Danıştay 4. Daire E.2023/8256 K.2023/7079

Dava konusu istem: İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:… adresinde Revolte Pub isimli işyerini işleten davacı tarafından, içkili lokanta, kafeterya ve barların sabah saat 08.00 de açılmalarına ve gece 02.00 de kapanmalarına ilişkin düzenlemenin kabul edildiği … tarih ve … sayılı Kadıköy Belediye Encümen Kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; iş yeri açılış kapanış saatlerinin belirlenmesinde en önemli kriterin işyerinin bulunduğu bölgenin niteliği olduğu, konut alanlarına yakın bir yerde bulunan işyeri ile ticaret alanlarına yakın işyerlerinin sadece türü aynı olduğu için aynı açılış ve kapanış saatlerine tabi olamayacağı, davacıya ait işyerinin konut yoğunluklu bölgede yer aldığı ve söz konusu işyeriyle ilgili şikayet dilekçeleri verildiği, söz konusu iş yerinin bulunduğu bölgede olan olaylar ile ilgili asayiş raporlarının düzenlendiği hususu dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığından,

davacıya ait işyerinin açılış ve kapanış saatlerinin, idarenin takdir yetkisi kapsamında ve kamu yararı amacıyla değiştirilmesine ilişkin dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin somut bir tespit ve detaylı bir araştırma yapılmadan sadeceye idareye yapılan şikayet üzerine tesis edildiği, birbirleriyle iç içe olan ikamet ve işyeri yoğunluğu aynı olan 22 sokaktan 15 sokaktaki barlara iki mahkeme kararı sonucunda 04:00 kapanış saatli ruhsat verildiği, Kadıköy'de barların çoğunluğunda yoğunluk 12:00'den sonra başladığı, işyerinin 04:00 kapanış saati olan barlarla rekabet etme olanağının kalmadığı, hukuka ve çalışma eşitliğine aykırı karar verildiği belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin belediyeye iletilen vatandaşların şikayeti doğrultusunda tesis edildiği, ikametlerin yoğun olan bölgede bulunan iş yerinin açılış saatinin 08:00, kapanış saatinin 04:00 olarak düzenleyen encümen kararının mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 27. maddesinde, büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyonun, büyükşehir belediyesi tarafından sağlanacağı hüküm altına alınmış iken 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 34. maddesinde, umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirleme görev ve yetkisinin belediye encümenine ait olduğu düzenlenmiş, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 33. maddesinde de, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılış ve kapanış saatlerinin belediye sınırları içinde belediye encümeni, bu yerler dışında il encümeni tarafından tespit edileceği hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden.

Kadıköy Belediye Encümeninin … tarih ve … kararı ile belediye sınırlarındaki umuma açık iş yerlerinin açılış-kapanış saatleri, 5393 sayılı Kanun’un 34/h maddesi ile 5216 sayılı Kanun’un 3. ve 27. maddesi doğrultusunda İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve …-… sayılı kararı ile il sınırlarında belirlenmiş ve buna göre ruhsatlandırma işlemleri yapılmışsa da bu kararın genel koordinasyon ve birlikteliği sağlamak için alınmış bir karar olduğu, oysa ki ilçede ticaretin, konut alanlarının yoğunlukta olduğu ya da koruma planları ile gerek yerleşim gerekse ticaretin kısıtlandığı veya teşvik edildiği bölgelerin olduğu,

bu nedenle, bu bölgelerdeki umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bölgenin özelliğine göre açılış ve kapanış saatlerinin genel uygulama dışında olması gerektiğinden bahisle İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi,. Caddesi, …, …, ..., … ve.

Sokaklarında ikametlerin yoğun olması sebebiyle bu yerlerdeki içkili lokanta, içkili kafeterya ve barların açılış saatinin 08.00, kapanış saatinin 02.00 olarak (önceki açılış saati 08.00, kapanış saati 04.00) belirlenmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine, ... Mahallesi, ... Sokakta bulunan iş yeri sahibi davacı tarafından bakılan dava açılmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilldiğinde; belediye sınırları içinde bulunan umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirleme yetkisinin ilgili belediye encümenine ait olduğu, büyükşehir belediyesine ise büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon sağlama görevinin verildiği anlaşılmaktadır.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılış ve kapanış saatlerini belirleme yetkisinin belediyelerin takdir yetkisi içerisinde bulunduğu açıksa da bu yetkinin işletmenin türü ve niteliği ile aynı türden aynı ilçede ya da çevre ilçelerde bulunan işletmeler için belirlenen çalışma saatleriyle uyumlu olacak şekilde kamu yararına uygun olarak kullanılması gerekmektedir.

Davacı tarafından bar olarak işletilen iş yerinin çalışma saatlerine ilişkin düzenlemenin işletmenin türü ve niteliği ile bulunduğu yer ve bölgenin konut veya iş yeri yoğunluğu dikkate alınarak yapılmadığı, somut tespitlere ve gerekçelere yer verilmediği gibi aynı türden işletmelerin daha geç saatlere kadar çalıştığı hususu gözetildiğinde, bu düzenlemenin işletmenin aynı türden işletmelerle rekabet etme imkanını ortadan kaldırdığı sonucuna varıldığından; tesis edilen dava konusu encümen kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından koordinasyon yetkisi çerçevesinde alınan encümen kararında da içkili lokanta, içkili kafeterya ve barlar için çalışma saatlerinin 08.00-04.00 olarak belirlendiği, bu açıdan da iş yerinin açılış-kapanış saatlerinin bu koordinasyon yetkisi içerisinde belirlenen saatlere uygun olmadığı, dava konusu işlemin, ilçe içindeki işletmelerin diğer işletmelerle rekabet edebilme imkanını sınırladığı açıktır.

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına ilişkin Bölge İdare Mahkemesinin istinaf başvurusunun reddine yönelik kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.