Danıştay 4. Daire E.2023/4640 K.2024/5867

2- ... Valiliği (E-Tebligat) VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Antalya ili, Aksu ilçesi, ... Mahallesi, Deniz kıyısı mevkiinde bulunan Hazine'ye ait taşınmazın 9.340,00 m²'lik kısmı üzerinde turistik tesis (yeşil alan, yol, çamaşırhane, depo, trafo, otopark girişi) yapılmak sureti ile 08/08/2017-03/08/2018 tarihleri arasında işgal edildiğinden bahisle 446.856,85 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora göre, toplam ecrimisil bedelinin 195.560,58 TL olması gerektiği sonucuna varılarak, dava konusu işlemin 251.296,27 TL'lik kısmında hukuka uygunluk, istenilen ecrimisilin 195.560,58 TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin 251.296,27 TL'lik kısmının iptaline, 195.560,58 TL'ye yönelik kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI

Emsal alınan taşınmazın dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğu, emlak vergisi rayiç değerlerinin kıyas alınmadığı, emsale göre %43 oranında ilave değer biçilmesinin somutlaştırılmadığı, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunun kabul gördüğü, muhdesat bedelinin yapı sınıfına göre yüksek belirlendiği, imar barışından yararlanılan alan için crimisil alınamayacağı ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI

Aynı ada ve parsel içinde bulunan taşınmazlar için yapılmış kiralamaların bulunduğu, aynı parselde 1 adet büfe için Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 15/05/2015 tarihinde yapılan Protokolde ilk yıl için 6,00 m²'lik büfe için 10.000,00 TL/m² birim bedeli belirlendiği, dolayısıyla dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DAVALININ SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin 195.560,58 TL ecrimisil tutarı yönünden davanın reddine yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının onanması; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile kararın İdare Mahkemesinin dava konusu işlemin 251.296,27 TL ecrimisil tutarının iptaline yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Davacının, temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar; kararın, dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 195.560,58 TL tutarındaki kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.

Davalı idarenin, kararın dava konusu işlemin 251.296,27 TL ecrimisil tutarının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;

Uyuşmazlıkta, 08/08/2017-03/08/2018 tarihleri arasında davacı tarafından turistik tesiste (yeşil alan, yol, çamaşırhane, depo, trafo, otopark girişi olarak) kullanılmak suretiyle işgal edildiği anlaşılan taşınmaz ile ilgili olarak hükme esas alınan bilirkişi raporunda; Kundu Köyünde Antalya Defterdarlığı tarafından 2010 yılında kiraya verilen taşınmazın m² birim bedeli olan 5,20 TL'nin %33 oranında daha değerli olduğu kabul edilerek güncellenmesi suretiyle 2017 yılı için sabit olmayan yapılar için 11,03 TL/m², sabit yapılar için 31,85 TL/m², 2018 yılı için sabit olmayan yapılar için 11,31 TL/m², sabit yapılar için 35,31 TL/m² birim değeri dikkate alınarak ecrimisil bedelinin tespit edildiği görülmüştür.

Ecrimisilin, işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, işgalcisine sağlamış olduğu ekonomik değer, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, bilirkişilerce ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsal oluşturabilecek yerlerin ecrimisil ve kira bedeli, önceki dönem ecrimisil ve emsal yargı kararları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Dava konusu taşınmaz ile aynı ada ve parselde bulunan Hazineye ait taşınmazın 28.481 m²'lik kısmına turistik tesis yapılmak suretiyle fuzulen işgali nedeniyle, önceki dönem için 604.023,79 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin 02/10/2014 tarih ve 10850 sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle ...

İdare Mahkemesinin E:... sayısı ile açılan davada hükme esas alan bilirkişi raporunda; sabit olmayan kullanımlar yönünden 2013/2014 yılı için 6,82 TL/m², muhdesatlar için ise Mimarlık Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'e göre belirlenen emlak vergisine esas asgari m² birim maliyetler üzerinden hesaplanan %3 bedel dikkate alınmak suretiyle 2013/2014 yılı için 70,17 TL/m² birim bedelleri esas alınarak toplamda 631.282,05 TL ecrimisil bedeli hesaplanması nedeniyle Mahkemece davanın reddine karar verildiği,

anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 06/03/2019 tarih ve E:2016/8903, K:2019/1827 sayılı kararıyla gerekçeli onandığı, karar düzeltme isteminin Danıştay İkinci Dairesinin 29/12/2022 tarih ve E:2021/12170, K:2022/7043 sayılı kararı ile reddedilerek kesinleştiği görülmüştür.

Aynı taşınmazın 4.680,00m²'lik kısmının turizm amaçlı kullanımı suretiyle fuzulen işgali nedeniyle önceki dönem için 641.000,49 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle ...

İdare Mahkemesinin E:... sayısı ile açılan davada hükme esas alınan bilirkişi raporunda, sabit olmayan kullanımlar için 6,82 TL/m², sabit kullanımlar için 75,32 TL/m² birim bedeli üzerinden toplam 732.921,71 TL ecrimisil bedeli hesaplanması nedeniyle Mahkemece davanın reddine karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 25/10/2016 tarih ve E:2016/13464, K:2016/3858 sayılı kararıyla onandığı, karar düzeltme isteminin Danıştay Onuncu Dairesinin 26/12/2019 tarih ve E:2017/487, K:2019/10997 sayılı kararıyla reddedilerek kesinleştiği görülmüştür.

Yine, dava konusu taşınmazın bir önceki dönemi olan 20/09/2016-07/08/2017 tarihleri arasındaki kullanılan kısmı nedeniyle düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayısı ile açılan davada verilen karara karşı tarafların yaptığı istinaf başvurularının reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, tarafların temyizi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 22/10/2024 tarih ve E:2023/5442, K:2024/5865 sayılı kararıyla kısmen bozulmuştur.

Mahkemece; uyuşmazlık konusu dönem için ecrimisil hesabı belirlenirken, bu hususun dikkate alınması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle, dava konusu taşınmaz için ecrimisil hesaplanırken, öncelikle aynı taşınmaz için yargıda kesinleşen birim bedelin emsal olarak alınarak hesaplama yapılması gerektiği açıktır.

Bu durumda, dava konusu taşınmazın önceki döneme ilişkin ecrimisile konu edilen kullanımı nedeniyle belirtilen dosyalarda verilen yargı kararları da dikkate alınarak ve yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması sonucunda bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, temyiz konusu kararın iptale ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.