Danıştay 4. Daire E.2018/8874 K.2022/2108

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2011 yılında yapılan teslimler nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen 24.353.978,88-TL iade tutarından muhtelif zamanlarda yapılan iadelerden sonra kalan 349.731,73-TL‘nin nakden iadesi istenilmesi üzerine idarece, iade talebinin katma değer vergisi risk analiz raporunda belirtilen eksikliklerden dolayı yerine getirilemediğinden bahisle reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile tenzil edilen katma değer vergisi iade alacağından kalan 230.158,20-TL tutarının iadesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava dilekçesi sonuç kısmında tenzil edilen 230.158,20-TL tutarındaki katma değer vergisinin iadesi istenilmiş ise de, dava dilekçesinin konu kısmı ile dava dilekçesi ekindeki iptali istenen dava konusu işlemde yer alan nakden iadesi talep edilen tutarın örtüştüğü ve bu tutarın 349.731,73-TL olduğu görüldüğünden dava dilekçesinin sonuç kısmındaki tutarın sehven yazıldığı anlaşılmakla beraber söz konusu eksikliğin esasa tesir eden bir usul eksikliği olmadığı sonucuna varılarak işin esasına geçildiği belirtilerek;

mahsup talebi üzerine risk analiz raporu dışında herhangi bir inceleme, değerlendirme ya da tespit yapılmadığı, öte yandan risk analiz raporundaki eksiklikler olarak açıklanan kısımda davacının katma değer vergisi indirimine konu ettiği faturaların firmalarına yaptığı ödemelerin nakit veya cari mahsuplaşma olduğundan bahisle Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin IV.E.5 bölümünde ödemenin belgelendirilmesinde kullanılacaklar arasında nakit ve cari mahsuplaşmanın olmadığı belirtilerek bu durum iadenin reddi sebebi olarak gösterilmiş ise de Katma Değer Vergisi Kanunu'nun indirimi düzenleyen 29. maddesinde indirimin şartları

düzenlenmekle birlikte indirime konu edilecek katma değer vergisinin ilgili olduğu belgelere konu tutarın ödemesinin tevsiki herhangi bir belge ile sınırlandırılmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptali ile tenzil edilen katma değer vergisinin iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, yasal mevzuatlara istinaden yapılan işlemlerin yerinde olduğu belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Davacı tarafından, 2011 yılında yapılan teslimler nedeniyle 2012/1. dönemi katma değer vergisi iade alacağından kalan 349.731,73-TL tutarının nakden iadesine ilişkin istemin reddine dair … Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 29/12/2016 tarih ve 24673 sayılı işleminin iptali ile bu işlemle tenzil edilen 230.158,20-TL tutarındaki katma değer vergisinin iadesi istemiyle dava açılmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının katma değer vergisi kontrol raporunda belirtilen eksikliklerle ilgili açıklamaların sunduğu … tarih ve … sayılı Yeminli Mali Müşavir Eksiklik Açıklama Yazısı'nda … segment koduna ilişkin 8.296,92-TL ile … segment koduna ilişkin 32.234,73-TL tenzil işleminin idarece yapılmasının talep edildiği, idare tarafından ilgili açıklama yazısı üzerine …, …, …, … segment koduna ilişkin eksikliklerinden dolayı toplam 349.731,73-TL iade talebinin yerine getirilemediğine dair dava konusu … tarih ve … sayılı iade ret işleminin tesis edildiği anlaşılmıştır.

Olayda, davacı tarafından dava dilekçesi konu ile olay ve açıklamalar kısmında … tarih ve … sayılı işleminin iptali ve tenzil edilen katma değer vergisi tutarının, sonuç kısmında ise dava konusu işlemin iptali ile açıkça tenzil edilen 230.158,20-TL katma değer vergisinin iadesinin istenilmesi karşısında temyize konu mahkeme kararında dava dilekçesinin konu kısmı ile dilekçe ekindeki iptali istenen işlemde yer alan nakden iadesi talep edilen tutarın örtüştüğü ve bu tutarın 349.731,73-TL olduğu dava dilekçesinin sonuç kısmındaki tutarın sehven yazıldığının anlaşıldığı belirtilerek söz konusu eksikliğin esasa tesir eden bir usul eksikliği olmadığının kabulü suretiyle dava konusu işlemin iptali ve 349.731,73-TL katma değer vergisinin iadesine karar verildiği görülmüştür.

Taleple bağlılık ilkesi uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, istemi genişletecek biçimde karar verilemeyeceği, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olmaması durumunda ise dava dilekçesi reddedilerek istem konusunun açıklığa kavuşturulması gerekeceği açıktır. Talep sonucunun belirlenmesinde, dava dilekçesi bütün olarak ele alınmak suretiyle değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, taleple bağlılık ilkesi gereği iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olduğu, istemi genişletecek biçimde karar verilemeyeceği, dava dilekçesinde açıkça iadesi istenilen tutar ile iptali istenen idari işlemin dayanağı katma değer vergisi iadesi tasdik raporunun, katma değer vergisi iadesi kontrol raporunun ve davacının idareye sunduğu açıklama yazısında tenzili talep edilen tutarın bütün olarak ele alınmak suretiyle değerlendirilmesi gerektiğinden vergi mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunu reddeden Vergi Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.