Danıştay 4. Daire E.2023/7740 K.2023/6816

Dava konusu istem: Davacının, Antalya ili, Alanya ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesinde işletmekte olduğu işyerinin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı olmadığından bahisle mühürlenmesine ilişkin Alanya Belediyesinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda.

Mahkemenin 24/10/2017 tarihli ara kararı ile davalı idareden; davacıya ait otel ile dava konusu "... " isimli restaurantın bulunduğu yerleri gösterir plan pafta ve krokisi ile dava konusu "... " isimli restaurantın, davacıya ait otel içerisinde mi yoksa otel dışında başka bir adreste bağımsız olarak faaliyet gösterdiğinin sorulduğu, davalı idare tarafından verilen cevabi yazıda; "... " isimli restaurantın otelin dışında bulunduğu ve tabelasının otel işletmesinden farklı olduğunun bildirildiği, mevzuat hükümlerine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağının açık olduğu,

kapatma kararından sonra yapılacak yeni ruhsat başvurularının bu hükmün uygulanması yönünden bir etkisinin bulunmayacağı, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle davacı şirketin ruhsat almadan faaliyette bulunduğunun sabit olduğu, bu haliyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; "... " adlı restaurantın vergi levhasının kendisine ait olduğu ve yine kendisine ait otelin tam altında yer aldığı, mahkemenin keşif ve bilirkişi incelemesi yapmaksızın, davalı idarenin soyut beyanlarına dayalı olarak hüküm kurduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Antalya ili, Alanya ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesinde bulunan "... " isimli işyerinde, işyeri çalışanlarınca müşteriye faaliyetler duyurulurken müşterileri ve çevreyi rahatsız eden yöntemlerin (hanutçuluk) kullanılması nedeni ile Alanya Emniyet Müdürlüğü ekipleri ve belediye zabıta ekiplerince denetim yapıldığı, söz konusu işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunmadığının tespit edilmesi üzerine tesis edilen, işyerinin mühürlemeye hazır hale getirilmesine ilişkin Alanya Belediyesi'nin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, dosyanın taraflar ve ilgililerce incelenmesi, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kuralına yer verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Ancak genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz. Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu belgelendirmedikçe, bilirkişi olarak görevlendirilemez." kuralı yer almaktadır.

6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun 3. maddesinin 2. ve 3. fıkralarında, "Bilirkişi, raporunda çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlar dışında açıklama yapamaz; hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz. Genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." kuralı yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, idari yargılama usulünde bilirkişi incelemesinin, aksi 2577 sayılı Kanun'da belirtilemedikçe, 6100 sayılı Kanun uyarınca gerçekleştirileceği, uyuşmazlığın çözümü için özel ve teknik bir bilginin önemi bulunması hâlinde mahkemenin bilirkişinin oy ve görüşüne başvurabileceği, genel bilgi veya tecrübeyle çözülebilecek uyuşmazlıklarda bilirkişi incelemesi yaptıramayacağı ve her hâlükârda hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözülebilecek uyuşmazlıklarda bilirkişi incelemesi yaptırılamayacağı anlaşılmaktadır.

İncelenen mevzuat hükümleri çerçevesinde dava konusu işlem değerlendirildiğinde, Mahkemenin ... tarih ve E:... sayılı ara kararıyla, davalı idareden, "1-)Davacıya ait otel ile dava konusu ''...'' isimli restaurantın, bulunduğu yerleri gösterir plan paftası ve krokisinde onaylı - okunaklı belgelerin istenmesine, 2-) Davacıya ait otel ile dava konusu ''...'' isimli restaurantın adreslerinin sorulmasına, 3-) Dava konusu ''...'' isimli restaurantın, davacıya ait otel içerisinde mi yoksa otel dışında başka bir adreste bağımsız olarak faaliyet gösterdiğinin sorulmasına" karar verildiği;

ancak idare tarafından sunulan 13/11/2017 tarihli ara kararına cevap dilekçesinde, işyerinin davacıya ait otelin altında bulunup bulunmadığı olgusunun, somut olarak ortaya konulamadığı, buna karşın dava konusu işyerinin, davacıya ait otelin işletme izin belgesinde yer alan 1561 m² alanın bir parçası olup olmadığı hususu netleştirilmeden uyuşmazlığın çözümlenemeyeceği anlaşılmıştır.

Bu durumda, istinaf başvurusunun kabulüyle uyuşmazlığın çözümü için keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle verilen mahkeme kararına karşı istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.