Danıştay 4. Daire E.2016/13346 K.2021/1958

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, kiralanan arsa üzerinde mevcut binalara ilaveten şirket faaliyetinde kullanılmak üzere inşa edilen yapıların özel maliyet olarak değerlendirilmeyip arsa sahibi adına inşa edilen ve teslim edilen inşaat işleri olarak kabul edilmesi sonucu inşa edilen yapılar için fatura düzenlememek suretiyle bir kısım hasılatını beyan dışı bıraktığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2011 yılı vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisinin kaldırılması istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; kiracı tarafından gayrimenkulü genişletecek veya iktisadi değerini devamlı suretle artıracak şekilde gayrimenkule ilave edilen kıymetlerin kira müddetinin bitiminde bedelsiz olarak kiralayana devrolunduğu takdirde, mezkür kıymetlerin kiralıyan bakımından, bu tarihte aynen tahsil olunmuş kabul edileceği, davacı tarafından bedelsiz olarak kiralayana devredilen özel maliyet bedeline konu iktisadi kıymetlerin kira bitiminde kiralayana yapılmış bir ödeme olarak kabul edilmesi gerektiğinden, uyuşmazlığın çözümünün kira müddetinin bitim tarihine ilişkin olduğu,

bu kapsamda, inşa edilen taşınmazların 2011 yılında arsa sahibine teslim edilip edilmediği hususu noktasında dava dosyasından ve yapılan duruşmadan elde edilen bilgi ve belgelerden, davacı şirketin 01/08/2006 tarihinde 10 yıl süre ile kiraladığı taşınmaz üzerinde halen üretime devam ettiği,

aksi yönde idarece bir itirazda bulunulmadığı görüldüğü ve kiralanan üzerinde inşa edilen taşınmazların şirket işletmesinin üretimini artırmak amacı ile yapıldığı ve taşınmaz sahibine teslim edilmiş ayrıca bir yapının da bulunmadığı anlaşıldığından 2011 yılında teslimin gerçekleştiği gerekçesi ile özel maliyet bedeli üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle bulunan matrah farkı üzerinden cezalı tarhiyat yapılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu olayda transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı olduğu, davacı tarafından yapılan harcamaların özel maliyet bedeli olarak kabul edilemeyeceği ve kayıt dışı bırakılan hasılat üzerinden tarhiyat yapılmasının mevzuat gereği olduğu belirtilerek Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Vergi Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davacı şirket tarafından, kiralanan arsa üzerinde mevcut binalara ilaveten şirket faaliyetinde kullanılmak üzere inşa edilen yapıların özel maliyet olarak değerlendirilmeyip arsa sahibi adına inşa edilen ve teslim edilen inşaat işleri olarak kabul edilmesi sonucu inşa edilen yapılar için fatura düzenlememek suretiyle bir kısım hasılatını beyan dışı bıraktığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2011 yılı vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisinin kaldırılması istemiyle açılan davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararı temyiz edilmiştir.

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Gayrimenkullerde veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarında maliyet bedelinin artması" başlıklı 272. maddesinde, normal bakım, tamir ve temizleme giderleri dışında, gayrimenkulü veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarını genişletmek veya iktisadi kıymetini devamlı olarak artırmak maksadıyla yapılan giderler, gayrimenkulün veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının maliyet bedeline ekleneceği, (Bir geminin iktisap tarihindeki süratini fazlalaştırmak,

yolcu ve eşya yükleme ve barındırma tertibatını genişletmek veya değiştirmek suretiyle iktisadi kıymetini devamlı olarak artıran giderlerle bir motorlu kara nakil vasıtasının kasa veya motorunun yenisi ile değiştirilmesi veya alımında mevcut olmayan yeni bir tertibatın eklenmesi için yapılan giderler maliyet bedeline eklenmesi gereken giderlerdendir.) gayrimenkuller kira ile tutulmuş ise veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının işletme hakkı verilmiş ise, kiracı veya işletme hakkına sahip tüzel kişi tarafından yapılan bir ve ikinci fıkralardaki giderler bunların özel maliyet bedeli olarak ayrıca değerleneceği,

kiracının veya işletme hakkına sahip tüzel kişinin faaliyetini icra için vücuda getirdiği tesisata ait giderlerin de bu hükümde olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Kanunun 327. maddesinde de; gayrimenkullerin, elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının ve gemilerin iktisadi kıymetlerini artıran ve 272. maddede yazılı özel maliyet bedelleri, kira veya işletme hakkı süresine göre eşit yüzdelerle itfa edilir, kira veya işletme hakkı süresi dolmadan, kiralanan veya işletme hakkı alınan şeyin boşaltılması veya işletme hakkının herhangi bir sebepten sona ermesi halinde henüz itfa edilmemiş olan giderler, boşaltma veya hakkın sona erdiği yılda bir defada gider yazılır hükmüne yer verilmiştir.

Özel maliyet bedelinin itfa süresi, iktisadi kıymet hazır hale getirilmeden başlatılacaktır. Yani, kiralanan bir yerde yatırım gerektiği ve bu yatırım da henüz tamamlanmamışsa bunun için yapılan yatırım harcamaları, yatırım giderlerinde de izlese yapı hazır hale getirildikten sonra özel maliyetler hesabına aktarılıp itfa (kira süresince) süresi başlatılacaktır. Kısaca aktifleştirildikten sonra kalan süre içinde itfa olacaktır.

Açıklanan nedenle, temyiz isteminin kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.