Danıştay 4. Daire E.2023/8150 K.2023/7307

Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul ili, Bahçelievler ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... Sokak, No:... adresinde kafeterya olarak faaliyet gösterilen yere ilişkin işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusu üzerine, söz konusu talebinin anılan iş yerinin bodrum katta olması nedeniyle fenni ve sıhhi yönden uygun bulunmamasına ilişkin Bahçelievler Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının iş yerinde ruhsat verilmesine yönelik başvurusu, ruhsata konu taşınmazın fenni ve sıhhi yönden uygun olmadığından bahisle reddedilmiş ise de, dava konusu işlemin dayanağı açıkça belirtilmediği, söz konusu işlemin hangi mevzuat esas alınarak, hangi standartlar gözetilerek tesis edildiği, ne dava konusu işlemde ne de dayanak raporda belirtilmediği,

davacıya ait iş yerinin taşıması gereken şartların bir mevzuat işaret edilerek belirtilmesi ve böylece bir yandan eksikliğin/aykırılığın niteliği ve giderilmesi bakımından ilgili kişinin yönlendirilmesi bir yandan da Mahkemelerce yapılacak hukuki denetime elverişli bir işlem tesis edilmesi gerekir iken; söz konusu unsurları ihtiva etmeyen, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacının ruhsat başvurusunun davalı idarece İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca değerlendirildiğinin açık olduğu, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 4. maddesindeki düzenleme gereğince açılacak işyerinin imara uygun olması gerektiği, dava konusu işyerinin, tapu örneğinden, 1 bodrum, 1 zemin ve 5 normal kattan oluşan apartmanın, bodrum katında olduğunun anlaşıldığı,

İstanbul İmar Yönetmeliğinde, iç yükseklikler başlıklı 8.02 maddesinde "her türlü oyun salonları, kahvehane, gazino ve gece kulübü, birahane, diskotek, içkili lokantalar, taverna, bar ve benzeri halkın toplu olarak uzun süre kaldığı mahallerin taban döşeme üzerinden tavan altına kadar iç yüksekliğinin 3.50m. den az olamaz" düzenlemesi yer aldığı, bu düzenlemenin üst norm niteliğindeki mevzuata aykırılık taşımadığı, uyuşmazlık konusu olayda, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusu üzerine davalı idarece iş yerinde yapılan denetim sonucu hazırlanan 24/12/2019 tarihli raporda; iş yerinin bodrum katta olduğu,

yeterli güneş ışığı ve oksijen almadığı, doğal afetlerde ve asayiş olaylarında tahliye ve müdahaleye elverişsiz olduğu, havalandırma tesisatının yetersiz olduğu nedenleriyle fenni ve sıhhi yönden uygun bulunmadığı şeklinde görüş bildirilmiş ise de halkın toplu olarak uzun süre kaldığı mahal niteliğindeki ihtilafa konu işyerinin yukarıda yer verilen İstanbul İmar Yönetmeliğinde yer alan kurallara uygun olup olmadığı yönünden bir değerlendirme yapılmadığı,

bu durumda davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusuna konu iş yerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ekinde yer alan (Ek 1) "Sıhhi Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranacak Niteliklere" ve İstanbul İmar Yönetmeliğine uygun olup olmadığı yönleriyle inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle, herhangi bir hukuka aykırılığın tespiti halinde aykırılığın gerekçeleri de ortaya konularak ruhsat başvurusunun sonuçlandırılması gerekirken eksik inceleme sonucu davacının başvurusunun reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçelerle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının ruhsat başvurusu üzerine işyeri tespit tutanağı düzenlendikten sonra 24/12/2019 tarihli rapor hazırlandığı, fenni ve sıhhi yönden uygun olmadığının bildirildiği, İşyeri Açma ve Çalışma Yönetmeliğine göre sıhhi işyerlerinde aranacak şartların belirtildiği ve söz konusu işyerinin bu şartları taşımadığı, işyeri sorumlusunun sigortasız olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından İstanbul ili, Bahçelievler ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... Sokak, No:... adresinin bodrum katında bulunan ...

Kafe isimli iş yeri için 24/12/2019 tarihli dilekçe ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda bulunulduğu, davalı idare tarafından söz konusu başvuru üzerine anılan işyerinde yapılan denetim sonucu hazırlanan 24/12/2019 tarihli raporda; işyerinin bodrum katta olduğu, yeterli güneş ışığı ve oksijen almadığı, doğal afetlerde ve asayiş olaylarında tahliye ve müdahaleye elverişsiz olduğu, havalandırma tesisatının yetersiz olduğu sebepleriyle fenni ve sıhhi yönden uygun bulunmadığı şeklinde görüş bildirildiği,

söz konusu rapor doğrultusunda Bahçelievler Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının ruhsat başvurusunun reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, Bölge İdare Mahkemesince her ne kadar, dava konusu işlemin dayanağı olan Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporun yeterli olmadığı gerekçesi ile işlemin iptaline karar verilmişse de; söz konusu raporda bodrum katta yer alan iş yerinin insan sağlığı açısından yeterli güneş ışığı ve oksijen almadığı, yangın, deprem ve su baskını gibi afetlerde hızla tahliye imkanının olmadığı, öngörülemeyen asayiş olaylarında denetim ve müdahalenin zor olduğu, havalandırmanın yetersiz olduğuna dair tespitlerinin yeterli olduğu,

bunun aksi iddianın değerli bulunması halinde gerekirse keşif veya bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle bu durumun açıklığa kavuşturularak, somut tespitlerle bir karar verilmesi gerekirken söz konusu raporda belirtilen hususların aksi ortaya konulmaksızın işlemin iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında usul ve hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle bozulması gerektiği görüşü ile kararın onanmasına dair çoğunluk kararına katılmıyorum.