Danıştay 4. Daire E.2018/6303 K.2022/2426

Dava konusu istem: Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca, davacının ithalat yaptığı yurt dışında mukim ...S.A ve ...S.A. tarafından kendisine ödenen ciro primi niteliğindeki ödemeler için "Rebate" açıklamasıyla düzenlemiş olduğu faturalara konu tutarları "Fiyat Farkı Gelirleri" olarak defter kayıtlarına intikal ettirdiği, ancak ciro primi niteliğindeki bedellere katma değer vergisi hesaplamadığından bahisle 2010 yılı KDV beyanlarının düzeltilmesinden kaynaklı devreden katma değer vergilerinin düzeltilmesine dair işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; satış veya ciro primlerinin ana firmanın müşterilerine belli bir satış hacmini aşmaları veya belli bir ciroya ulaşmaları halinde gerçekleşen satış miktarı veya cironun belli bir yüzdesi olarak ödenen tutarlar olduğu,

bu primlerin taraflar arasındaki bir anlaşmaya yada ana firma tarafından tek yanlı olarak belirlenen koşullara uygun şekilde gerçekleştirilen bir iş veya hizmetin karşılığı olarak ortaya çıktığı, yurt dışında yerleşik firmaların bayileri, acenteleri vs. aracılığıyla verilen bu hizmet neticesinde ülkemize daha fazla mal ihraç etme imkanına kavuştuğu, böylelikle satış hacimlerini genişlettiğinden yurt dışında yerleşik firmaların, kendilerine sunulmuş olan hizmetlerden Türkiye'de yararlanmış olduklarından,

verilen bu hizmetlerin karşılığında ödenen ciro primlerinin katma değer vergisine tabi tutulması ve kendisine prim ödemesi yapılan firmalar tarafından fatura düzenlenmesi gerektiği dikkate alındığında yurt dışındaki yerleşik firmalar tarafından ödenen ciro primi tutarlarının davacı şirketin ilgili dönem KDV matrahlarına ilave edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; ihtilafın özünü, davacı şirketçe ...S.A ve ...S.A'ya rebate açıklamasıyla düzenlenen faturaların indirimli orana tabi işlemlerle ilgili olup olmadığının belirlenmesinin oluşturduğu, ciro primi belirli bir dönem veya yıl sonunda yada belli bir tutarın aşılmasıyla ortaya çıkıyor olmakla birlikte, satışa konu emtianın maliyeti ve satışından elde edilen gelirden ayrılması mümkün olmayan bir bedel olduğundan sonradan ortaya çıkıyor olsa dahi asıl ürünün tesliminden ayrılması ve tamamen pazarlama ile ilgili tutulmasında isabet bulunmadığı,

diğer yandan, 3065 sayılı Kanun'da indirimli orana tabi teslim ve hizmetler nedeniyle telafi edilemeyen katma değer vergisinin mükelleflere iadesine olanak tanınmış olup, idareye düzenleyici işlemlerle bunun uygulanışına ilişkin düzenleme yapma olanağı sağlanmakla birlikte, mükelleflere tanınan bu hakkın idari düzenleyici işlemlerle kısıtlanmasının söz konusu olamayacağı ve diğer bir anlatımla idarenin, yaptığı düzenleyici işlemlerle bu hakkın kullanımına ilişkin usul ve esasları belirlerken,

yasayla tanınan hakkın kapsamını daraltamayacağından 3065 sayılı Kanun'da indirimli orana tabi teslim ve hizmetler nedeniyle indirim yoluyla telafi edilemeyen verginin iadesi getirilmişse de bu hakkın kullanımı bakımından herhangi bir kısıtlama getirilmediği dikkate alındığında idarece, söz konusu indirimli orana tabi ürünün bünyesine girmediği yorumuyla, yasada yer almayan bir kısıtlama yoluna gidilerek ciro primi nedeniyle ödenen katma değer vergisinin iade kapsamından çıkarılarak devreden katma değer vergisinin azaltılmasına ilişkin işlemde yasal isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulü ile Vergi Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının da yurtdışından emtia satın aldığı firmadan aldığı ciro primleri için KDV hesaplamadığını kabul ettiği, vergi inceleme raporu ekindeki belgeler ve yevmiye kayıtları incelendiğinde davacının iddia ettiği gibi daha önce ithal edilen malların bedelinde yapılan bir indirim olup olmadığı net olarak anlaşılamadığından yapılan bu işlemlerin doğrudan fiyat indirimi (iskonto) nedeniyle yapıldığının açıkça görüldüğü ve kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemin dayanağı olan davacı hakkındaki vergi inceleme raporunda, davacının ithalat yaptığı yurt dışında mukim ...S.A ve ...S.A. tarafından kendisine ödenen ciro primi niteliğindeki ödemeler için "Rebate" açıklamasıyla düzenlemiş olduğu 30/06/2010 ve 31/12/2010 tarihli faturalara konu tutarları "Fiyat Farkı Gelirleri" olarak defter kayıtlarına intikal ettirdiği,

ancak ciro primi niteliğindeki bu bedellere katma değer vergisi hesaplamadığından bahisle, elde ettiği ciro primi gelirlerinin 2010/6 ve 12 dönemleri KDV matrahlarına ve bu matrah farkları üzerinden %18 oranında hesaplanan KDV'nin dönem beyanlarına eklenmesi sonucu 2010/6 ve 12 dönemlerinden devreden KDV tutarlarının düzeltilmesine dair işlemin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere uyuşmazlık, davacının ithalat yaptığı yurt dışı firmalardan kendisine yapılan birtakım ödemeler için "Rebate" açıklamasıyla düzenlemiş olduğu faturalar üzerinden katma değer vergisi hesaplayarak beyanlarına dahil etmesi gerekirken bunu yapmadığından bahisle dönem beyanlarının düzeltilmesine ilişkin işlem olmasına rağmen Vergi Dava Dairesince, "alt firmanın ana firmaya vermiş olduğu prim uygulamasından kaynaklanan hizmetin katma değer vergisinin konusuna girdiği,

alt firmanın bu işlem karşılığında ana firmaya fatura düzenleyerek katma değer vergisi hesaplaması gerektiği açık olup, olayda da anılan primler için fatura düzenlendiği ve katma değer vergisi hesapladığı ihtilafsız bulunmakla birlikte, uyuşmazlık bu primlerin iade hesabına dahil edilip edilmeyeceğine ilişkindir.

İhtilafın özünü davacı şirketçe ...S.A ve ...S.A.'ya rebate açıklamasıyla düzenlenen faturaların indirimli orana tabi işlemlerle ilgili olup olmadığının belirlenmesi oluşturmaktadır........

Bu nedenle; idarece, söz konusu indirimli orana tabi ürünün bünyesine girmediği yorumuyla, yasada yer almayan bir kısıtlama yoluna gidilerek ciro primi nedeniyle ödenen katma değer vergisinin iade kapsamından çıkarılarak devreden katma değer vergisinin azaltılmasına ilişkin işlemde yasal isabet görülmemiştir." gerekçesiyle uyuşmazlığın hatalı bir şekilde nitelendirilerek,

olayda hesaplanan ve ödenen bir katma değer vergisi bulunmamasına ve uyuşmazlığın indirimli orana tabi teslimlerle ve buna bağlı olarak iade hesabına dahil edilmesiyle bir ilgisi bulunmamasına rağmen bu kapsamda bir inceleme ve değerlendirme yapılarak ciro primi nedeniyle ödenen katma değer vergisinin indirimli orana tabi işlemlerle ilgili olduğu için iade kapsamından çıkarılmaması gerektiği yönünde bir karar verildiği görülmektedir.

Diğer bir anlatımla; uyuşmazlığa konu olayda davacı şirket, yurt dışında bulunan ve ithalat yaptığı firmalardan kendisine ciro primi ödenen ve bu firmalara fatura düzenleyen konumunda iken, Vergi Dava Dairesince, indirimli orana tabi teslimlerde bulunduğu mükelleflere ciro primi ödeyen ve bu mükellefler tarafından kendisine genel oran üzerinden KDV hesaplanarak fatura düzenlenen konumunda bulunduğu varsayımından hareket edilerek bir inceleme ve değerlendirme yapılmıştır.

Bu nedenle Vergi Dava Dairesince, ithalat yaptığı firmalarca davacıya yapılan ödemelerin niteliği, davacının kendisine yapılan bu ödemelere ilişkin düzenlediği faturalarda KDV hesaplaması gerekip gerekmediği kapsamında bir inceleme ve değerlendirme yapılarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.