Danıştay 4. Daire E.2023/7837 K.2023/6171

Dava konusu istem: Samsun ili, İlkadım ilçesi, … Mahallesi, … Sokak No:… adresinde, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer alan ve davacı tarafından devralınarak işletilen ekmek fırını niteliğindeki işyerine ait … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, faaliyetin terkedildiği ve işyerinin kapatıldığı gerekçesiyle iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

Mahkemenin 22/02/2017 tarihli ara kararında "Davacının işyeri ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin hangi mevzuatın kaçıncı maddesi uyarınca tesis edildiği sorularak, bu hususa ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesi" üzerine davalı idare tarafından 09/03/2017 tarihinde Mahkeme kaydına giren dilekçeyle verilen cevapta "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesindeki intibak koşullarının oluşmaması sebebiyle iptal edildiğinin" belirtildiğinin görüldüğü,

bu durumda, işyeri işletme faaliyetine ara verilmesi durumunda ruhsatın iptal edileceğine ilişkin bir hususun İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesinde belirtilen durumların hiç birisine girmediğinden, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Samsun Fırıncılar Odasının … tarih ve … sayılı yazısı üzerine, 15/10/2012 tarihinde işyerine gidilerek yapılan denetimde işyerinin kapalı olduğu, faaliyette olmadığı, camekanında "Kiralık Ekmek Fırını" ilanının asılı olduğunun tespit edilmesi üzerine davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanunun 6/2. maddesinde, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır hükmü yer almış.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin tanımlar başlıklı 4. maddesinin (a) bendinde, Yetkili İdarenin, Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesi, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesi, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye... tüzel kişiliğini, (n) bendinde.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının, yetkili idareler tarafından bu yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izni, ifade ettiği. 6. maddesinin 1. ve 2. fıkrasında, 'yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz.

İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.

İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz' hükmüne "İşletmecinin değişmesi ve işyerinin nakli" başlıklı 8. maddesinde, Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile gayrisıhhî müesseseler hariç olmak üzere, sıhhî işyerleri için adresin değişmemesi kaydıyla faaliyet konusunun değiştiği durumlarda ruhsat başvurusunda bulunulması halinde, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenlenir. İşyerine yeni ortak alınması veya ortaklardan birinin ayrılması durumunda yeni ruhsat düzenlenmez.

İşyerinin başka bir adrese nakledilmesi halinde yeniden ruhsatlandırılması esastır. Mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni ruhsat düzenlenmez. Ruhsatta yer alan bilgiler güncellenir. İşyeri sahibinin ölümü halinde, yeni ruhsat düzenlenmeksizin kanunî mirasçıları adına eski ruhsatın intibakı yapılır.

Ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesi zorunludur. Bu süre mirasçılar için altı ay olarak uygulanır. Süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verilir. Bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsat iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer alan ve davacı tarafından devralınarak işletilen ekmek fırını niteliğindeki işyerine ait 19/01/2011 tarih ve 11 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, faaliyetin terkedildiği ve işyerinin kapatıldığı gerekçesiyle iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemin tesisi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Mahallesi, ...

Sokak, No:... adresinde, tapunun ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı üzerinde işletilen fırın niteliğindeki işyerinin davacı tarafından 2010 yılında devralındığı ve ... günlü, ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınarak işletilmeye başlanıldığı, Samsun Fırıncılar Odası tarafından idareye gönderilen 09/10/2012 günlü yazıda, davacının faaliyetini sonlandırdığı ve maliye kaydını kapattığının belirtilmesi üzerine ekipler tarafından işyerinde denetim yapıldığı,

yapılan denetim sonucu davacının işyerinin vergi kaydını 24/01/2012 tarihinde kapattığı, işyeri camında "kiralık ekmek fırını" ilanının yazılı olduğu tespit edilerek tutanak tutulduğu, bunun üzerine ... günlü, ... sayılı ruhsatın iptal edilerek durumun fırıncılar odasına bildirildiği, davacı tarafından 28/03/2016 tarihinde verilen dilekçe ile kazanılmış haklarının korunması ve iptal edilen ruhsatın kendisine geri verilmesi isteminde bulunulduğu, vergi kaydı kapatılan ve faaliyeti fiilen sona erdirilen işyeri için kazanılmış hakkın bulunmayacağı belirtilerek davacının ruhsatının geri verilmesi isteminin reddedildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar

Mahkemenin 22/02/2017 tarihli ara kararı ile işlemin hukuki dayanağının sorulması üzerine davalı idarece İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 8.maddesindeki intibak koşullarının oluşmaması sebebiyle işlemin tesis edildiği belirtilmiş ise de.

2010 yılında devralındığı ve ... günlü, ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınarak işletilmeye başlandığı anlaşılan ekmek fırının bir yıl kadar aktif faaliyet gösterdikten sonra 24/01/2012 tarihi itibarıyla vergi kaydının kapatılmış olduğu, davalı idarenin yerinde yaptığı 15/10/2/012 tarihli denetimde de dükkanın boş olup camında kiralık ilanının asılı olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde; işyerinde aktif faaliyetin sonlandırılmış olduğu hususunun açık olduğu,

ekmek fırını faaliyeti göstermek üzere alınan işyeri açma ve çalışma ruhsatının ayakta kalmasının gerekçesini oluşturan ekmek yapma faaliyeti fiili olarak devam etmediğinden davaya konu edilen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının hukuki bir dayanağı kalmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu İdare Dava Dairesi karararının bozulması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.