Danıştay 4. Daire E.2023/13465 K.2025/3053

Dava konusu istem: Aydın İli, Söke İlçesi, ... mağazasında faaliyet gösteren davacı şirket tarafından, Kuşadası Belediye Başkanlığı'nın ... gün ve ... sayılı Meclis Kararıyla kabul edilen "2021 Mali Yılı Katı Atık Toplama Tarifesi"nin 23 sıra numaralı "Bakkal & Küçük Market & Büfe vb." başlığı altında yer alan (c) 100 m2 ve üzeri konulu kısmı ile "Marketler (Gros Market & Hiper Market vb.)" başlıklı kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. 5216 sayılı Kanunun 7/3. maddesinin (b) bendi uyarınca davalı ilçe belediyesinin söz konusu süreçteki görevinin "katı atıkları toplama ve taşıma" olduğu ve bunun dışında katı atıkların bertaraf edilmesi sürecinde, 5216 ve 2872 sayılı Kanun hükümleri ile verilen başka bir görev ve buna bağlı yetkisi bulunmadığından,

evsel katı atık ücret tarifesinin Büyükşehir Belediyesi olan yerlerde Büyükşehir Belediyesi tarafından belirlenmesi gerektiğinden, büyükşehir belediye meclisinin onayını içermeyen evsel katı atık ücret tarifesinin belirlenmesine ilişkin dava konusu Söke Belediye Meclisi kararında yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; katı atık bertaraf tesislerinin kurulması, işletilmesi ve buna bağlı olarak bu tesislere ilişkin tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesi hususunda Büyükşehir Belediyelerinin asli yetkili ve görevli kabul edildiği, ilçe ve/veya ilk kademe belediyelerinin ise, bu süreçte sadece katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonlarına taşımak ile yükümlü kılındıkları; öte yandan 2872 sayılı Kanunun 11. maddesinde;

söz konusu bertaraf tesislerinin işletme, bakım ve onarım masraflarını karşılamak üzere, katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücretinin alınacağının ifade edildiği dikkate alındığında, katı atık bertaraf sürecinde oluşan maliyetlerin bir bütün olarak (toplama, taşıma ve bertaraf) değerlendirilmesi ve bu süreçte oluşan (tüm) giderlerin bu hizmetten yararlananlardan Büyükşehir Belediye Meclisinin onayı ile belirlenecek (tek) katılım ücreti ile karşılanacağı/karşılanması gerektiği belirtilmek suretiyle

istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ilk kademe belediyesi olarak katı atıkların toplama ve taşınmasına ilişkin yetki ve görevlerinin bulunduğu, temyize konu istinaf kararının kendi içinde çelişkili olduğu, ilçe belediyesinin görev alanına giren bir işin yapılması yetkisinin Büyükşehir Belediyesinde olduğunun değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan; anılan Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise; temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, Mahkeme kararını hukuka uygun bulması halinde onayacağı, kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onayacağı, hükme bağlanmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinde, büyükşehir katı atık yönetim plânını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek;

sanayi ve tıbbî atıklara ilişkin hizmetleri yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmış, anılan maddenin 3. fıkrasının (a) bendinde, kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak; (b) bendinde ise, büyükşehir katı atık yönetim plânına uygun olarak, katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna taşımak, ilçe belediyelerinin görev ve yetkileri arasında düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 25. maddesinin 1. fıkrasında ise "Büyükşehir belediye bütçesi ile ilçe belediyelerinden gelen bütçeler büyükşehir belediye meclisine sunulur ve büyükşehir belediye meclisince yatırım ve hizmetler arasında bütünlük sağlayacak biçimde aynen veya değiştirilerek kabul edilir." hükmü bulunmaktadır.

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 11. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle on birinci fıkrasında, büyükşehir belediyeleri ve belediyelerin evsel katı atık bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmekle yükümlü oldukları; bu hizmetten yararlanan ve/veya yararlanacakların, sorumlu yönetimlerin yapacağı yatırım, işletme, bakım, onarım ve ıslah harcamalarına katılmakla yükümlü oldukları; bu hizmetten yararlananlardan, belediye meclisince belirlenecek tarifeye göre katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücreti alınacağı ve bu fıkra uyarınca tahsil edilen ücretlerin katı atıkla ilgili hizmetler dışında kullanılamayacağı kurallarına yer verilmiştir.

Buna göre, ilgili idare tarafından katı atıkla ilgili hizmetlerden bir kısmının sunulması halinde, sunulan hizmetlerle (toplama, taşıma) sınırlı olarak katı atık ücreti belirlenebileceği, toplama ve taşımaya ilişkin olarak belirlenen ücret tarifesinin ise Büyükşehir Belediye meclisi tarafından onaylanarak yürürlüğe konulabileceği anlaşılmıştır.

Bu nedenle; temyize konu İdare Dava Dairesi kararında "katı atık bertaraf sürecinde oluşan maliyetlerin bir bütün olarak (toplama, taşıma ve bertaraf) değerlendirilmesi ve bu süreçte oluşan (tüm) giderlerin bu hizmetten yararlananlardan Büyükşehir Belediye Meclisinin onayı ile belirlenecek (tek) katılım ücreti ile karşılanacağı/karşılanması gerektiği" yolundaki gerekçesi yerinde görülmediğinden, belirtilen gerekçenin çıkarılarak kararın onanması gerektiği sonucuna varılmıştır .