Danıştay 4. Daire E.2023/5958 K.2024/7881

1- ... Sanayi Turizm ve Ticaret Anonim Şirketi 2- ... İnşaat Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, ... Mahallesi mevkisinde bulunan ve tamamı Hazineye ait olan 25.200,00 m² taşınmazın 15.291,00 m²'sinin üzerine şantiye (İBBB Kabataş Meydanı ve Transfer Merkezi Projesi Şantiye Sahası) yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 01/07/2016-14/08/2017 tarihleri arasındaki dönem için davacılardan 10.511.606,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idare tarafından 14/08/2017 tarihinde yapılan tespitte, 25.200,00 m² taşınmazın davacıların işgalinde/tasarrufunda olduğunun tespit edildiği, ancak taşınmazın bir kısmının belediyenin de talebi doğrultusunda insanların güvenliği için yaya ve taşıt yoluna ayrıldığı, bu haliyle güvenlik gerekçesiyle ayrılan kısımların davacılar tarafından kendi çıkar ve faaliyet amaçlarına göre kullanıldığına dair yeterli bir tespit yapılmadığı,

25.200,00 m² taşınmazın hangi kısmının davacıların tasarrufunda olduğu hangi kısmının ise işgalli olduğu hususunun açık bir şekilde tespit tutanağında belirtilmediği, dolayısıyla etrafı çevrili 25.200,00 m² alandan davacının tasarrufundan olan 9.990,00 m²'lik alan düşülerek geri kalan alanın işgalli olduğu gerekçesiyle düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, uyuşmazlık konusu taşınmazın 9.990,00 m²'lik kısmının davacılara tahsisli olduğu, davacıların kullandığı alanın hangi kısmının tahsisli hangi kısmının işgalli olduğunu gösteren belgelerin daha önce dava dosyasına sunulduğu, bununla birlikte, söz konusu taşınmaz ile ilgili olarak davacı ile imzalanmış geçerli bir protokolün ya da kira sözleşmesinin de bulunmadığı, işgalci konumunda olan davacılardan ecrimisil istenilmesinin yerinde olduğu, dolayısıyla temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında. "Ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibarıyla asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Bununla birlikte, 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde;

tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir.".

5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır.

Bakılmakta olan davada; her ne kadar İdare Mahkemesince, Hazineye ait 25.200,00 m² taşınmazın hangi kısmının davacıların tasarrufunda olduğu hangi kısmının ise işgalli olduğu hususu açık bir şekilde tespit tutanağında belirtilmeksizin, etrafı çevrili 25.200,00 m² alandan davacının tasarrufundan olan 9.990,00 m²'lik alan düşülerek geri kalan alanın işgalli olduğundan bahisle ecrimisil ihbarnamesi düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptal kararı verilmiş ve Bölge İdare Mahkemesince de bu gerekçe yerinde görülerek istinaf başvurusu reddedilmiş ise de;

davacılar tarafından, söz konusu 25.200,00 m²'lik alanın tamamının etrafının çevrilerek kullanıldığı dikkate alındığında, davacının tasarrufundan olan 9.990,00 m²'lik alan düşülerek işgal edilen alanın hesaplanmasının yerinde olduğu ve bu alan üzerinden ecrimisil istenebileceği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile tarafların iddiaları da göz önünde bulundurularak, gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle davalı idarece tespit edilen işgal alanı üzerinden hesaplanan ecrimisil bedelinin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesiyle 336 sayılı Milli Emlak Tebliği'nin 5. maddesi uyarınca hukuka uygun olup olmadığının saptanması ve buna göre bir karar verilmesi gerekirken, aksi yönde verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.