Danıştay 4. Daire E.2023/11656 K.2023/7052

2- (DAVALI) ... Bakanlığı (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İzmir İli, Menemen İlçesi, ... Mahallesi, Ova Evleri civarında bulunan, Şahin Tepesi olarak adlandırılan ve Menemen Belediye Başkanlığınca ağaçlandırma alanı ilan edilen bölgeye hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atığı, evsel nitelikte atık, park ve bahçe atığı ile çöp ve moloz atıldığının tespit edildiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (r) bendi ile 2. fıkrası ve söz konusu fiillerin ikinci kez tekrar edilmesi nedeniyle aynı Kanun'un 23. maddesi uyarınca 458.775,00-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü idari yaptırım kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada bulunan denetim tutanağı, fotoğraflar ile diğer bilgi ve belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesinden, İzmir İli, Menemen İlçesi, ...

Mahallesi, Ova Evleri civarında bulunan, Şahin Tepesi olarak adlandırılan ve Menemen Belediye Başkanlığınca ağaçlandırma alanı ilan edilen bölgeye, davacı idare tarafından hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atığı ve mutelif niteliklerde çöp döküldüğünün sabit olduğu, doğal yapının tahrip edildiği,

davacının Kanunda ve Yönetmelikte öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmediğinin yapılan tespitlerle sübuta erdiği sonucuna ulaşılmış olup, davacı belediyenin daha önce de aynı fiillerden dolayı ... tarih ve... sayılı karar ile 147.285,00-TL para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve verilen bu kararın 13/01/2017 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, ancak bu cezaya karşı herhangi bir dava açılmadığı, yine davacının .... tarih ve ... sayılı karar ile 305.850,00-TL para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği görüldüğünden, davacıya tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (r) bendi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde, mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesince; davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ....

İdare Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 08/02/2022 tarih ve E:2019/21547, K:2022/1224 sayılı kararıyla, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (r) bendi ile 2. fıkrası uyarınca verilen temel para cezasına ilişkin kısmın onanması, temel para cezasının tekerrür nedeniyle artırılmasına ilişkin kısmının ise bozulması üzerine, bozma kararına uyularak,

istinaf başvurusunun temel para cezasının tekerrür nedeniyle artırılmasına ilişkin kısmı yönünden kabulü ile İdare Mahkemesi kararının temel para cezasının tekerrür nedeniyle artırılmasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine dair kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin temel para cezasının tekerrür nedeniyle artırılmasına ilişkin kısmının (305.850,00-TL) iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

1- Davacı tarafından, ilçe sınırları içerisinde moloz ve enkazların dökümüne ayrılmış herhangi bir yer olmaması nedeniyle mevcut yapılaşmalardaki dar sokaklarda bulunan atıkların traktör yardımıyla toplandığı, ancak İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olan harmandalı çöp alanına traktörlerin çıkamaması nedeniyle atıkların götürülemediği, bu atıkların ilçe içinde boş bir alanda kısa süreli toplanarak İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olan depolama alanına kiralık araçlarla götürüldüğü, ancak işlerin yoğunluğu, personel ve araç azlığı nedenleriyle transferlerde zaman zaman gecikmeler olduğu, bu durumun süreklilik arz etmediği,

tespite konu fiillerin aynı alana vatandaşların izinsiz olarak gelişigüzel atık dökmesinden kaynaklandığı, bu alanın belediyeleri tarafından sürekli temizlendiği, temel para cezasının da hukuka aykırı olduğu, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

2- Davalı idare tarafından, mevzuatta atıkların tedbir almadan çevreyi kirletecek biçimde depolanması, dökülmesi ve dolgu yapılması yasaklanmış olup, farklı tarihlerde yapılan denetimler neticesinde davacı tarafından mevzuata aykırı bir biçimde döküldüğünün sabit olduğu dikkate alındığında, gerek temel para cezasında gerekse kabahatin işlenmeye devam edilmesi nedeniyle tekerrür hükmü dikkate alınarak verilen para cezasında hukuk aykırılık bulunmadığından,

tekerrür nedeniyle temel para cezasının artırılmasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının bu kısmının kaldırılması suretiyle dava konusu para cezasının tekerrür nedeniyle artırılmasına ilişkin kısmının iptaline dair İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, maddi ve hukuki sebepler karşısında, davacı tarafın temyiz talebinin reddi gerektiği savunulmakta iken, davacı tarafından savunma verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin incelenmeksizin reddi, davalı idarenin temyiz isteminin ise reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir İli, Menemen İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... ada, .. parsel sayılı taşınmazda 05/08/2016 tarihinde yapılan denetimde traktör römorku ile evsel nitelikte atıklar, park ve bahçe atıkları vb. atıldığının tespit edildiğinden bahisle, ...tarih ve ... sayılı İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü idari yaptırım kararı ile 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (r) bendi ile 2. fıkrası uyarınca 147.285,00-TL para cezası verilmiş, bu karar 13/01/2017 tarihinde tebliğ edilmiş, bu karara karşı dava açılmamıştır.

Sonrasında İzmir İli, Menemen İlçesi, ... Mahallesi, ...

Sokak, ... ada, ... parsel sayılı ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlarda 13/04/2017 tarihinde yapılan denetimde hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atığı ambalaj atıkları, evsel nitelikte atıklar, park ve bahçe atıklarının atıldığının tespit edildiğinden bahisle, ... tarih ve ... sayılı İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü idari yaptırım kararı ile 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (r) bendi ile 2. fıkrası ve söz konusu fiillerin birinci kez tekrar edilmesi nedeniyle aynı Kanun'un 23. maddesi uyarınca 305.850,00-TL para cezası verilmiş, bu karar 14/09/2017 tarihinde tebliğ edilmiş,

bu kararın iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin İdari Dava Dairesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 08/02/2022 tarih ve E:2019/19293, K:2022/1223 sayılı kararıyla onanmasına karar verilmiştir.

En son İzmir İli, Menemen İlçesi, ... Mahallesi, Ova Evleri civarında bulunan, Şahin Tepesi olarak adlandırılan ve Menemen Belediye Başkanlığınca ağaçlandırma alanı ilan edilen bölgede 26/05/2017 tarihinde yapılan denetimde hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atığı, evsel nitelikte atık, park ve bahçe atığı ile çöp ve moloz atıldığının tespit edildiğinden bahisle, ... tarih ve ... sayılı İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü idari yaptırım kararı ile 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (r) bendi ile 2. fıkrası ve söz konusu fiillerin ikinci kez tekrar edilmesi nedeniyle aynı Kanun'un 23. maddesi uyarınca 458.775,00-TL para cezası verilmiştir.

Bunun üzerine, ... tarih ve ... sayılı İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü idari yaptırım kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde; Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin maddede sınırlı olarak sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da temyiz edilebileceği, 49. maddesinde; temyiz incelemesi sonucunda Danıştay'ın, görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi ve usul hükümlerine uyulmamış olması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozacağı, kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hâllerinde kesinleşen kısmın Danıştay kararında belirtileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

1-Davacının temyiz istemi yönünden; Yukarıda yer verilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden; bölge idare mahkemesinin 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde sayılan davalar hakkında verdikleri kararlara karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine, Danıştay ilgili Dairesinin temyiz incelemesi sonucu onamaya ilişkin verdiği kararlarının kesin olduğu anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden.

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (r) bendi ile 2. fıkrası ve söz konusu fiillerin ikinci kez tekrar edilmesi nedeniyle aynı Kanun'un 23. maddesi uyarınca 458.775,00-TL para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü idari yaptırım kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair İdari Dava Dairesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 08/02/2022 tarih ve E:2019/21547,

K:2022/1224 sayılı kararı ile 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (r) bendi ile 2. fıkrası uyarınca verilen temel para cezasına ilişkin kısmının onanmasına, temel para cezasının tekerrür nedeniyle artırılmasına ilişkin kısmının ise bozulmasına kesin olarak karar verildiği, İdari Dava Dairesince de bozma kararına uyularak, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının temel para cezasının tekerrür nedeniyle artırılmasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine dair kısmının kaldırılmasına,

dava konusu işlemin temel para cezasının tekerrür nedeniyle artırılmasına ilişkin kısmının (305.850,00-TL) iptaline karar verildiği, ancak söz konusu kararın davacı tarafından da temyiz edildiği görülmüştür.

Bu itibarla; onamaya ilişkin (davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik) kısmın kesinleştiği dikkate alındığında, davacının işbu davada görülen ve bozma kararına uyularak, temel para cezasının tekerrür nedeniyle artırılmasına ilişkin kısmının iptali üzerine, daha önce kesinleşmiş olan karar kısmına yönelik olarak yeniden kararın temyizen incelenerek bozulmasını istemesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

2- Davalı idarenin temyiz istemine gelince;

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.