Danıştay 4. Daire E.2023/12727 K.2023/6148

2- (MÜDAHİL DAVALI YANINDA) … Genel Müdürlüğü VEKİLİ: Av. …

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : … Bakanlığı VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı davalı tarafından, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararı ise davalı yanında müdahillerden Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Eskişehir İli, Tepebaşı İlçesi, …, …, …, … ve … mevkiilerinde davalı yanında müdahillerden Elektrik Üretim A.Ş. tarafından yapılması planlanan "Alpu Termik Santrali ve Bu Santrale Kömür Sağlayacak Olan Rezerv Alandaki Yeraltı Maden İşletmesi ile Kül Düzenli Depolama Tesisi" projesi ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce verilen … tarih ve … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararlarının özeti: İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; idare hukukunda, idarenin tek yanlı işlemlerini kendiliğinden ve/veya itiraz üzerine iptal edebileceği ve/veya geri alabileceği, ayrıca söz konusu işlemlerin dava konusu edilmesi durumunda yargı kararı ile iptal edilebileceği; idari yargı yerlerinde açılmış iptal davalarına konu işlemlerin, idarece geri alınması ve/veya ihtilafı ortadan kaldıracak nitelikte yeni bir işlem tesis edilmesi yahut idari yargı mercilerince iptal edilmesi hâlinde de davanın konusuz kaldığının kabulü gerekeceği açıktır.

Uyuşmazlıkta; dava konusu … tarih ve … sayılı "ÇED Olumlu" kararının … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptal edildiği, dolayısıyla söz konusu kararın tesis edildiği tarihten itibaren hukuken ortadan kalktığı görülmektedir.

Bu itibarla; Eskişehir İli, Tepebaşı İlçesi, …, …, …, … ve … mevkiilerinde yapılması planlanan "Alpu Termik Santrali ve Bu Santrale Kömür Sağlayacak Olan Rezerv Alandaki Yeraltı Maden İşletmesi ile Kül Düzenli Depolama Tesisi" projesi ile ilgili verilen … tarih ve … sayılı "ÇED Olumlu" kararı, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptal edildiğinden, konusu kalmayan işbu davada, işin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan; dosya tekemmül ettikten sonra davanın konusuz kaldığı görüldüğünden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 15. maddesi uyarınca, Tarifede yazılı ücretin tamamı tutarında vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği açıktır.

Belirtilen gerekçelerle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararda ise; Mahkemece verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, 26/05/2023 tarihinde davalı yanında müdahile (Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü) tebliğ edildiği, on beş günlük temyiz süresinin son günü olan 10/06/2023 tarihinin hafta sonuna denk gelmesi nedeniyle takip eden pazartesi günü olan 12/06/2023 tarihi mesai bitimine kadar temyiz yoluna başvurulması gerektiği halde, bu süre geçtikten sonra 13/06/2023 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile temyiz yoluna başvurulduğu anlaşıldığından, yukarıda anılan Kanun'un 48/6. maddesi uyarınca temyiz isteminin süre aşımı yönünden reddi gerekmektedir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

1- Davalı idare tarafından, temyize konu Mahkeme kararının gerekçesinin dayanağını oluşturan İdare Mahkemesi kararına karşı temyiz yoluna başvurulması nedeniyle kararın henüz kesinleşmediği, dolayısıyla Alpu-B sektörü rezerv alanı dışındaki alanlarda herhangi bir kültür varlığına rastlanılmadığı,

rezerv alanında yer alan tescilli alanlar ve öneri sit sınırlarında ise koruma bölge kurulundan izin alınmaksızın herhangi bir fiziki ve inşai faaliyette bulunulmayacağı, rezerv alanında galeri ağızlarında oluşacak pasa malzemenin yer üstünde depolanmayacağı, pasa malzeme oluştukça kül düzenli depolama tesisi inşaatlarında ya da dolgu malzemesi olarak kullanılacağı, ancak öncesinde asit maden drenajı oluşturma potansiyelinin araştırılması amacıyla gerekli analizlerin yaptırılacağı, inşaai faaliyetler bakımından oluşacak toz ile ilgili kümülatif bir toz emisyon dağılım modellemesinin hazırlandığı,

proje kapsamında ihtiyaç duyulan suyun DSİ 3. Bölge Müdürlüğünden gerekli izinler alınmak suretiyle santral sahasına 21 km mesafede olan Gökçekaya Hidroelektrik Santralinden temin edileceği, su temininin iletim tüneli ile santrale getirilmesinin planlandığı,

Alpu-B sektörü rezerv alanından kapalı işletmede üretilecek kömürün, termik santral kömür stok sahasına, bant konveyörler vasıtasıyla nakledileceği, II. sınıf düzenli depolama tesisinde oluşacak sızıntı suyunun, yağmur sularından ve toz bastırmak amacı ile yapılacak olan sulamadan kaynaklandığı ve sızıntı suyu havuzundan periyodik olarak numune alınacağı ve analiz yaptırılacağı, söz konusu sızıntı suyunun toz bastırmada yeniden kullanılmasının sağlanacağı, proje alanı çevresinde yer alan tarım ve orman topraklarında izleme programının yapılacağı,

flora-fauna çalışmalarının komisyon üyesi Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından uygun ve yeterli bulunduğu, entegre proje olarak planlanan bu projede kömür taşıma konveyör bantlarının, pasa malzemesinin, isale hattının ve deşarj hattının da ÇED raporunda değerlendirildiği, ayrıca Alpu Kömür Havzasının (A,B,C,D,E,F Sektörleri) Hidrojeolojik Etüdü ve Karakterizasyonu Raporu ile Eskişehir-Alpu Kömür Havzası Kaynak Geliştirme, Hidrojeoloji ve Jeoteknik Etüt projesinin hazırlandığı,

depo tabanının mevzuata uygun şekilde geçirimsizliği sağlayacak şekilde inşa edileceği, böylece yeraltı suyunun kirlenmesinin önleneceği, projenin tüm çevresel etkilerine karşı gerekli önlemlerin alındığı, hava kalitesi modelleme raporunun Hava Yönetimi Dairesi Başkanlığı talebi doğrultusunda hazırlandığı ve olumsuz olarak değerlendirilen bir konunun bulunmadığı, projenin detaylarının kat'i proje aşamasında netleştirileceği, orman sayılan alanların proje bittikten sonra rehabilite edileceği ve bu alanlar için Orman Bölge Müdürlüğünden izin alınarak hareket edileceği, sonuç olarak,

dava konusu işlemin hukuka uygun tesis edildiği dikkate alındığında, Mahkeme kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

2- Davalı yanında müdahil tarafından, İdare Mahkemesince her ne kadar temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, davalı idare tarafından 07/06/2023 tarihinde temyiz yoluna başvurulduğu, dolayısıyla davalı yanında müdahil olarak 13/06/2023 tarihinde katılma yoluyla temyiz yoluna başvurulması nedeniyle temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile davanın taraflarının aynı olmadığı, dava konusu işlemin birel işlem olduğu, usul hükümleri açısından her iki davada farklı sonuçlar doğabileceği hususları dikkate alındığında, uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği, ...

İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile ek bilirkişi raporunun bakılmakta olan davada da hükme esas alınabileceği sonucuna varılmış olup, söz konusu bilirkişi ve ek bilirkişi raporu dikkate alındığında, Mahkeme kararının bozularak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi, davalı yanında müdahilin temyiz isteminin ise reddi ile temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında göndermede bulunulan Mahkeme kararının, Dairemizin 09/11/2023 tarih ve E:2023/12018, K:2023/6130 sayılı kararıyla onanması nedeniyle, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararının ise usul ve hukuka uygun olması nedeniyle dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararların bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.