Danıştay 4. Daire E.2023/12664 K.2024/2728

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 2008/14353 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki "Organik Tarım ve İyi Tarım Uygulamaları ile Toprak Analizi Yaptırılmasına ve Bambus Arısı Kullanımına Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Karar" uyarınca iyi tarım uygulamaları desteğinin tarafına ödenmesi talebiyle yaptığı ... tarihli başvurunun, 2009/15602 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve bu karar uyarınca yayımlanan... sayılı İyi Tarım Uygulamaları Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğ'in 5/1-a maddesi uyarınca ödemeden yararlanamayacağı gerekçesiyle ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine,

2009/15602 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 7. maddesi ile 8. maddesinde yer alan "01/01/2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere" ibaresinin ve anılan Karara dayanılarak hazırlanan İyi Tarım Uygulamaları Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğ'in 5/1-a maddesinin iptali istemiyle açmış oldukları davada, Danıştay Onuncu Dairesinin 30/10/2014 tarih ve E:2013/1864 K:2014/6261 sayılı kararıyla söz konusu düzenlemelerin iptaline karar verildiğinden bahisle, şimdilik 10.000,00-TL (ıslah sonucu 1.127,916,00-TL) tazminatın 06/09/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının, Aralık 2008 - Ekim 2009 tarih aralığındaki tarım sezonunda üretici grubu olarak tarla bitkileri (biçilebilir ürünler) üretimi kapsamında, 2009/15602 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ve bu karara göre yürürlüğe konulan ... sayılı Tebliğe göre, destekleme ödemesini.

2009 yılında düzenlenen sertifikaya istinaden uygulama yaptığından ve bu Tebliğde belirtilen türde üretim yapmadığından bahisle alamayacağının kabul edilemeyeceği bununla birlikte anılan Bakanlar Kurulu kararında ve Tebliğde düzenlenen tüm şartları sağlayıp sağlamadığının da incelenmesi gerektiği somut olayda, başvuruların 1/2/2010 ile 12/03/2010 tarih aralığında yapılmış olması gerektiğinin kurala bağlandığı, davacı şirket tarafından ise iyi tarım uygulaması destek ödemesinin, ilk olarak,

01/07/2020 tarihli başvuru dilekçesiyle talep edildiği görüldüğünden, başvurusunun süresi içerisinde yapılmamış olması nedeniyle uygulama dışında kalacak çiftçi statüsünde olduğu, ayrıca, davacının Aralık 2008 - Ekim 2009 tarih aralığında gerçekleştirdiği tarla bitkileri (biçilebilir ürünler) üretimini, 2009 yılında düzenlenen sertifikaya istinaden gerçekleştirdiği ve 2009 yılında düzenlenen sertifikalar ile yapılan başvuruların kabul edilemeyeceğinin 2009/30 sayılı Tebliğ'in 13/4'ncü maddede kural altına alınmış olması nedeniyle ödemeye hak kazanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince.

2008/14353 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, 05/12/2008 tarihinden itibaren herhangi bir süre veya ürün kısıtlaması olmaksızın iyi tarım uygulamaları desteği ödemesinin yürürlüğe konulması üzerine, davacı tarafından İyi Tarım Uygulamaları Yönetmeliği kapsamında 2009 yılı 4. ve 5. aylarında çeltik ve ayçiçeği üretimine başlandığı, 8.-9. aylarında elde edilen hasat için, Bakanlıkça yetkilendirilen kontrol ve sertifikasyon kuruluşlarınca 12/10/2009 tarihinde İTU sertifikası düzenlendiği; davacı şirketçe, söz konusu sertifika ve 2009 yılında üretim yaptığına dair ÇKS kaydı ile idareye başvurularak, İTUD ödemesi yapılmasının istenildiği;

başvurusunun, 2009/15602 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve 2009/67 sayılı Tebliğin 5/1-a bendi uyarınca, tarla bitkilerinin destek kapsamında bulunmadığından bahisle reddedilmesi üzerine ilgili düzenleme kısımlarının iptaline yönelik açılan davada. Danıştay Onuncu Dairesinin 30/10/2014 tarih ve E:2013/1864, K:2014/6261 sayılı kararı ile.

2009/15602 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının, 26/11/2009 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmasına karşın, geriye yürütülerek 1/1/2009 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiği ve 2008/14353 sayılı Bakanlar Kurulu Kararını da bu tarihten itibaren ilga ettiği böylece Bakanlar Kurulu Kararının yalnızca 26 gün (5/12/2008-1/1/2009) uygulanmasının sağlandığı, ... sayılı Tebliğde de, İTUD ödemesinin yalnızca 2008 yılı üretimini kapsadığı ve 2009 yılında düzenlenen sertifikalarla yapılan başvuruların kabul edilmeyeceğinin belirtildiği,

buna karşın, davalı Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlarca, desteklenen tarım bitkilerinin sertifikalandırılmasına 1/1/2009 tarihinden sonra da devam edildiği, anılan Karara güvenerek üretime başlayan çiftçilerin ise; hasadı 2009 yılı Eylül ayında tamamlayıp, ürününü Ekim ayında sertifikaya bağladıktan sonra, 26/11/2009 tarihinde yürürlüğe giren dava konusu 2009/15602 sayılı Karar nedeniyle destek ödemesinden mahrum kaldığı,

2008/14353 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında, destekleme yapılacak süre ve ürün çeşidine yönelik herhangi bir sınırlama yapılmaması nedeniyle, söz konusu düzenlemeye güvenerek iyi tarım uygulamalarına yönelen çiftçilerin, haklı beklentilerini koruma altına almayan.

İTU Yönetmeliği uyarınca ürün sertifikalandırmaları devam etmesine karşın, 2008/14353 sayılı Bakanlar Kurulu Kararını 1/1/2009 tarihinden itibaren yürürlükten kaldıran dava konusu 2009/15602 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 7. maddesi ile 8. maddesinde yer alan “1/1/2009 tarihinden geçerli olmak üzere” ibaresinde ve bu düzenlemelere dayanılarak yürürlüğe konulan 2009/67 sayılı “İyi Tarım Uygulamaları Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğ”in 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle 2009/15602 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Organik Tarım ve İyi Tarım Uygulamaları İle Bombus Arısı Kullanımına

Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Karar”ın 7. maddesi ile 8. maddesinde yer alan “1/1/2009 tarihinden geçerli olmak üzere” ibaresinin ve 2009/67 sayılı Tebliğ'in 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin iptaline karar verildiği,

bu kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/02/2017 tarih ve E:2015/1200, K:2017/357 sayılı kararıyla onandığı ve karar düzeltme isteminin de 18/04/2019 tarih ve E:2017/2918, K:2019/1851 sayılı kararla reddedildiği olayda, 2008/14353 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında, destekleme yapılacak süre ve ürün çeşidine yönelik herhangi bir sınırlama yapılmaması nedeniyle, söz konusu düzenlemeye güvenerek iyi tarım uygulamalarına yönelen çiftçilerin, destekleme ödemesinden yararlanma olanağını tamamen ortadan kaldırarak, haklı beklentilerini koruma altına almayan;

anılan Bakanlar Kurulu Kararını 1/1/2009 tarihinden itibaren yürürlükten kaldıran 2009/15602 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 7. maddesi ile 8. maddesinde yer alan “1/1/2009 tarihinden geçerli olmak üzere” ibaresinde ve bu düzenlemelere dayanılarak yürürlüğe konulan ... sayılı Tebliğ'in 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek,

anılan maddelerin iptal edildiği görüldüğünden, Dairelerinin 27/02/2023 tarihli ara kararıyla, davacı şirket adına düzenlenen 12/10/2009 tarihli İyi Tarım Uygulamaları Sertifikası ve Eki Belgelendirme Hizmet Sözleşmesine göre, üretici grubu olarak 62.662,20 dekarda ayçiçeği ve çeltik üretimi yapıldığı ve davacı şirketin İTU Sertifikası aldığı ve başına 18-TL olmak üzere destek ödemesi yapılacak olsaydı alabileceği İTUD ödemesine yönelik ıslah talebinde bulunulup bulunulmayacağının sorulması üzerine davacı tarafından,

destekleme miktarına yönelik olarak ıslah talebinde bulunulduğundan 1.127,916,00-TL İyi Tarım Uygulaması Destekleme ödemesinin, Danıştay'da iptal ile sonuçlanan dava tarihi olan 06/09/2010 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davacının istinaf isteminin kabulüne, ....

İdare Mahkemesi'nce verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, ıslah edilerek dekar başına 18-TL'den hesaplanmak suretiyle toplam 1.127.916,00-TL destekleme ödemesine ilişkin tazminatın 06/09/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi isteminin kabulüne, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı İdare tarafından, belli bir üretici grubuna iyi tarım uygulamasına yönelik sertifika almak için başvuruda bulunarak grup sertifikasyonu alan davacının şirketin üretici çiftçi olmadığı dolayısıyla desteklemelerden yararlanma hakkı bulunmadığı belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.