Danıştay 4. Daire E.2023/11689 K.2025/928

2- ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 3- ... Gayrimenkul İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından; İstanbul İli, Kartal İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... ada, ... parselde 25/11/2014 tarihli Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği uyarınca, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir veya ÇED Raporu alınmadan Yönetmeliğe aykırı bir şekilde inşaat faaliyetine başlanmış olduğundan bahisle 2.855.155-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ''...Uyuşmazlık, davacı şirket tarafından yapı ruhsatı verilmesi istemiyle başvuru yaptığı tarihteki Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliğine mi tabi olacağı, yoksa yapı ruhsatının onaylandığı tarihteki Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliğine mi tabi olacağı noktasında düğümlenmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin bir arada değerlendirilmesinden, yapı ruhsatı almak için başvuru esnasında hangi belgelerin istenildiği, bu başvuru tarihinden sonra ilgili mevzuatlarda yapılacak değişiklerden etkilenmeyeceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Bu durumda, davacı şirket tarafından, yapı ruhsatı almak için 16.05.2017 tarihinde başvuruda bulunduğu, başvuru esnasında yürürlükte bulunan Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliğine tabi olacağı, başvuru tarihinde yürürlükte bulunan Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliğinde de konut sayısının 500 üzerinde olan projeler için Çevresel Etki Değerlendirilmesine tabi olacağı, davacı şirketin ise yapı ruhsatı almak için başvurduğu projede konut sayısının 500'ün altında olduğu ,

dolayısıyla davacının yapı ruhsatı almak için başvuru yaptığı tarihi itibariyle ÇED kararı almasına gerek olmadığı sonucuna varılmakta olup davacıya yapı ruhsatının onaylandığı tarihte yürürlükte olan yönetmeliğe istinaden tesis edilen para cezasında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.'' gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; ''... davacının inşaata başladıktan sonra ÇED Gerekli Değildir Raporu aldığı, öte yandan davacının inşaata başlamak için başvurduğu tarihin değil, yapı ruhsatının onaylandığı tarihin dikkate alınmak suretiyle değerlendirme yapılması gerektiği dikkate alındığında davacının yapı ruhsatının onaylandığı 28/09/2017 tarihinde Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği ve davacının bu hükümlere tabi olduğunun kabulü gerektiği açıktır.

Bu durumda; davacının yapı ruhsat başvurusunun onaylandığı tarihte yürürlükte olan Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliği'nin Ek2 listesinde.

Toplu konut projelerinin, (200 konut ve üzeri)" Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi olacağının hüküm altına alındığı ve davacıya ait projenin de 200 konut üzeri olduğu açık olduğundan "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı olmadan inşaat faaliyetine başlanılması nedeniyle verilen davaya konu idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.'' gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Yapı ruhsatı başvuru tarihi itibarıyla yürürlükte olan ÇED Yönetmeliği gereği ÇED kararından muaf oldukları, adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından idari para cezası verilemeyeceği, toplu konut tespitinin hatalı yapıldığı, sadece bir parsele yönelik tespit yapılmasına rağmen toplam proje bedeli üzerinden idari para cezası verilmesinin hukuka aykırı olduğu, tespitin yapıldığı tarih itibarıyla tamamlanmış olan proje bedeli üzerinden idari para cezası verilmesi gerekirken toplam proje bedeli üzerinden verilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden; davaya konu proje kapsamındaki inşaat faaliyeti için davacı tarafından 16.05.2017 tarihinde yapı ruhsatı verilmesi için Kartal Belediye Başkanlığı'na başvuruda bulunulduğu, başvuru tarihinde yürürlükte olan 25.11.2014 tarih ve 29186 sayılı resmi gazetede yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin EK-2 listesinin 33 maddesinde, 500 konut ve üzeri toplu konut projelerinin Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi olacağının belirlendiği, yapı ruhsatının 28.09.2017 tarihinde onaylandığı,

aynı Yönetmeliğin yapı ruhsatının onaylandığı tarihte yürürlükte olan, 27.05.2017 tarih ve 30077 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 14. maddesi uyarınca değiştirilen halinde ise, 200 konut ve üzeri toplu konut projelerinin Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi olacağının belirlendiği anlaşılmaktadır.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararı ve İdare Mahkemesi kararı birlikte incelendiğinde, uyuşmazlığın çözümünün yapı ruhsatı için yapılan başvuru tarihi ve yapı ruhsatının onaylandığı tarih dikkate alınarak, hangi tarihteki Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliğinin olaya uygulanması gerektiği noktasında toplandığı anlaşılmakta olup;

yapı ruhsatı için yapılan başvurunun, başvuru tarihindeki yasal mevzuat kapsamında istenilen belgeler çerçevesinde yapılmış olması ve başvuru tarihindeki hukuki duruma göre değerlendirileceği göz önüne alındığında, başvuru tarihinden sonra ilgili mevzuatlarda yapılacak değişiklerden etkilenmemesinin hakkaniyete daha uygun bir yaklaşım olacağı sonucuna ulaşıldığından, davanın çözümünde yapı ruhsatı başvurusu tarihinde yürürlükte olan Yönetmelik hükmünün uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bu durumda; yapı ruhsatı başvurusu tarihinde 500 adet ve üzerine konutların Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi olması durumu dikkate alındığında, davaya konu proje, konut sayısı itibarıyla yapı ruhsatına başvuru tarihinde, Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi olmadığından, dava konusu işlemin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi gerekirken, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine yönelik verilen Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.