Danıştay 4. Daire E.2023/6694 K.2023/6866

Dava konusu istem: Samsun ili, Kavak ilçesi, ... (...) Mahallesi, tapunun ... ada, ... numaralı parselinde bulunan ve davacı tarafından işletilen lokanta ve ek binanın, ruhsatsız olarak işletildiğinden bahisle mühürlenmesine ilişkin 02/05/2017 tarihli işyeri kapatma ve mühürleme tutanağının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; her ne kadar davalı idare tarafından yapılan denetimlerde tutulan tutanaklarda ve dava konusu işyeri kapatma ve mühürleme tutanağında, mühürlemeye konu davacı tarafından yapılan 580 m2 büyüklüğündeki yapıların, lokanta, et, ızgara, bakkal ve tekel bayii faaliyet konulu 40 m2 büyüklüğündeki işyerine ek olarak yapıldığı belirtilmiş ise de, belirtilen yapıların gerek kullanım amacı ve gerekse büyüklüğü dikkate alındığında eklenti niteliğinde değil,

yeni bir yapı ve işyeri niteliğinde olduğu kanaatine ulaşıldığından ve mühürlemeye konu işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan işletildiğinin sabit olduğu görüldüğünden, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmayan 580 m2 büyüklüğündeki işyerinin, anılan Yönetmeliğin 6. maddesinde belirtilen emredici hüküm dikkate alınarak davalı idarece kapatılmasına yönelik tesis edilen dava konusu işyeri kapatma ve mühürleme tutanağında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince.

Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca, ruhsatsız olarak faaliyette bulunan işyerlerini faaliyetten men etme yetkisinin Belediye Encümenine ait olması, dava konusu işlemin ise idarenin yetkili olmayan birimleri tarafından tesis edildiğinin görülmesi karşısında, davacıya ait işyerinin faaliyetten men edilmesini konu edinen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gibi işlemde, işlemin hangi mevzuata dayanılarak tesis edildiğinin belirtilmediği görülmekte olup, anılan hususun işlemin yargısal denetimi yönünden önem taşıdığı,

dolayısıyla yasal dayanağı belirtilmeyen işlemin bu yönden de hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığından, davanın reddine yönelik İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin...günlü, E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, uyuşmazlığa konu işyerinin ruhsatsız olarak işletildiğinin yapılan kontrollerde tespit edilmesi üzerine noksanlıkların tamamlanması için davacıya 1 aylık süre verildiği, verilen süre içerisinde noksanlıkların giderilmediği, mühürlemenin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca tesis edildiği, bu hususun mühürlemeye ilişkin fotoğraflarda sabit olduğu, işlemin dayanağının açık bir şekilde belirtildiği, bu kapsamda usul ve yasaya aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava; Samsun ili, Kavak ilçesi, ... (...) Mahallesi, tapunun ... ada ... numaralı parselinde bulunan ve davacı tarafından işletilen lokanta ve ek binanın, ruhsatsız olarak işletildiğinden bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği'nin 6. maddesi uyarınca mühürlenmesine ilişkin 02/05/2017 tarihli işyeri kapatma ve mühürleme tutanağının iptali istemiyle açılmıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,

b) Çevre kirliliğine yol açmamak,

c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." kuralı, Kanunun 6. maddesinin 2. fıkrasında "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmü yer almıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır" hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Ankara-Samsun Yolu üzerinde yer alan 40 m2 büyüklüğündeki işyerine lokanta, et, ızgara, bakkal ve tekel bayii faaliyet konusunda ... tarih ve ... sıra numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmiş olup taşınmazın bir diğer hissedarı tarafından verilen 16/03/2017 tarihli şikayet dilekçesi ile anılan taşınmaza davacı tarafından üzeri kapalı mutfak, depo, et pişirme yeri gibi niteliklerde toplam 580 m2 büyüklüğünde ek yapı yapıldığı ve bu yapıların içerisine masa ve sandalye konulduğunun bildirilmesi üzerine,

davalı idare tarafından 23/03/2017 tarihinde yapılan kontrolle bu hususlar tespit edilerek tutanak altına alınmış ve davacıya noksanlıkların giderilmesi için bir aylık süre verilmiş olup noksanlıkların belirtilen süre içerisinde giderilmediğinin 28/04/2017 tarihinde yapılan kontrolde tespiti üzerine Kavak Belediye Başkanlığı'nın... tarih ve ... sayılı işlemiyle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği'nin 6. maddesi uyarınca işyerinin mühürlenmesi kararı alındığı, alınan kararın gereği olarak Zabıtalarca işyerinin 02/05/2017 tarihinde mühürlenmesi üzerine bakılan davanın açıldığı görülmektedir.

Daire kararında, her ne kadar ruhsatsız olarak faaliyette bulunan işyerlerini faaliyetten men etme yetkisinin Belediye Encümenine ait olması, dava konusu işlemin ise idarenin yetkili olmayan birimleri tarafından tesis edildiği ve hangi mevzuat uyarınca tesis edildiğinin belirtilmediği gerekçesi ile işlemin iptaline karar verilmiş ise de işyerinin kapatılması ve mühürlenmesine ilişkin 02/05/2017 tarihli dava konusu tutanağın dayanağı, Kavak Belediye Başkanlığı'nın... tarih ve ...sayılı,

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği'nin 6. maddesi uyarınca işyerinin mühürlenmesine ilişkin olur işlemi olduğu hususu gözetilmeksizin eksik inceleme yapıldığı ayrıca; davacıya ait işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet alanının 40 m2 olarak belirtildiği halde, işyerinde yapılan denetim sonucunda, işyerinde faaliyet alanının imara aykırı olarak 580 m2 arttırıldığının somut olarak tespit edildiği, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre imara aykırılıkların mevzuata uygun olmayan bir unsur olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca verilen süre içerisinde aykırılıkların giderilmediğinin tespiti üzerine işyerinin, imara aykırı yapılarla faaliyet alanının genişletilmesi mevzuata aykırılık teşkil ettiğinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar faaliyetten men edilerek mühürlenmesine yönelik tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.