Danıştay 4. Daire E.2023/10623 K.2024/6884

2- ... Kurumu Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Bilişim Hizmetleri Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, adına işlem gören 02/06/2015 tarihli serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı... marka cep telefonu ithalatı kapsamında alınan ve ihtirazi kayıtla ödenen 404.133,63-TL TRT bandrol ücreti tahakkukuna ilişkin işlemin iptali ile ödenen tutarın yasal faizi ile iadesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin iptali yönünde verilen karara ilişkin istinaf isteminin reddi kararının.

Danıştay Onuncu Dairesince 24/06/2020 tarih ve E:2017/4182, K:2020/2292 sayılı karar ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünün de hasım mevkiine alınarak karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine verilen 31/01/2022 tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; bozma kararına uyularak, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünün de hasım mevkiine alınıp dosya tekemmül ettirildikten sonra, dava dosyasındaki raporlar ve diğer bilgi-belgelerin incelenmesinden;

uyuşmazlık konusu ... marka ... model, ... serisi mobil telefonun, radyo yayını almasının donanımsal olarak engelli olduğu anlaşıldığından radyo yayını alma özelliği bulunmayan cep telefonu hakkında 404.133,63 TL TRT bandrol ücreti tahsil edilmesi işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

1- Davalı Türkiye Radyo- Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünce, mahkeme tarafından bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle bir karar verilmesi gerektiği; ayrıca işlemin Gümrük mevzuatına uygun tesis edildiği ileri sürülmektedir. 2- Davalı Ticaret Bakanlığınca; yapılan işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra; 2577 sayılı Kanunun 22. maddesinin (2) numaralı fıkrasındaki 15. maddede sayılan sebeplerden biri ile veya yargılama usulüne ilişkin meselelerde azınlıkta kalanların işin esası hakkında da oylarını kullanacaklarına ilişkin kuralı uyarınca usuli mesele yönünden karşı oyda kalan Üye ... 'nin esas yönünden oylamaya katılması suretiyle işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir.

Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir.

Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir.", 5. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir.

Bölge idare mahkemesince bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir", hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir. " hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir. " kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesini değiştiren 28/06/2014 tarih ve 29044 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan 6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 19. maddesiyle yapılan değişiklikle, 2577 sayılı Kanunun 45. maddesinde "itiraz usulü" kaldırılarak, "istinaf" kanun yolu getirilmiştir. İstinaf kanun yolu, ilk derece mahkemelerinin kesinleşmemiş nihai kararlarının maddi ve hukukî yönlerden denetlenerek, hukuka aykırılıklarını ortadan kaldırmak amacıyla düzenlenmiştir.

Yukarıda yazılı mevzuatın değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemelerince, ilk derece mahkemelerinin ilk inceleme üzerine verdikleri kararlara karşı yapılan istinaf başvurularının haklı bulunması durumunda ya da davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek dosyanın ilgili mahkemesine gönderileceği,

belirtilenlerin dışındaki sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunmadığı durumlarda ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verileceği; temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle incelenerek,

varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak dosyanın esası hakkında yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte ve Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı, Danıştayın bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesince artık hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sonlandıran bir karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının Danıştay Onuncu Dairesinin 24/06/2020 tarih ve E:2017/4182, K:2020/2292 sayılı kararıyla Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünün de hasım mevkiine alınarak karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak,

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünün hasım mevkiine alınarak gerekli aşamaların gerçekleştirilmesi ve dosyanın tekemmül ettirilmesi sonucunda bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemeye iadesine karar verildiği, İdare Mahkemesince de usulüne uygun tekemmül sağlanarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince reddine karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda, yukarıda da belirtildiği üzere, Danıştayın bozma kararı üzerine, bozmaya uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesinin, İdare Mahkemesi kararını kaldırmasıyla, anılan Mahkeme kararı hukuk aleminde varlığını kaybettiğinden, artık bu aşamada Bölge İdare Mahkemesince bozma kararına uymak suretiyle Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünün de hasım mevkiine alınıp dosya Bölge İdare Mahkemesince usulüne uygun tekemmül ettirilerek bir karar verilmesi gerekirken, dosyanın yeniden incelenmek üzere Mahkemesine gönderilmesi kararı üzerine İdare Mahkemesince verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararın,

geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek, istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet olmadığından bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.