretiyle vergi salındığı ve ceza kesildiğinin kabulü suretiyle verilen karar yargılama usulüne uygun düşmemiştir. Öte yandan, yeniden verilecek kararda, davacının 7440 sayılı Kanun kapsamındaki matrah artırımı hususu araştırılarak bir değerlendirme yapılması gerektiği de açıktır.

(X)-KARŞI OY

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu kurala bağlanmıştır.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitler, banka hesaplarının komisyon karşılığı kullandırılmasından elde ettiği kazancı kayıt ve beyan dışı bıraktığını ortaya koyacak mahiyette olduğundan % 2 komisyon geliri üzerinden yapılan tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, temyize konu kararın bu gerekçeyle bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.

(XX)-KARŞI OY

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu kurala bağlanmıştır.

Dosyada yer alan tespitlerden, davacının banka hesaplarını haklarında vergi tekniği raporu bulunan mükelleflere komisyon karşılığı kullandırdığı ve bu kullanımlardan elde ettiği kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı anlaşılmakta ancak Danıştay içtihatları doğrultusunda banka hesaplarının % 1 komisyon geliri üzerinden kullandırıldığı kabul edilerek vergi salınması ve ceza kesilmesi gerektiğinden, temyize konu kararın bu gerekçeyle bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına bu yönden katılmıyorum.