Danıştay 4. Daire E.2023/5768 K.2024/8067

2- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada, ... parsel nolu taşınmazın ön kısmında yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanın 366,31 m²'lik kısmının "restoran ve bahçesi" yapılmak suretiyle 02/05/2013-15/08/2017 dönemleri arasında işgal edildiğinden bahisle 1.041.156,94 TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... dosya nolu ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora göre, taşınmazın işgalinden dolayı istenebilecek ecrimisil bedelinin 870.062,14 TL olabileceği anlaşılmakla, idarece fazladan tahakkuk ettirilen 171.094,80 TL ecrilmisilde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 171.094,80 TL'lik kısmının iptaline, 870.062,14 TL’lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporda, davacı tarafından 463,80 m² alanın restoran olarak kullanıldığı, bu alanın 12,50 m²'lik kısmının ... Anonim Şirketine ait olduğu, diğer kısmın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan alanda kaldığı, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanın 240,00 m²'lik kısmının ...

A.Ş.'ne tahsis edildiği, tahsis edilen alan ve kurum adına kayıtlı alanın toplam 252,50 m²'lik alanın bu Kurum tarafından davacıya kiralandığı, bu kiralamada 2015 yılı için belirlenen kira bedelinin 1.900,99 TL/m² olduğu, aynı taşınmazın kiraya verilen kısmının ecrimisile konu edilen diğer kısmı için de emsal nitelikte kabul edilebileceği belirtilerek, davalı idarece 2015 yılı için 735,39 TL/m² birim bedeli olarak ecrimisil takdir edilmiş olması ve bu bedele yeniden değerleme oranları uygulandığında kiralama bedelinin altında kaldığı dikkate alındığında, idarece tespit ve takdir edilen m² birim bedelinin fahiş olmadığı;

ecrimisile esas alınan tespitin 05/11/2018 tarihinde gerçekleştirildiği, bu tespite göre 02/05/2013-05/11/2013 tarihleri arası dönemi kapsayan ecrimisil kısmında zamanaşımı bulunduğu; dolayısıyla, anılan döneme isabet eden 46.578,71 TL ecrimisil bedeli yönünden işlemin hukuka aykırı olduğu; ayrıca, ecrimisile konu edilen taşınmazın 240,00 m²'lik kısmının taşınmazın tahsis edildiği kurum tarafından davacıya kiralandığı,

bu haliyle davacının füzüli şagil sayılamayacağından bu alana isabet eden 651.630, 52 TL ecrimisil bedeli yönünden de işlemin hukuka aykırı olduğu anlaşılmakla, tespite konu taşınmazın ancak 126,31 m²'lik bölümü için 06/11/2013-15/08/2017 arası dönemi kapsayacak şekilde ecrimisil takdir edilebileceği, buna göre işlemin 342.947,71 TL'lik (2013 için 4.784,16 TL, 2014 için 88.417,00 TL, 2015 için 92.886,48 TL, 2016 için 95.477,98 TL, 2017 için 61.382,09 TL) kısmının hukuka uygun olduğu,

bu miktarı aşan 698.209,23 TL'lik kısmının ise hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle, davacı istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin 698.209,23 TL'lik kısmının iptaline, 342.947,71 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI

Taşınmazın 113,81 m²'lik kısmının yılın dört ayı kullanıldığı, oniki ay üzerinden hesaplamanın hatalı olduğu, kiracılık sıfatının devam ettiği, fuzuli şagil olmadığı ve ecrimisil istenemeyeceği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI

Tespit tarihinden geriye doğru beş yıl için ecrimisil istenebileceği, iskele amacıyla otuz yıl süreyle bedelsiz kullanım izni verildiği halde, sözleşmeye aykırı davranıldığı, ecrimisil tutarının istenilmesi haklı ve hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DAVALININ SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada, ... parsel nolu taşınmazın ön kısmında yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanın 366,31 m²'lik kısmının "restoran ve bahçesi" yapılmak suretiyle 02/05/2013-15/08/2017 dönemleri arasında işgal edildiğinden bahisle 1.041.156,94 TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... dosya nolu ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz" hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak Maliye Bakanlığınca çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Ecrimisil: "Hazine taşınmazının, idarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, idarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalden önceki hâliyle elde edilebilecek muhtemel gelir esas alınarak idarece talep edilen tazminat; "Fuzuli Şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Milli Emlak Dairesi ile Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş. Arasında imzalanan 18/09/2013 tarihli Kullanma İzni Sözleşmesinin;

1. maddesinde,

"İli: İstanbul

İlçesi: Beşiktaş

Mahalle/Köyü:...

Mevkii: ... ada, ... parselin önüne isabet eden alan

Yüzölçümü:240,00 m²

Cinsi: Deniz dolgu

Sınırları:

Niteliği: Eski Kuruçeşme İskelesi",

2. maddesinde, "Yukarıda niteliği ve diğer özellikleri belirtilen taşınmaz/alan üzerinde onaylı imar planı ve uygulama projesine uygun olarak İskele amacıyla kullanma izni verilmiştir.

Kullanma izin süresince, idarece izin verilmedikçe, izin sahibi kullanma izninin ve taşınmazın/alanın kullanım amacını değiştiremez ve amaç dışı kullanamaz, kullanma izni verilen taşınmazın/alanın sınırlarını genişletemez ve değiştiremez.

Kullanma izni süresi: 30 (Otuz) yıldır.

İzin süresi, 04/03/2013 tarihinde başlamıştır." denilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan (eski Kuruçeşme İskelesinin bulunduğu) deniz dolgusu 463,80 m²'lik alanın davacı tarafından restoran ve çay bahçesi olarak kullanıldığı, alanın 240,00 m²'lik kısmının 04/03/2013 tarihinden itibaren Kullanım İzni Sözleşmesi ile "iskele amacıyla kullanması şartıyla" bedelsiz olarak Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş.'ne tahsis edildiği halde, alanın 23/06/2015 tarihli Kira Sözleşmesi turistik amaçlı işyeri kiraya vermek suretiyle gelir elde edildiği, bedelsiz devredilen taşınmazın Kullanma İzni Sözleşmesinde belirtilen tahsis amacı dışında kullanılması nedeniyle, idarenin bu alan için ecrimisil istemesine yönelik olarak tesis ettiği işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu durumda, davacının temyiz isteminin reddi ile davanın reddine ilişkin İdare Dava Daire kararının onanması; tahsis amacına aykırı olarak kullanılan alanın da fuzulen işgal edildiği anlaşılmakla, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile bu alana yönelik olarak tahakkuk ettirilen ecrimisil tutarı da dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu işgal edilen toplam alandan çıkarılmak suretiyle verilen İdare Dava Dairesi kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.