Danıştay 4. Daire E.2023/13272 K.2023/5924

… ve … vekili Av. … tarafından, hissedarı oldukları Mersin ili, Anamur ilçesi,.

Mahallesi, … ada, … ve 46 numaralı parsellerde kayıtlı taşınmazların, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında Anemurium Antik Kent I. Derece Arkeolojik Sit Alanı içerisinde kaldığından bahisle söz konusu taşınmazların mülkiyeti Hazineye veya İdareye ait taşınmazlarla takas/trampa yapılması istemiyle yaptıkları başvuruya istinaden tesis edilen Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün … tarih ve E… sayılı işleminin iptali istemiyle Kültür ve Turizm Bakanlığı'na karşı Mersin İdare Mahkemesince açılan davada,

2577 sayılı Kanunun 32. maddesinin 1. fıkrasında yer alan genel yetki kuralı uyarınca, işlemi tesis eden idarenin Ankara'da bulunduğu gerekçesiyle. İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin Mersin 2. İdare Mahkemesinin 04/08/2023 tarih ve E:2023/1076, K:2023/1128 sayılı kararı üzerine.

2577 sayılı Kanunun 34. maddesi uyarınca taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesi olan Mersin İdare Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle, yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Danıştay Başkanlığına gönderilmesine ilişkin Ankara 5. İdare Mahkemesinin 14/09/2023 tarih ve E:2023/1524, K:2023/1514 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına dair dosya incelenerek 2577 sayılı Kanunun 43. maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir."; aynı Kanunun "Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki" başlıklı 34. maddesinin birinci fıkrasında ise, "İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükümlerine yer verilmiştir.

Anılan Kanunun "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde ise, "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.

a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.

b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.

2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.

3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.

4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz." hükmü yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; Mersin ili, Anamur ilçesi, Ören Batıkent Mahallesi, 106 ada, 44 ve 46 parsel sayılı taşınmazlar 2863 sayılı Kanun kapsamında Anemurium Antik Kent I.Derece Arkeolojik Sit Alanı içerisinde kaldığından bahisle söz konusu taşınmazların mülkiyeti Hazineye veya İdareye ait taşınmazlarla takas/trampa yapılması istemiyle yaptıkları 13.04.2023 tarihli başvuruya istinaden tesis edilen Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün … tarih ve E… sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlığın, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve Sit Alanlarında Kalan Taşınmazların Hazine Taşınmazları ile Değiştirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri ile tanınan hak kapsamında mülkiyeti hazine ve idareye ait taşınmazlarla takası istemine ilişkin tesis edilen işlemden kaynaklandığı, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davanın, taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasından ve taşınmaza bağlı hakkın kullanımına ilişkin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.