Danıştay 4. Daire E.2023/10503 K.2024/5399

Dava konusu istem: El terminali ithalatı yapan davacı şirket adına 2017-2018 ve 2019 yıllarında ithal edilen bandrole tabi ürünlere ait bandrol ücreti ödenmesine rağmen bandrol alımı gerçekleştirilmeden satışının yapıldığından bahisle bandrolsüz her bir cihaza ilişkin bandrol ücretinin iki katı olarak hesaplanan 289.998,62-TL bandrol ücreti idari para cezası verilmesine yönelik ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; idarece ithal edilen ürünlerin mevzuat kapsamında görsel ve işitsel yayın alabilme özelliğine sahip olup olmadığı konusunda teknik bir inceleme yaptırılarak ürünlerin bandrole tabi olup olmadığının tespit edilmesi gerekirken, yalnızca cihazların sim kart özelliğine sahip olmasından dolayı cep telefonu niteliğinde oldukları tespitinden hareketle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan, davacının dava konusu işlem nedeniyle ödediği 217.498,97-TL idari para cezasının, dava dilekçesinde faiz başlangıç tarihi yönünden bir talep bulunmadığ görüldüğünden dava açma tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline, fazla ödenen tutarın yasal faiziyle davacıya iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince.

İdare Mahkemesince, cihazların bandrole tabi olup olmadığının idarece yapılacak teknik inceleme ile ortaya konulması gerekirken bu yapılmadan tahakkuk ettirilen cezanın hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal kararı verilmiş ise de; uyuşmazlığın cihazların bandrole tabi olup olmadığı aşamasına ilişkin olmayıp, satışı yapılan el terminali cihazların bandrol ücreti ödenmesine rağmen TRT den etiket, bandrol alınmadan 876 adet cihazın tümünün satışının yapıldığından bahisle etiketsiz, bandrolsüz satış nedeniyle kesilen idari para cezasına ilişkin olduğu;

buna göre, davacı şirket hakkında yapılan denetim sonucu hazırlanan rapor ile tarafların sunduğu bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, davacı şirketin cihazları bandrolsüz olarak sattığı açık olduğundan, 3093 sayılı Türkiye Radyo – Televizyon Gelirleri Kanununun 6. maddesinde belirtildiği şekilde bandrol ücretinin iki katı tutarı kadar idarî para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle istinaf isteminin kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

3093 sayılı Kanunda öngörülen idari para cezasının amacının bandrol ücretinin ödenmesi olduğu, bilgisayar çağında fiziki bandrol ile denetimin anlamsız olduğu, Kanuna göre bandrollerin kim tarafından, ne zaman, nasıl teslim alınacağının açık olmadığı, bandrol ücreti ödenmesine rağmen idari para cezası kesilmesinde ve bu cezaya ilişkin davayı reddeden kararda hukuka uyarlık bulunmadığı, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

3093 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunu’nun dava konusu ithalat tarihinde yürürlükte olan haliyle 1. maddesinde, "Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna devamlı ve yeterli gelir kaynağı sağlamak amacıyla hazırlanan bu Kanun; radyo, televizyon, video ve birleşik cihazlar ile görsel ve /veya işitsel yayınları alabilen her türlü cihazlardan alınacak ücretler, elektrik enerjisi hasılatından ayrılacak paylar ile çeşitli gelirlerin tahakkuk, tahsilat işlemlerini kapsar.", hükmüne.

3. maddesinde, "Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen cihazları imal edenler satıştan önce; ithal edenler ise serbest dolaşıma girişinde bandrol veya etiket almaya mecburdur." hükmüne.

4. maddesinde, " a) Aşağıdaki cihazları imal edenler cihazın satış faturasındaki (özel tüketim vergisi hariç) Katma Değer Vergisi matrahı, ithal edenler ise Gümrük Giriş Beyannamesindeki (özel tüketim vergisi hariç) Katma Değer Vergisi matrahı üzerinden bir defaya mahsus olmak üzere, ilave bir yazılım veya donanım desteği olsun veya olmasın doğrudan, internet üzerinden veya başka bir yolla her türlü görsel ve/veya işitsel yayınları alabilen;

1. Renkli televizyon için % 8,

2. Siyah - beyaz televizyon için %8, 3. (Değişik : 15/6/1987 -

3383/2 md.) Radyo, portatif radyo-teyp,radyo-pikap % 8,

4. Video için % 12,

5. Birleşik cihazlar için :

a. Video - televizyon-radyo )

Video - televizyon ) %12,

Radyo - televizyon )

b. (Değişik : 15/6/1987 - 3383/2 md.) Müzik seti ve benzerler % 10

6. (Ek: 18/6/2017 - 7033/27 md.) Cep telefonları için %6,

7. (Ek: 18/6/2017 - 7033/27 md.) Bilgisayarlar ve tablet bilgisayarlar için %2,

(...)

10. (Değişik: 18/6/2017 - 7033/27 md.) Yukarıda sayılan cihazların dışında kalan ve radyo televizyon yayınını almaya yarayan her türlü cihazlar. % 10

Tutarında ücret tahsil ederler ve 5 inci maddeye göre Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna öderler.

(Ek paragraf: 18/6/2017 - 7033/27 md.) Bu Kanundaki cihaz ifadesi asli fonksiyonu farklı olsa dahi dâhili tuner, internet veya başka bir yolla ilave bir yazılım veya donanım desteği olsun veya olmasın her türlü görsel ve/veya işitsel yayınları alabilen cihazın bütününü ifade eder. (...)

hükümleri düzenlenmiiştir.

Aynı Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen cihazları imal ve ithal edenler bir ay içinde sattıkları cihazlardan 4 üncü maddenin (a) bendine göre tahsil ettikleri ücretleri en geç müteakip üçüncü ayın onuna kadar Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna bir beyanname ile bildirerek ve aynı süre içerisinde ödemekle yükümlüdürler.

Aksi takdirde her geçen gün için yürürlükteki en yüksek ticari kredi faizi oranı üzerinden tahakkuk ettirilecek faiz miktarı ile birlikte 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun (gecikme cezası hariç) hükümlerince tahsil olunur." hükmüne; (b) bendinde. "Bu maddenin (g) bendi kapsamı dışında kalan bandrol ücretleri.

Gümrük idarelerince ithalatta alınan gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülüklerden ayrı olarak tahsil olunur ve yapılan aylık tahsilat toplamı en geç takip eden ayın on beşinci gününe kadar Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna intikal ettirilir. 6. maddesinde ise.

"Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen cihazların bandrolsüz veya etiketsiz satışını yapan imalatçı veya ithalatçıya Kurum tarafından bandrolsüz veya etiketsiz satılan veya satışa arzedilen her cihaz için hesaplanan bandrol ücretinin iki katı tutarında idarî para cezası verilir..." hükmüne yer verilmiştir.

15/12/1984 tarihli ve 18606 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3093 sayılı Türkiye Radyo – Televizyon Gelirleri Kanunu'nun Genel Gerekçesinde ise "Bu kanun ile bandrolsüz veya etiketsiz cihazların tespitinde kolaylık ve cezaların tahsilinde sürat getirilmiştir..." ifadesine yer verilmiştir.

Öte yandan 19/09/1998 tarih ve 23468 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu'nca Bandrol Verilmesine İlişkin Usûl Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Bandrol Alma Zorunluluğu ve Bandrol Verilmesi" başlıklı 6. maddesinde; "3093 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanununda belirtilen bandrole tabi cihazları imal edenler satıştan önce; ithal edenler ise serbest dolaşıma girişinde bandrol veya etiket almaya mecburdurlar. Kurumla bandrol dolayısıyla irtibatı devam eden veya bandrol almak için ilk defa müracaat eden gerçek ve hükmî şahısların talep ettikleri bandroller;

a) İthal etmiş oldukları cihazlar için bandrol bedelinin ilgili Gümrük Müdürlüklerine yatırılması üzerine veya 3093 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanununda belirtilen vade tarihinde Kuruma ödenmek üzere banka teminat mektubu karşılığında,

b) İmal ettikleri cihazlar için bandrol bedelinin Kuruma doğrudan yatırılması üzerine veya 3093 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanununda belirtilen vade tarihinde Kuruma ödenmek üzere banka teminat mektubu karşılığında, verilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

09/07/2015 tarih ve 29411 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15/06/2015 tarih ve 2015/7757 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 9.maddesinin 1.fıkrasında; "5inci ve 6ıncı maddelerde belirtilen cihazları ithal edenler Kurumdan bandrol almaya mecburdurlar. Bandroller, bandrol ücretinin gümrük idarelerince tahsili üzerine Kurum tarafından ithalatçılara verilir."

Buna göre, bandrole tabi cihazlara ilişkin bandrol ücreti ödendikten sonra, fiziken bandrol alınmasının; salt ithalatçıya yüklenecek bir yükümlülük olamayacağı; zira bandrol ücretlerinin Gümrük İdareleri tarafından tahsil edilmesi üzerine Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'na "intikal ettirileceği" ve söz konusu bandrollerin, Kurum tarafından "verileceğinin" düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı hakkında ithal ettiği cihazlar ile ilgili yapılan inceleme sonucu hazırlanan rapor uyarınca bandrole tabi olduğu tespit edilen cihazların bandrol ücret tutarlarının gümrük idarelerince tahsil edilmesine rağmen idareden zorunlu bandrol alımı gerçekleştirilmeden bandrolsüz şekilde satışının yapıldığının tespit edilmesi üzerine davalı idarece bandrolsüz satışı gerçekleşen her bir cihazın bondrol bedelinin iki katı olarak hesaplanan bandrol idari para cezasına yönelik ihbarname düzenlenerek davacıya tebliğ edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; bandrol ücretini süresi içerisinde ödemeyenlerden yürürlükteki en yüksek ticari kredi faizi oranı üzerinden tahakkuk ettirilecek faiz miktarı ile birlikte bandrol ücretinin tahsil edilecektir.

Kanun'un 1. maddesinde belirtilen cihazların bandrolsüz veya etiketsiz satışını yapan imalatçı veya ithalatçıya ise Kurum tarafından bandrolsüz veya etiketsiz satılan veya satışa arzedilen her cihaz için hesaplanan bandrol ücretinin iki katı tutarında idarî para cezası verilecektir.

Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde Kanunun amacının fiilen bandrol alma yükümlülüğünü yerine getirmeyenlerin değil, bandrol ücreti ödememek ve bandrol alma yükümlülüğünü yerine getirmemek suretiyle ithal ettiği cihazları bandrolsüz olarak piyasaya arz eden kişilerin bandrol ücretinin iki katı tutarında idarî para cezası ile cezalandırılması olduğu anlaşılmaktadır.

Aksinin kabulü halinde bandrol ücretini zamanında ödeyen kişilere bandrol ücretinin iki katı tutarında idarî para cezası verileceği, geç ödeyen kişilerden ise sadece yürürlükteki en yüksek ticari kredi faizi oranı üzerinden tahakkuk ettirilecek faiz miktarı ile birlikte bandrol ücretinin tahsil edileceği, buna göre bandrol ücretini geç ödeyen kişilerin zamanında ödeyen kişilerden avantajlı konuma geleceği, bu durumun Kanunun amacına ve hakkaniyete aykırı olduğu anlaşılmaktadır.

Nitekim; 3093 sayılı Kanunun 1.maddesinde belirtildiği gibi; söz konusu Kanunun amacı, Türkiye Radyo Televizyon Kurumuna düzenli ve yeterli gelir kaynağı sağlamak olup, dava konusu olayda davacının bandrol ücretini ödemesi ile kazanılması öngörülen gelirin Kurum tarafından elde edilmiş olduğu aşikardır.

Bu durumda, davacı şirketin fiilen bandrol alınması yükümlülüğünü yerine getirmemek suretiyle ithal ettiği cihazların satışını bandrolsüz olarak gerçekleştirdiğinden bahisle 3093 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca her cihaz için hesaplanan bandrol ücretinin iki katı tutarında idari para cezası verilmiş ise de; yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, bandrol ücretlerinin davacı tarafından satış işlemleri öncesinde ödendiği,

bandrol ücretinin ödenmesine ilişkin yükümlülüğü tamamen yerine getirdiği ancak ücretini ödediği bandrolleri kurumdan fiilen almadığı göz önünde bulundurulduğunda, bandrol ücreti ödememek ve bandrol alma yükümlülüğünü yerine getirmemek suretiyle ithal ettiği cihazları bandrolsüz olarak piyasaya arz eden kişilere uygulanması gereken idari para cezasının davacıya tatbik edilemeyeceği anlaşıldığından, davacı şirketin idarî para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile Daire kararına katılmıyorum.