Danıştay 4. Daire E.2023/11487 K.2024/771

Davacının iddiaları

Doğal yapısı ön planda olan, modern yaşam ve önemli ölçüde insan faaliyetleri tarafından değiştirilmemiş olması vurgulanan alanlarda, bu nitelikleri ile uyumlu olmayan RES'lerin yapılmasının önünün açılmasının, nitelikli doğal koruma alanlarının adeta gözden çıkarılması olduğu, rüzgar enerjisi üretimi için kurulacak tesislerin yer seçimi doğal çevre için tehdit oluşturacaksa artık temiz enerjiden bahsedilemeyeceği, bu tip düzenlemeler ile biyolojik çeşitliliğin, ekosistemin ve ekosistem servislerinin korunmasının mümkün olmadığı, dava konusu düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Dava konusu işlemde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, haksız ve mesnetsiz davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

20/07/2022 tarih ve 31898 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 01/07/2022 tarihli, 114 sayılı "98 Sayılı Doğal Sit Alanlarında Rüzgar Enerjisi Santralleri (RES) İlke Kararında Değişiklik Yapılmasına Dair İlke Kararı"nın dava konusu 1. maddesinin, 29/07/2022 tarihli, 31907 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği eklerinde rüzgar enerji santralleriyle ilgili olarak yapılan değişiklikler nedeniyle, 05/11/2022 tarihli, 32004 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 11/10/2022 tarihli, 119 sayılı "98 sayılı Doğal Sit Alanlarında Rüzgar Enerjisi Santralleri (RES) İlke Kararında Değişiklik Yapılmasına Dair İlke Kararı"yla değiştirilerek yürürlükten kaldırıldığı anlaşıldığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava 20/07/2022 tarih ve 31898 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 01/07/2022 tarihli, 114 sayılı "98 Sayılı Doğal Sit Alanlarında Rüzgar Enerjisi Santralleri (RES) İlke Kararında Değişiklik Yapılmasına Dair İlke Kararı"nın 1. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden 20/07/2022 tarih ve 31898 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 01/07/2022 tarihli, 114 sayılı "98 Sayılı Doğal Sit Alanlarında Rüzgar Enerjisi Santralleri (RES) İlke Kararında Değişiklik Yapılmasına Dair İlke Kararı"nın dava konusu 1. maddesinin, 29/07/2022 tarihli, 31907 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği eklerinde rüzgar enerji santralleriyle ilgili olarak yapılan değişiklikler nedeniyle, 05/11/2022 tarihli, 32004 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 11/10/2022 tarihli, 119 sayılı "98 sayılı Doğal Sit Alanlarında Rüzgar Enerjisi Santralleri (RES) İlke Kararı"yla değiştirilerek yürürlükten kaldırıldığı anlaşıldığından, konusu kalmayan uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

25/01/2017 tarihli, 29959 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 05/01/2017 tarihli, 98 sayılı Doğal Sit Alanlarında Rüzgar Enerjisi Santralleri (RES) İlke Kararının B Bölümü, "Nitelikli Doğal Koruma Alanları ile Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanlarında; 1-a) Mevcut tesislerin faaliyetlerinin devam edebileceğine, b) Koruma amaçlı imar planı onaylanmış projelerin devam edebileceğine, 2-a) Yeni tesis taleplerinde rüzgâr

türbinlerinin kesin korunacak hassas alanlara en az 300 metre mesafede olması, b) Kuş göç yollarından en az 300 m uzaklıkta olması ve bu alanlarda rüzgâr türbinlerine otomatik durdurucu radar sistemlerinin

kurulması, koşullarıyla tescile esas ekolojik temelli bilimsel araştırma raporları, alana ilişkin alınmış komisyon

kararları ve ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri göz önüne alınarak Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge

Komisyonlarınca değerlendirilebileceğine,

" şeklinde düzenlenmiştir.

Söz konusu düzenleme, 20/07/2022 tarihli, 31898 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan dava konusu 01/07/2022 tarihli, 114 sayılı "98 sayılı Doğal Sit Alanlarında Rüzgar Enerjisi Santralleri (RES) İlke Kararında Değişiklik Yapılmasına Dair İlke Kararı"nın 1. maddesinde yer alan,

"25/01/2017 tarihli ve 29959 Resmi Gazetede yayımlanan 05/01/2017 tarihli ve 98 sayılı Doğal Sit Alanlarında Rüzgar Enerjisi Santralleri (RES) İlke Kararının B Bölümünde yer alan "Nitelikli Doğal Koruma Alanları ile" ibaresinin çıkarılmasına ve "Sürüdürülebilir Koruma ve Kullanım Alanlarında" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin Ek-2 Listesinde yer alan üretim kapasitesi ile sınırlı kalmak kaydıyla Nitelikli Doğal Koruma Alanlarında" ibaresinin eklenmesine," şeklindeki düzenlemeyle değiştirilmiştir.

25/11/2014 tarihli, 29186 sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin, Ek-2 Listesinin 42. maddesinin anılan düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan halinde, "Türbin sayısı 5 adet ve üzerinde veya kurulu gücü 10 MWm ve üzerinde 50 MWm altında olan rüzgar enerji santralleri" düzenlemesine yer verilmiştir. 29/07/2022 tarihli, 31907 sayılı Resmi Gazetede yeni bir Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği yayımlanmış; bu Yönetmeliğin Ek-1 Listesinin 41. maddesinde, "Rüzgar Enerji Santralleri" şeklindeki düzenlemeye yer verilmiş, Ek-2 Listesinden ise rüzgar enerji santralleriyle ilgili düzenleme kaldırılmıştır.

Daha sonra, 05/11/2022 tarihli, 32004 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 11/10/2022 tarihli, 119 sayılı "98 sayılı Doğal Sit Alanlarında Rüzgar Enerjisi Santralleri (RES) İlke Kararında Değişiklik Yapılmasına Dair İlke Kararı"yla, anılan ilke kararının B Bölümü, 25/11/2014 tarihli, 29186 sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin, 29/07/2022 tarihli, 31907 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğiyle yürürlükten kaldırılmış olması ve bu Yönetmeliğin Ek-2 Listesinde rüzgar enerji santrallerinin yer almaması nedeniyle bir kere daha değiştirilerek,

"25/01/2017 tarihli ve 29959 Resmi Gazetede yayımlanan 05/01/2017 tarihli ve 98 sayılı Doğal Sit Alanlarında Rüzgar Enerjisi Santralleri (RES) İlke Kararının B Bölümünün birinci paragrafının "Sürdürülebilir Koruma ve Kullanım Alanlarında ve türbin sayısı 20 adeti ve kurulu gücü 50 MWm'ı geçmemek kaydıyla Nitelikli Doğal Koruma Alanlarında;" şeklinde değiştirilmesine oy birliği ile karar verildi." şeklindeki düzenlemeye yer verilmiştir.

Bakılan dava, 20/07/2022 tarihli, 31898 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 01/07/2022 tarihli, 114 sayılı "98 sayılı Doğal Sit Alanlarında Rüzgar Enerjisi Santralleri (RES) İlke Kararında Değişiklik Yapılmasına Dair İlke Kararı"nın 1. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri hükme bağlanmıştır.

Anayasa'nın 124. maddesi çerçevesinde, idarenin normlar hiyerarşisine uygun bir şekilde düzenleyici işlem yapma yetkisinin bulunduğu, Kanun'ların uygulanmasını göstermek üzere Yönetmelik, Yönetmelik'lerin uygulanmasını göstermek üzere de Tebliğ ve diğer alt düzenleyici işlemler çıkarabilecekleri açıktır.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu düzenlemeden sonra, 29/07/2022 tarihli, 31907 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin Ek-1 Listesinin 41. maddesinde, "Rüzgar Enerji Santralleri" düzenlemesine yer verilmek, Ek-2 Listesinde ise rüzgar enerji santralleriyle ilgili herhangi bir düzenlemeye yer verilmemek suretiyle, herhangi bir kapasite sınırlamasına bağlı olmaksızın, tüm rüzgar enerji santrallerinin çevresel etki değerlendirmesi sürecine tabi tutulması öngörülmüştür.

Bunun üzerine, 05/11/2022 tarihli, 32004 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 11/10/2022 tarihli, 119 sayılı "98 sayılı Doğal Sit Alanlarında Rüzgar Enerjisi Santralleri (RES) İlke Kararında Değişiklik Yapılmasına Dair İlke Kararı"yla, dava konusu düzenlemenin değiştirilerek yürürlükten kaldırıldığı anlaşıldığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan; davanın 15.09.2022 tarihinde açıldığı, davaya konu ilke kararının ise 05/11/2022 tarihli, 32004 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 11/10/2022 tarihli, 119 sayılı ilke kararı ile yürürlükten kaldırıldığı anlaşıldığından, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davanın açılmasına sebebiyet veren davalı idareden alınarak davacıya verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.