Danıştay 4. Daire E.2023/8405 K.2024/310

Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, … Mahallesi, … Cadddesi, No:… adresinde bulunan ve davacı adına açık alan inşaat iskelesi depolama faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan iş yerine ait ruhsatın iptaline dair … tarih ve … sayılı işlem ile bu işleme istinaden söz konusu iş yerinin 27/05/2022 tarihinde mühürleneceğine ilişkin 24/05/2022 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlığa konu işyerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışında, 172,50 m² alan oluşturulduğu, ruhsatlı alan dışında oluşan ve tutanağa bağlanan hususlarla ilgili olarak davalı idarece 3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir konu olduğu, işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alanı da içerecek şekilde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; iş yeri ruhsatının kapsadığı alanda oluşan ve verilen süre içerisinde giderilmediği görülen imara aykırı durum nedeniyle, düzenlendiği tarihteki koşullarını yitiren davacıya ait iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde ve bu işleme dayalı olarak tesis edilen iş yerinin mühürleneceğine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf talebinin kabulüne, Mahkeme kararı kaldırılarak, davanın reddine, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yapı tatil tutanağı düzenlenmesinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektirmediği, işlemlerin ölçülülük ilkesine uymadığı, yapı tatil tutanağında ne zaman yapıldığı belli olmayan yapı ifadesi kullanıldığı, kazanılmış hakkı olduğu, hukuki güvenilirlik ve ekonomik hürriyetinin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde; "(...)Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir.

Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmüne, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler" başlıklı 23. maddesinde; İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.

Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.

Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir..." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davalı idare tarafından, İstanbul ili, Ataşehir ilçesi,. Mahallesi.

Caddesi No:… adresinde bulunan 551,50 m² alan için davacı şirket adına … tarih ve … sayılı "açık alan inşaat iskelesi depolama" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, davalı idarece 11/04/2022 tarihinde yapılan denetimde davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatlı alanı içerisinde ne zaman yapıldığı belli olmayan 172,50 m² (11,50 m x 15,00 m) büyüklüğünde ruhsatsız yapı bulunduğundan bahisle yapı tatil tutanağının düzenlendiği, yapı kontrol müdürlüğünce tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için davacıya 15 gün süre verildiği,

verilen sürede eksikliklerin giderilmemesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yoluna gidileceğinin davacıya 15/04/2022 tarihli tebellüğ ilmühaberi ile bildirildiği, 11/05/2022 tarihinde yapılan kontrolde yapı tatil tutanağında belirtilen kusurların kaldırılmadığı ve mevcut durumun muhafaza edildiğinden bahisle davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin 16/05/2022 tarihli başkanlık oluru ile işyerinin mühürleneceğine ilişkin işlem tesis edilmesi üzerine, söz konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemlere gerekçe olarak gösterilen, davacıya ait 551,50 m² 'lik işyeri açma ve çalışma ruhsatlı alan içerisinde kalan 172,50 m² yüzölçümlü yapının ne zaman inşa edildiği ve davacı tarafından yapılıp yapılmadığının belli olmadığı gibi davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının "açık alan inşaat iskelesi depolama" faaliyet konulu olduğu dikkate alındığında söz konusu yapının davacının ruhsatlı alanını genişletmediği anlaşılmaktadır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı açısından imara aykırılıktan bahsedebilmek için öncelikle tespit edilen aykırılıkların ruhsat sahibi lehine sonuçlar doğurması ve ruhsat sahibinin bu durumdan faydalanıyor olması gerektiği, oysa olayda davacının açık alan ruhsatının bulunduğu ve imara aykırılığın ise kapalı alan oluşturmakla ilgili olduğu göz önünde bulundurulduğunda davacının söz konusu aykırılıktan faydalanarak ruhsatlı alanını genişleterek alan kazanmasının mümkün olmadığı açıktır.

Öte yandan, söz konusu imara aykırılıklarla ilgili olarak idarenin yıkım ve para cezası gibi yaptırımlar uygulama yetkisi olduğu, nitekim … tarihli ve … sayılı encümen kararıyla davacı hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca imar para cezası kesildiği görülmektedir.

Bu durumda, imara aykırılık nedeniyle davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve işyerinin mühürlenmesi yolunda tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık, mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddi yolunda İdare Dava Dairesinin kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.