Danıştay 4. Daire E.2023/5116 K.2024/5447

Dava konusu istem: Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu belirtilen Muğla ili, Milas ilçesi, Meşelik Mahallesi, 244 ada,1 parselde bulunan taşınmazın çevresindeki alanın 26.06.2011-27.07.2015 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiği belirtilerek, 172.406,10-TL ecrimisil belirlenmesine ilişkin ... tarih ve...sayılı Takdir Komisyonu kararı ile ... tarih ve .../... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...3 sayılı kararda; kiralamanın konusu olmayan ve davacının taşınmazı dışında kalan alanlarda varsa kiracılarının fiili kullanımı nedeniyle oluşacak ecrimisil yönünden davacının müteselsilen sorumlu tutulması olanağı bulunmadığı gözönünde bulundurulduğunda, davacının fiilen kullanımında olmadığı anlaşılan,

salt sahibi olduğu taşınmazı üçüncü kişilere kiraya verdiği dönemde taşınmazın sınırları dışında devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kıyı alanının işgal döneminde davacı tarafından kullanılıp kullanılmadığı ve/veya kim tarafından kullanıldığı yolunda herhangi bir belirleme yapılmaksızın salt davacının taşınmazının sınırları dışında kalan alanda bazı yapı ve tesislerin varlığı nedeniyle davacıdan ecrimisil istenmesine ilişkin dava konusu işlemlerde; "şekil, neden ve konu" yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tespit edilen işgallerin ve imalatların davacı tarafından inşa edildiğinin tespiti üzerine ecrimisil salındığı, davacı tarafından söz konusu işgallerin tahliyesinin sağlanmadığı, kıyının doğal haline getirilmediği, idareye sunulan dilekçelerde kiracıların söz konusu işgallerin kendileri ile ilgisinin olmadığını bildirmesi, işgal konusu alanlara tahakkuk edecek ecrimisillerin kiracılar tarafından ödeneceğine ilişkin bir ibare bulunmaması nedeniyle düzenlenen ihbarnameninin usul ve mevzuata uygun oluduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 2. fıkrasında. "Ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." düzenlemesi yer almıştır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75 ve Geçici 3. maddeleri ile 19/06/2007 tarih ve, 26557 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/07/2007 tarihinde yürürlüğe giren Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanan, 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında.

Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan;

belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği. 5. fıkrasında, emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan yerler için, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değerinin dikkate alınacağı.

10. fıkrasında, ecrimisilin tespit ve takdirinde, İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği gibi hususların göz önünde bulundurulacağı.

11. fıkrasında, ecrimisil tespit ve takdir edilirken, Hazine taşınmazının değerini etkileyebilecek; imar durumu,yüzölçümü, niteliği, verimi (tarım arazilerinde), alt yapı hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı, konumu, taşınmazın kullanım şekli ve işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği gibi her türlü ölçütlerin dikkate alınacağı.

12. fıkrasında da; aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurların göz önünde bulundurulacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; ... İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi, ... ada,... parsel sayılı taşınmazın tapuda zeytinlik alan olarak tescilli olduğu, anılan taşınmazda davacının 1/4 oranında hissedar olduğu ve taşınmazı üzerinde bir tatil köyü bulunduğu, taşınmazın deniz tarafında Devletin hüküm ve tasarrufu altında kalan kısımda yapılan inceleme sonucunda, idarenin elemanları tarafından düzenlenen 27.07.2015 tarihli taşınmaz tespit tutanağı ile, "26.06.2011 - 31.12.2014 dönemi için 1.063,80 m², 01.01.2015 tarihinden itibaren 951,88 m² alanın, 910,11 m² kısmı taş döşeme-beton dolgu, 153,69 m² iskele (01.01.2015 tarihinden itibaren iskele 41,67 m²)" kullanımının belirlendiği,

tutanakta davacının işgalci olarak gösterildiği, anılan tutanağa dayanılarak hesaplanan ecrimisil bedelinin ihbarname ile davacıdan istenilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davalı idare elemanlarınca 27.07.2015 tarihli tutanak ve ekli fotoğraflardan yapılan tespitlerden, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın, 26.06.201- 31.12.2014 dönemi için 1.063,80 m², 01.01.2015 tarihinden itibaren, 951,88 m² alanın, 910,11 m² kısmı taş döşeme-beton dolgu, 153,69 m² iskele (01.01.2015 tarihinden itibaren iskele 41,67 m²) olarak kullanılmak suretiyle davacı tarafından işgal edildiği hususunun usulüne uygun olarak tespit edildiği,

davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde, ecrimisile konu Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan alana komşu olan, davacının hisseli olarak mülkiyet sahibi olduğu zeytinlik vasfındaki arazi üzerinde bir tatil köyü işletmesinin bulunduğu, kira sözleşmeleri ile söz konusu işletmenin bulunduğu taşınmazın işletme ve oturum amaçlı olarak kiraya verildiği, daha önceleri de söz konusu yer için kiracı sıfatıyla yer alan kişileri ecrimisil tahakkuk ettirildiğine ilişkin iddia ve itirazların ileri sürüldüğü, müvekkilin söz konusu taşınmazda paylı mülkiyete sahip olduğu,

kabul anlamına gelmemek beraber, takdir edilen ecrimisil bedelinin taşınmazda pay sahibi olan diğer paydaşlara da gönderilmesi gerektiğine ilişkin iddia ve itirazlar ileri sürüldüğü, ayrıca, davacı tarafından, ecrimisil ihbarnamesine karşı davalı idareye yapılan itiraz dilekçesinde de, müvekkilin taşınmaz üzerinde paylı mülkiyete sahip olduğu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, idare tarafından diğer paydaşlar adına da ecrimisil tahakkuk ettirilmesi gerektiğine ilişkin iddia ve itirazlar ileri sürüldüğü görülmektedir.

Bu durumda, davacı tarafından fuzulen işgal edildiği sabit olan taşınmazın dava konusu edilen ecrimisil bedelinin, davacının iddia ve itirazları da değerlendirilmek suretiyle, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği hususunun Mahkemesince, gerekirse mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle incelenmesi gerekmektedir.