Danıştay 4. Daire E.2023/5418 K.2024/7718

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beykoz İlçesi, ... Mevkii, ... ve ... parsel sayılı Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan 8.550 m²'lik taşınmazın üzerine tek katlı yapı, müştemilat, mobo, plaj ve otopark yapılmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 02/05/2013-11/08/2016 dönemi için 923.225,80-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesi düzenlenen bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, taşınmazın denize-boğaza cepheli konumda olduğu, güvenlik, kabinler, duş, wc ve plaj olarak davacı tarafından kullanıldığı, taşınmazın plaj olarak kullanım durumunun değerlendirmede dikkate alındığı, bulunduğu yer ve konumu itibariyle mevcut kullanımına uygun konumda olduğu, ulaşım sorununun bulunmadığı, belediye hizmetlerinden yararlandığı, taşınmazın ticari amaçla kullanıldığı,

taşınmazın mevcut kullanım şekliyle ecrimisil gerektirir nitelikte olduğu, ancak işgal dönemi için 610.177,71-TL olarak ecrimisil istenebileceğinin anlaşılması karşısında, dava konusu işlemin 610.177,71-TL ecrimisile ait kısmının hukuka uygun, bu tutarı aşan 313.048,09-TL kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 313.048,09-TL'lik ilişkin kısmın iptaline, 610.177,71-TL’lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu yerin ticari amaçla kullanıldığı, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, kararın aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde; "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminatı; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında.

"Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan;

belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." düzenlemesi yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mevkii, ... ve ... parsel sayılı Devletin hüküm ve tasarrusu altında bulunan 8.550 m²'lik taşınmazın üzerine tek katlı yapı, müştemilat, mobo, plaj ve otopark yapılmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 02.05.2013-11.08.2016 (3 yıl 3 ay 10 gün) dönemi için 923.225,80-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda; emsal-4 olarak gösterilen taşınmazın İstanbul ili, Beykoz İlçesi, ... mevkii, ... ve ... parsel nolu taşınmazın önüne isabet eden, Devletin hüküm ve tasarrusu altında bulunan restaurant ve çay bahçesi olarak 560 m2'si şgal edilen taşınmaz olduğu, bu taşınmazın fuzulen işgali sebebiyle 60.824,28-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ...

İdare Mahkemesinde E:... sayılı dava açıldığı, yapılan inceleme sonucunda 2013 yılı m2 birim değerinin idare takdiri olan 30,00-TL olarak kabul edildiği ve davanın reddine karar verildiği, taraflarca temyiz edilmeyen bu kararın kesinleştiğinin görüldüğü, dava konusu taşınmazın da emsal olarak gösterilen taşınmaz ile aynı ada ve parselde yer aldığı, taşınmazın ticari sirkülasyonunun dikkate alındığı ve taşınmazın dört numaralı emsal taşınmazdan 1/3 oranında daha az değerli olduğu ve 2013 yılı m2 birim değerinin 20,00-TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Bu durumda, idarece dava konusu taşınmazın 2013 yılı m2 birim değerinin 30,00-TL olarak hesaplanmasına rağmen, bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın (emsal taşınmaza göre) ticari sirkülasyon yönünden 1/3 oranında daha az olduğu yönündeki tespitin somut ve yeterli dayanağının bulunmadığı, bu sebeple bilirkişilerce tespit edilen 20,00-TL/m2 birim bedelinin taşınmazın gerçek ecrimisil bedelinin tespiti için yeterli bir veri olarak kabul edilemeyeceğinden, temyize konu kararın iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.