Danıştay 4. Daire E.2022/5169 K.2022/5623

Dava konusu istem: Davacı adına, müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

Uyuşmazlıkta verilen kararların özeti:

…. Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan temyiz başvurusu, Danıştay Dördüncü Dairesinin 15/12/2020 tarih ve E:2016/20297, K:2020/5721 sayılı kararıyla ve farklı bir gerekçeyle reddedilmiştir.

Bu karara yönelik olarak yapılan karar düzeltme istemi ise, Danıştay Dördüncü Dairesinin 16/12/2021 tarih ve E:2021/6815, K:2021/9498 sayılı kararıyla reddedilmiştir.

Kararın kesinleşmesi üzerine Vergi Mahkemesine gönderilen dava dosyasında, temyize konu ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulama sonucunda davacının Mahkememizin belirtilen kararından sonra yani temyiz kanun yolu incelemesi devam etmekte iken 21/02/2020 tarihinde vefat ettiğinin anlaşıldığı, bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davalı idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dava dosyasının işlemden kaldırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davalı idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, öncelikle Vergi Mahkemesince dosyanın işlemden kaldırılması üzerine İdarelerince davacının mirasçılar aleyhine temyiz kanun yoluna başvurulduğu, esas yönünden ise yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Dosyanın esas kaydının kapatılmasına karar verilmek üzere Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar, dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır." düzenlemesine yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda “kesin hüküm” koşulları ve hukuksal sonuçlarına yönelik herhangi bir hüküm bulunmadığı gibi; aynı Kanun'un 31. maddesinde "kesin hüküm" konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na herhangi bir gönderme de bulunmamaktadır.

Bu anlamda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "kesin hüküm" koşulları ve hukuksal sonuçlarına yönelik düzenlemelerinin, kıyas yoluyla da olsa idari yargı yerlerince de kabul edilmesi gerekmektedir.

Hukuk düzeninde istikrarı ve hukuk güvenliğini sağlama amacı taşıyan "kesin hüküm" ise, şekli ve maddi anlamda kesin hüküm olmak üzere iki başlıkta ele alınmalıdır.

Şekli anlamda kesin hükümle, ilk derece mahkemesince verilen karara ilişkin olağan kanun yollarının öngörülmemesi veya olağan kanun yollarına ilişkin başvuru sürelerinin kaçırılması ya da olağan kanun yolu başvurusunun mahkemesince reddedilmesi üzerine davanın şeklen sona ermesi kastedilmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı adına, müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davanın kabulüne dair Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen temyiz isteminin ve karar düzeltme isteminin reddedildiği, davacı tarafından açılmış olan davada verilen kararın bütün yargılama aşamalarından geçerek kesinleştiği, başkaca bir kanun yolu bulunmadığı hâlde dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesi üzerine Mahkemece yeniden esas alınarak yargılama devam ederken davacının vefat ettiğinden bahisle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, her ne kadar 2577 sayılı Kanun'un 26/1. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ise de, anılan düzenlemenin dava devam ederken ölüm olayının vuku bulması hâlinde uygulanabileceği, şekli anlamda kesin hüküm bulunan durumlarda ise yeniden esas alınarak işlemden kaldırma kararı verilmeyeceği açıktır. Bu durumda, Mahkemece dosya esas kaydının kapatılmasına karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.