Danıştay 4. Daire E.2022/7054 K.2022/7148

Dava konusu istem: Davacı şirketle birleşen ... Ham Petrol ve Doğal Gaz Arama Üretim A.Ş. tarafından, cari kur üzerinden yurt dışına transferi yapılan sermayeye ait kur farkının gider yazılması gerektiği ihtirazi kaydıyla verilen 2020 yılı kurumlar vergisi beyannamesine istinaden tahakkuk eden kurumlar vergisinin 26.486,75.-TL'lik kısmının iptal edilerek iadesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; petrol hakkı sahibinin vergiye tabi kurum kazancının, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu'nun 12. maddesinde öngörülen vergilendirmeye ilişkin indirimler dikkate alınarak 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre hesaplanması gerektiği, kurum kazancının, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet fark olduğu,

yabancı para cinsinden ithal edilmiş olan sermayenin, yurt dışına transferi nedeniyle kur farkından kaynaklanan zararın gider olarak kabulünün, ancak vergi kanunlarında veya özel mevzuatında buna cevaz veren bir hükmün varlığı halinde mümkün olabileceğinden, dava konusu tahakkuk işleminde hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir. Bu defa davacı tarafından, söz konusu kararın bozulması için verilen temyiz dilekçesi üzerine yapılan inceleme sonucunda … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesince verilen … tarih ve E. …, K. … sayılı kararın kesin olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ihtirazi kayıtla verilen beyannamede 4,053,837 TL'lik kur farkının kurum kazancından indirilemeyerek beyanda bulunulduğu, bu miktarın kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması ile yapılan hesaplamada 26.486,75 TL kurumlar vergisi tahakkuk ettiği, ihtirazi kayıta konu olan 4,053,837 TL'lik tutara isabet eden kurumlar vergisinin ise 891,844 TL olduğu, dolayısıyla dava konusunun 891,844 TL olduğu, temyiz sınırını aştığı, bu sebeple kesin olarak verilen kararın hukuka aykırı olduğu, temyiz incelenmeksizin ret kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 18/6/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanunla değişik 45. maddesinin (6) numaralı fıkrasında, bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu düzenlenmiştir.

Aynı Kanunun 46. maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği belirtilmiş; aynı fıkranın (b) bendinde ise, konusu yüz bin Türk Lirasını (anılan Kanunun Ek 1. maddesine göre 2022 yılı için 261.000 TL) aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan davalar hakkında bölge idare mahkemelerinin istinaf yoluyla yapılan başvurular üzerine verdikleri kararlar, temyiz edilebilecek olan kararlar arasında sayılmıştır.

2577 sayılı Kanunda yapılan değişiklikle, itiraz ve karar düzeltme kanun yolu kaldırılarak istinaf başvurusunun idari yargılama hukukunda yeni bir kanun yolu olarak getirildiği 6545 sayılı Kanun'un gerekçesinde; tahdidi olarak sayılan konular dışındaki davaların Bölge İdare Mahkemelerinde istinaf incelemesi neticesinde kesinleşeceği belirtilmiştir.

Sözü edilen Yasa kuralları ile 6545 sayılı Kanunun gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen miktarı aşmayan davalar hakkında vergi mahkemelerince verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine bölge idare mahkemelerince verilen kararların kesin olduğu; bu miktarı aşan davalar hakkında verilen kararların temyiz istemine konu edilebileceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Öte yandan, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu Ve Görevleri Hakkında Kanun'un "V

ergi Mahkemelerinin görevleri" başlıklı 6/a-b maddesinde, vergi mahkemelerinin, genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları, (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilen işleri çözümleyeceği.

"Tek hakimle çözümlenecek davalar" başlıklı 7/2. maddesinde ise 6. maddenin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen uyuşmazlıklardan kaynaklanan toplam değeri yirmibeşbin Türk Lirasını aşmayan davaların, vergi mahkemesi hâkimlerinden biri tarafından çözümleneceği (anılan Kanunun Ek 1. maddesine göre 2020 yılı için 53.000 TL) kurala bağlanmıştır. Bu hükme göre, dava değeri 53.000 TL'yi aşan davaların tek hakim ile çözülenmeyeceği açıktır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/5. maddesinde ise, "Bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği" düzenlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından, cari kur üzerinden transfer edilen ithal sermayeye ait 4.053.837,00 TL kur farklarının kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınması gerektiğinden bahisle birleşme nedeniyle devrolunan.

Ham Petrol ve Doğalgaz Arama ve Üretim A.Ş. tarafından ihtirazı kayıtla verilen 2020 yılı kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden tahakkuk ettirilen 26.486,75 TL kurumlar vergisinin iptalinin istenildiği, ihtirazi kayıtla verilen beyannamede 4,053,837 TL'lik kur farkının kurum kazancından indirilemeyerek beyanda bulunulması üzerine yapılan hesaplamada 26.486,75 TL kurumlar vergisi tahakkuk ettiği, oysa ihtirazi kayıta konu olan 4,053,837 TL'lik tutara isabet eden kurumlar vergisinin 891,844 TL olduğu,

davacı tarafından yapılan başvurunun kabul edilmesi durumunda, ihtilaflı yılda ödenmesi gereken kurumlar vergisi matrahının 4,053,837 TL tutarında azalacağı, diğer bir ifadeyle dava konusu işlemin tek hakimle bakılacak dava tutarının üzerinde bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Bu hukuki durum karşısında; işbu davaya ilişkin olarak verilen Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun Bölge İdare Mahkemesince kesin olarak reddine ilişkin kararda hukuka uyarlık bulunmadığı, tek hakim sınırını aşan dava konusu hakkında Vergi Mahkemesince heyet halinde karar verilmesi gerektiğinden vergi dava dairesince kararın kaldırılarak heyet halinde karar verilmesi için dosyanın vergi mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.