Danıştay 4. Daire E.2023/13403 K.2025/2395

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, .... Sokak, No:... adresinde faaliyet gösteren "... Restoran" adındaki işyerinde mevzuata uygun olmayan unsurların, noksanlıkların ve hataların yasal süre içinde giderilmediğinden bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13/3. maddesi uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve işyerinin kapatılmasına ilişkin Zabıta Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

18/02/2022 tarihinde yapılan denetimde "M.Ç. isimli işyeri çalışanının masada oturmakta olan müşterilerin masasında oturduğu, dumansız hava sahasına uyulmadığı ve sigara içildiği, işyeri çalışanlarının genelinin bayanlar dahil iş gömleklerinin giyili olmadığı" hususlarının tespit edildiği, işyerine söz konusu eksiklik ve noksanlıkların 15 gün içerisinde giderilmesi gerektiği hususunun işyeri sahibi olan davacıya imzası ile tebellüğ ettirildiği; ancak 18/03/2022 tarihli ikinci denetimde "İşyeri çalışanı H.K. ve A.S.'nin müşterilerin oturduğu masada müşteri ile birlikte oturduğu, işyerinde dumansız hava sahasına uyulmadığı ve sigara içildiği,

işyeri çalışanlarından 4 bayan personelce giyilmediği" hususlarının tespit edildiği, yine bu denetimdeki tespit edilen eksikliklerin de işyeri sahibi olan davacıya imzası ile tebellüğ ettirildiği; dolayısıyla, dava konusu işyerinde yapılan ikinci denetim sonucunda birinci denetimde tespit edilen mevzuata uygun olmayan unsurların, noksanlıkların ve hataların giderilmediği anlaşılmakla, davacının işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine dair işlem ile bu işlem üzerine tesis edilen işyerinin süresiz olarak kapatılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun ilgili maddelerine yer verilerek, oluşturulan denetim komisyonunca ilk yapılan denetimde mevzuata uygun olmayan unsur, noksanlık ve hata olarak tutanağa bağlanan ve ikinci denetimde giderilmediği tespit edilen hususlarının hiçbirisinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektirmediği gibi, işyerinin süresiz kapatılması nedenleri arasında bulunmadığı anlaşılmakla, işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve bu işyerinin kapatılmasına ilişkin işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf istmeninin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca tespit edilen noksanlıkların ve eksikliklerin giderilmesi için süre verildiği, verilen süre sonrasında yapılan denetimde söz konusu eksiklilerin giderilmediğinin yeniden tespit edildiği, benzer işlemlere kaşı açılan davaların reddine karar verildiği sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinin 1. fıkrasında, "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden;

a) Faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan,

b) Açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan,

c) Bu Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen yasaklara uymadığı tespit edilen,

d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen,

İş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idarî para cezası verilir.

Bu maddede öngörülen idarî para cezaları, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında il daimi encümeni tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. İdarî para cezaları 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.

Bu maddede belirtilen aynı fiillerin bir yıl içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artırılarak uygulanır." kuralına yer verilmiştir.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.

Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa hakkında kanuni işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı Yönetmelik'in 39. maddesinin 2. fırkasında ise, 36. maddeye aykırılığın veya 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinde belirtilen hususların tespiti halinde, yetkili idare tarafından 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinde belirtilen usule göre idari para cezası uygulanacağı belirtilmiştir.

Anılan mevzuat hükümlerine göre, içkili lokanta ruhsatlı işyerinde sigara içilmesi, çalışanlarının işyeri gömleği giymemesi ve müşterilerin masasına oturmak suretiyle konsomatris çalıştırılması gibi mevzuat hükümlerine aykırı olarak çalıştırılan işletmeler hakkında idari para cezasının uygulanacağı öngörülmüştür.

Dosyanın incelenmesinden, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı olarak işyerinde sigara içilmesi, çalışanlarından bir kısmının işyeri gömleği giymemesi ve çalışanın müşteri masasına oturmasının "mevzuata uygun olmayan unsur" niteliğinde olduğu, davalı idare tarafından aykırılığın tespiti üzerine, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in sıhhi işyerlerine ilişkin 13. maddesi uyarınca bu aykırılığın giderilmesi için davacıya onbeş günlük süre verildiği, sonrasında yapılan denetimde aynı noksanlık ve aykırılıkların tespit edilmesi suretiyle davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlığa konu içkili lokanta ruhsatlı işyerinin, umuma açık istirahat ve eğlence yeri olması dikkate alındığında, yukarıda yer verilen Yönetmelik'in 13. maddesindeki düzenlemenin uyuşmazlığa uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

Bu durumda, söz konusu işyerinin umuma açık istirahat ve eğlence yeri niteliğinde "içkili lokanta" olarak faaliyet gösterdiği, işyerinde yapılan tespitler nedeniyle 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca işyeri hakkında idari para cezası uygulanması gerekmekte iken, yukarıda yer verilen Yönetmelik'in 13. maddesi kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.