Danıştay 4. Daire E.2023/12174 K.2025/5011

Dava konusu istem: ... Elegance Otel bünyesinde bulunan talih oyunları salonlarının davacı şirket tarafından işletilmesi nedeniyle 1993-1994-1995 yılları için Talih Oyunları Yönetmeliği'nin 20. maddesi uyarınca davacı şirket adına 405.400,00 ABD Doları katkı payı tahakkuk ettirilmesine ilişkin işleme karşı açılan davada, söz konusu tahakkuk işleminin iptaline karar verildiğinden bahisle tahakkuk işlemi kapsamında ödendiği ileri sürülen 711.775,64 TL'nın ödeme tarihi olan 07/04/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle yapılan 16/12/2019 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket adına 405.400,00 ABD Doları tahakkuk ettirilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada. Anayasa Mahkemesi'nin davacının mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin kararı üzerine yeniden yapılan yargılamada ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu tahakkuk işlemi hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verildiği anlaşıldığından, söz konusu yargı kararıyla dayanaksız kalan tahakkuk işlemi kapsamında ödenen 711.775,64 TL'nın davacıya ödenmesi gerektiğinden bu kapsamda yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı tarafından ödenen 711.775,64 TL'lik tutarın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...tarih ve E:... K:... sayılı dosyasında verilen ilam ile kesinleşen alacaktan kaynaklandığı, söz konusu tahsilatın davacı şirket tarafından verilmiş 200.000 ABD Doları tutarındaki teminat mektubunun nakde çevrilmesi amacıyla yapılan ve ... İcra Müdürlüğünün E:... sayılı dosyasındaki takip nedeniyle, 1996 yılına ait 175.000 ABD Doları katkı payı borcuna mahsuben Bakanlığa ait Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğünce yapıldığı belirtilerek dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ve temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde; "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından, 405.400,00 ABD Doları tahakkuk ettirilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada. Anayasa Mahkemesi'nin davacının mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin kararı üzerine yeniden yapılan yargılama üzerine ...

İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dava konusu tahakkuk işlemi hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verildiği, bunun üzerine, davacı şirket tarafından, iptal edilen tahakkuk işlemine mahsuben 07/04/2016 tarihinde ödendiği ileri sürülen 711.775,64 TL'nin yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle 16/12/2019 tarihinde davalı idareye başvurulduğu, bu başvuruya ilişkin davalı idare tarafından herhangi bir cevap verilmediğinden bahisle zımnen ret işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, yargılama sırasında davalı idare tarafından ise; davalı idarece, tahsil edilen 711.775,64 TL'nin, ...

İcra Müdürlüğü'nün E:... sayılı icra takip dosyasına istinaden tahsil edildiği, söz konusu alacağın ise;...Asliye Ticaret Mahkemesinde davacı aleyhine sonuçlanan ve kesinleşen karara istinaden 1996 yılına ait katkı payı alacağına ilişkin olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Yargılama sırasında açık ve somut bir biçimde öne sürülen iddia ve savunmaların davanın sonucuna etkili olması, başka bir deyişle davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte bulunması hâlinde davayla doğrudan ilgili olan bu hususların Mahkeme ya da İstinaf Dairesince araştırılıp neticelendirilmek suretiyle makul bir gerekçe ile karşılanması gerektiği açıktır.

Bu itibarla, dava konusu uyuşmazlıkta her ne kadar davacı tarafından, .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı gereği, idarenin daha önce haksız tahsil ettiği ileri sürülen 711.775,64 TL'nin iadesi istenilmekteyse de, davalı idarece, tahsil edilen 711.775,64 TL'nin,.... İcra Müdürlüğü'nün E:... sayılı icra takip dosyasına istinaden tahsil edildiği, söz konusu alacağın ise;....

Asliye Ticaret Mahkemesinde davacı aleyhine sonuçlanan ve kesinleşen karara istinaden 1996 yılına ait katkı payı alacağına ilişkin olduğu, dolayısıyla ...İdare Mahkemesi'nin kararına konu 1993,1994 ve 1995 yıllarının katkı payı borcuna ilişkin olmadığı yönünde savunma yapıldığı görüldüğünden, dava konusu 711.775,64 TL'nin davalı idarece hangi alacak için tahsil edildiği hususu araştırılarak,

alacağın ...İdare Mahkemesi kararında belirtilen katkı paylarına ilişkin olup olmadığı hususu gerekirse bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle açıklığa kavuşturulduktan sonra uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekirken, eksik incelemeyle verilen temyize konu kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.