Danıştay 4. Daire E.2023/7358 K.2023/5082

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Aydın ili, Efeler İlçesi, … Mahallesi … Bulvarı No:… adresinde bulunan … unvanı ile faliyet gösteren iş yerine ilişkin olarak müstakil bina şartı koşullarına aykırılığın devam ettiğinden bahisle, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline dair … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta, … Karadeniz Ekmek Fırını unvanı ile faliyet gösteren iş yeri ruhsatının iptal edildiğine dair işlemin davacıya 27/10/2021 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihten itibaren altmış günlük dava açma süresinin işlemeye başladığı, davacı tarafından bu işleme karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi kapsamında işlemeye başlayan ve dava açma süresi olan en geç 27/12/2021 tarihine kadar başvuruda bulunması ya da dava açması gerekirken, bu tarih geçirildikten sonra 10/02/2022 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle, süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu idari işlemde idareye başvuru ve/veya dava yolu hakkında hiçbir bilgilendirme yapılmadığı, usulüne uygun şekilde tebliğ edilmeyen, yasal başvuru, dava ve haklar konusunda bilgi içermeyen belgeye dayanılamayacağı, Anayasa'nın 40. maddesi uyarınca Devlet işlemlerinde ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğu, hak arama hürriyetinin ihlal edildiği, dava konusu fırına ilişkin işletme kayıt belgesinin bulunduğu ve yapıya ait yapı kayıt belgesi düzenlendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ

Abdülaziz ULUBATLI

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava; Aydın ili, Efeler İlçesi, … Mahallesi … Bulvarı No:… adresinde bulunan … unvanı ile faliyet gösteren işyerine ilişkin olarak müstakil bina şartı koşullarına aykırılığın devam ettiğinden bahisle, işyeri açma ve çalışma ruhsatının … tarih ve E:… sayılı işlemi ile iptal edildiği ve bu işlemin işyeri sahibi olan davacıya 27/10/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafından, ruhsatın iptaline ilişkin … tarih E:… sayılı işlemin iptal edilmesi ve ruhsat verilmesi talebiyle 07/02/2022 tarihinde davalı idareye başvurusu üzerine, başvurusunun reddine ilişkin olarak tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde; dava açma sürelerinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu belirtilmiş, yine aynı Kanun'un 10. maddesinde. "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem ve eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.

Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden, … tarih ve E:… sayılı davalı idare yazısı ile dava konusu ekmek fırını ruhsatının iptal edildiği hususunun davacıya bildirildiği, bu yazının aynı gün elden tebliğ edildiği, davacı vekilinin 07/02/2022 tarihli dilekçesiyle ruhsat iptali işleminin iptal edilerek, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle davalı idareye başvurduğu, başvuru üzerine, dava konusu … tarih ve … sayılı işlemle, söz konusu ruhsatın iptal edildiğinin bildirildiği belirtilerek, istemin reddedildiği anlaşılmıştır.

İlgililerin Anayasa ile güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerden olan çalışma özgürlüğünü kullanabilmeleri için gerekli işlemin yapılmasını idareden 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında her zaman isteyebilecekleri ve yapılan her yeni başvuru üzerine idarece tesis edilecek işleme karşı 2577 sayılı Kanun'un anılan maddesinde öngörülen süreler içinde dava açabileceğinin kabulü gerekmektedir.

Bu durumda, davacının işyeri hakkında tesis edilen ruhsat iptali işleminin kaldırılarak, yeniden ruhsat verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin olarak tesis edilen 08/02/2022 tarihli işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle 10/02/2022 tarihinde açılan davanın yasal süresi içinde bulunduğu sonucuna varıldığından, temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.